Na jakie świadczenia może liczyć ojciec opiekujący się dzieckiem?
Artykuł zgodny ze stanem prawnym na dzień: 2023-11-24
Ojcowie również mają prawo do płatnego zasiłku macierzyńskiego i rodzicielskiego z ZUS. Sprawdź, jakimi uprawnieniami ojcowie muszą podzielić się z matką, a które przysługują wyłącznie ojcom.
Po narodzinach dziecka, rodzice mogą liczyć łącznie na 61 tygodni wolnego od pracy, na które składają się urlop macierzyński i urlop rodzicielski. Dotyczy to również opiekunów, którzy przyjęli dziecko na wychowanie. Okres ten może być dłuższy dla rodziców, którym urodziło się bądź przyjęli na wychowanie więcej niż jedno dziecko, a także dla rodziców dziecka posiadającego zaświadczenie „Za życiem”. Podczas korzystania z tych urlopów rodzice otrzymują płatny zasiłek macierzyński, o ile podlegają ubezpieczeniu chorobowemu.
Oprócz świadczeń przysługującym rodzicom wspólnie, ojcowie mają prawo do 2 tygodni urlopu ojcowskiego.
Czytaj także: Elastyczne formy zatrudnienia dla rodziców dzieci do lat 8
Tata na macierzyńskim
Przy urodzeniu bądź przyjęciu na wychowanie jednego dziecka urlop macierzyński trwa 20 tygodni. Najczęściej z całości urlopu macierzyńskiego korzystają kobiety. Pierwsze 14 tygodni jest zarezerwowane wyłącznie dla nich. Jedynie w wyjątkowych sytuacjach ojciec może w tym czasie przejąć opiekę nad dzieckiem. Natomiast, jeśli po 14. tygodniach od urodzenia dziecka mama będzie chciała wrócić do pracy, to opiekę nad dzieckiem może przejąć ubezpieczony tata.
Urlop rodzicielski dla obojga rodziców
Po urlopie macierzyńskim oboje rodzice mają prawo do urlopu rodzicielskiego. Okres tego urlopu został wydłużony o 9 tygodni i wynosi 41 tygodni - w przypadku urodzenia lub przyjęcia na wychowanie jednego dziecka lub 43 tygodnie - w przypadku urodzenia lub przyjęcia na wychowanie więcej niż jednego dziecka. Urlop rodzicielski może być wykorzystany jednorazowo lub w częściach, nie później niż do końca roku kalendarzowego, w którym dziecko ukończy 6. rok życia. Co ważne, dodatkowe 9 tygodni urlopu rodzicielskiego przysługuje tylko jednemu z rodziców. Jeśli ubezpieczona mama wykorzystała urlop rodzicielski w maksymalnym wymiarze, np. 32. lub 34. tygodni, to pozostałe 9 tygodni może wykorzystać już tylko drugi rodzic.
Czytaj także: Zasiłek macierzyński 2023- co powinieneś wiedzieć?
Urlop ojcowski
Niezależnie od tego, czy ojciec korzystał z urlopu macierzyńskiego i rodzicielskiego, ubezpieczonemu ojcu dziecka przysługuje urlop ojcowski, który może trwać 2 tygodnie. Należy pamiętać, że urlop ojcowski można wykorzystać do dnia, w którym dziecko skończy 12. miesiąc życia, albo dnia, w którym minie 12 miesięcy od uprawomocnienia się postanowienia o przysposobieniu dziecka, jednak nie dłużej niż do dnia, w którym dziecko skończy 14 lat.
Szczegółowych informacji w tym zakresie udziela Zakład Ubezpieczeń Społecznych
Katarzyna Sędziak (Zielona Linia 19524, Centrum Informacyjne Służb Zatrudnienia)
Źródło:
Ustawa z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa.
Ustawa z dnia z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy.
Uwaga! Wszystkie treści i materiały zamieszczane na portalu zielonalinia.gov.pl,opracowywane przez grupę redakcyjną, mają charakter informacyjny. Redakcja portalu dokłada wszelkich starań, aby informacje w nim zawarte były rzetelne i wiarygodne. Nie stanowią one wiążącej interpretacji przepisów prawnych.
Zobacz podobne artykuły:
Wynagrodzenie minimalne w 2026 r. Wysokość minimalnego wynagrodzenia za pracę (najczęściej dotyczy umów o pracę) oraz minimalnej stawki godzinowej (najczęściej dotyczy umów zleceń) zmienia się zawsze 1 stycznia. W latach 2023 i 2024 kwoty aktualizowano dwa razy (1 stycznia i 1 lipca). W 2025 r. wysokość płacy minimalnej zmieniła się tylko raz. To samo zaplanowano w 2026 r., gdy minimalne wynagrodzenie zostanie wprowadzone jedynie 1 stycznia i będzie obowiązywać przez cały rok. Ile wyniesie? Odpowiadamy.
Niedziele handlowe w 2026 r Przepisy zakazują handlu oraz wykonywania czynności związanych z handlem oraz powierzania pracownikowi lub zatrudnionemu wykonywania pracy w handlu oraz wykonywania czynności związanych z handlem w niedziele i święta w placówkach handlowych. Od tej ustawowej zasady są jednak wyjątki. Wyłączają one z tego zakazu 8 niedziel. O które z nich w 2026 r. chodzi? Odpowiadamy.
Wigilia Bożego Narodzenia dniem wolnym od pracy! Czy dla wszystkich? W 2025 roku Wigilia po raz pierwszy będzie dniem wolnym od pracy. Kodeks pracy przewiduje jednak sytuacje, w których praca w niedziele i święta, w tym w Wigilię, jest dozwolona. Sprawdź, kogo ten przepis dotyczy oraz jakim sankcjom podlega pracodawca, który go nie stosuje.
Święta wolne od pracy w 2026 roku W Polsce obowiązuje 14 ogólnopaństwowych świąt wolnych od pracy. Warto zatem wcześniej zaplanować swój urlop, aby zyskać więcej dni wolnego. Podpowiadamy, w jakie dni przypadają święta wolne od pracy w 2026 roku!
Prawo jazdy na rynku pracy – wymóg czy przeżytek? 22 września, jak co roku, obchodzony jest dzień bez samochodu. To dobry moment, aby zastanowić się, czy na współczesnym rynku pracy posiadanie prawa jazdy można utożsamiać z warunkiem znalezienia dobrej pracy. A może jest to już przeżytek?
Bieg okresu wypowiedzenia [INFOGRAFIKA] Czy wiesz, jak liczyć bieg okresu wypowiedzenia? Podpowiadamy!
Upał a praca. Co czytamy w przepisach? „Uff - jak gorąco!”. Wysokie temperatury w okresie letnim mogą być bardzo uciążliwe dla pracowników, zwłaszcza tych pracujących na zewnątrz. Dlatego przepisy prawa pracy (BHP) nakładają na pracodawców pewne obowiązki, które mają poprawić komfort pracy w czasie upałów. Jakie? O co powinni zadbać pracodawcy, gdy słupek rtęci przekracza dopuszczalne normy bezpieczeństwa i higieny pracy?
Termin wypłaty wynagrodzenia za pracę – w trakcie zatrudnienia i po zakończonej umowie Wynagrodzenie za pracę (w ramach stosunku pracy) jest świadczeniem podlegającym szczególnej ochronie. Zgodnie z przepisami Kodeksu pracy, pracownik nie może się go zrzec, a pracodawca jest zobowiązany do zatrudnienia za wynagrodzeniem. Kiedy powinna być wypłacana pensja? Co z terminem wypłaty, gdy kończy się umowa? Odpowiadamy.
