Powrót

Zakaz konkurencji

Artykuł zgodny ze stanem prawnym na dzień: 2021-11-01

Zakaz konkurencji, umieszczony w odrębnej umowie lub zawarty bezpośrednio w umowie o pracę, ma celu ochronę wiedzy, pomysłu, doświadczenia i baz danych pracodawców przed pracownikami, którzy chcieliby wykorzystać to do celów własnej lub innej działalności. Co o zakazie konkurencji stanowią przepisy?

Zapisów dotyczących zakazu konkurencji należy szukać w Kodeksie pracy. Wyróżnia on dwa rodzaje takiego zakazu. Pierwszy dotyczy zakazu konkurencji w czasie trwania stosunku pracy, drugi zakazu konkurencji po ustaniu stosunku pracy.

 

Zakaz konkurencji w czasie trwania stosunku pracy

 

O zakazie konkurencji w czasie trwania stosunku pracy czytamy w art. 1011. § 1 tego artykułu stanowi, że w zakresie określonym w odrębnej umowie, pracownik nie może prowadzić działalności konkurencyjnej wobec pracodawcy ani też świadczyć pracy w ramach stosunku pracy lub na innej podstawie na rzecz podmiotu prowadzącego taką działalność (zakaz konkurencji).

Ponadto, przepisy Kodeksu pracy stanowią, że umowa o zakazie konkurencji wymaga formy pisemnej. Inaczej jest nieważna.

Warto podkreślić, że umowa o zakazie konkurencji nie może zabraniać pracownikowi jakiejkolwiek dodatkowej działalności. Zakaz konkurencji powinien jednoznacznie określać zakres i rodzaj działalności uznanej przez pracodawcę i pracownika za konkurencyjną. Dodatkowa działalność pracownika, by mogła być zawarta w umowie o zakazie konkurencji, musi mieć bezpośredni związek z działalnością pracodawcy i stanowić realne zagrożenie dla jego interesów.

Umowę o zakazie konkurencji można podpisać zarówno przed podjęciem zatrudnienia, jak i w trakcie trwania stosunku pracy.

Umowa o zakazie konkurencji w trakcie trwania stosunku pracy przestaje obowiązywać w momencie ustania zatrudnienia. Istnieje także możliwość wyznaczenia innego, krótszego okresu jej obowiązywania.

§ 2 art. 1011 stanowi, że pracodawca, który poniósł szkodę wskutek naruszenia przez pracownika zakazu konkurencji przewidzianego w umowie, może dochodzić od pracownika wyrównania tej szkody na zasadach określonych w przepisach o odpowiedzialności materialnej pracowników.

 

Zakaz konkurencji po ustaniu stosunku pracy

 

O zakazie konkurencji po ustaniu stosunku pracy czytamy w art. 1012 Kodeksu pracy. Stanowi on, że pracodawca i pracownik mający dostęp do szczególnie ważnych informacji, których ujawnienie mogłoby narazić pracodawcę na szkodę, mogą zawrzeć umowę o zakazie konkurencji po ustaniu stosunku pracy. W powyższej umowie pracownik zobowiązuje się przez uzgodniony czas po ustaniu zatrudnienia do nieprowadzenia określonej działalności konkurencyjnej, a pracodawca do wypłacenia pracownikowi z tego tytułu ustalonego odszkodowania, nie niższego niż 25% wynagrodzenia pracownika, otrzymywanego przed ustaniem stosunku pracy, przez okres odpowiadający okresowi obowiązywania zakazu konkurencji.

Ustalenie okresu obowiązywania zakazu oraz wysokości odszkodowania należnego pracownikowi jest warunkiem koniecznym umowy o zakazie konkurencji po ustaniu stosunku pracy.

W wyroku z 17 grudnia 2001 r. (I PKN 742/00) Sąd Najwyższy wskazał, że umowa przewidująca nieodpłatny zakaz działalności konkurencyjnej po ustaniu stosunku pracy nie jest wprawdzie nieważna, lecz klauzula o nieodpłatności zostaje automatycznie zastąpiona przez odszkodowanie gwarantowane w art. 1012 (nie niższe niż 25% wynagrodzenia pracownika, otrzymywanego przed ustaniem stosunku pracy).

Warto również przytoczyć inny wyrok Sądu Najwyższego, z 11 stycznia 2005 r. (I PK 96/04). Czytamy w nim m.in.: pracodawcę, który zawarł z pracownikiem umowę o zakazie konkurencji po ustaniu stosunku pracy, obciąża wzajemne zobowiązanie do zapłaty uzgodnionego odszkodowania także wówczas, gdy po ustaniu stosunku pracy nie obawia się już konkurencji ze strony byłego pracownika.

 

Wojciech Napora (Zielona Linia 19524, Centrum Informacyjne Służb Zatrudnienia)

 

Źródło:

Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy.

Państwowa Inspekcja Pracy – „Prawo pracy”

 


Uwaga! Wszystkie treści i materiały zamieszczane na portalu www.zielonalinia.gov.pl, opracowywane przez grupę redakcyjną, mają charakter informacyjny. Redakcja portalu dokłada wszelkich starań, aby informacje w nim zawarte były rzetelne i wiarygodne. Nie stanowią one wiążącej interpretacji przepisów prawnych.

Zobacz podobne artykuły:

  • Praca marzeń z aplikacją "Moja Praca"
    „Moja Praca” to nowoczesne narzędzie, które ułatwia osobom szukającym pracy znalezienie odpowiedniego zatrudnienia. Sercem aplikacji są symulatory rozmów kwalifikacyjnych, które dają możliwość odpowiedzi na najpopularniejsze pytania rekruterów i sprawdzenie wyników. „Moja Praca” umożliwia także rozwiązywanie testów osobowości i predyspozycji, dzięki którym osoba zainteresowana dowie się, jaka praca najlepiej do niej pasuje. W aplikacji dostępne są również, codziennie aktualizowane, oferty pracy. Dodatkowo, „Moja Praca” umożliwia zapisanie w telefonie w schowku CV, które szybko można dołączyć do odpowiedzi na interesujące ogłoszenie. W aplikacji znajduje się także porcja przydatnych i inspirujących informacji i tekstów. Dlaczego warto ją zainstalować? Odpowiadamy.

  • Kontrakt menadżerski
    Kontrakt menadżerski, zwany inaczej umową menadżerską, zaliczany jest do tzw. umów nienazwanych. Nie jest regulowany ani przepisami Kodeksu pracy, ani Kodeksu cywilnego. Jak zatem powinna wyglądać taka umowa i kiedy można ją stosować?

  • ePraca - aplikacja dla szukających pracy
    Dostęp do ofert pracy publikowanych przez urzędy pracy i OHP, powiadomienia o nowych ofertach, informacje o zbliżających się szkoleniach, targach czy giełdach pracy. To niektóre z możliwości jakie daje nowa, bezpłatna aplikacja ePraca, przygotowana przez Ministerstwo Rodziny i Polityki Społecznej. Od 15 lutego 2022 r. ePraca jest dostępna również dla użytkowników urządzeń mobilnych z systemem operacyjnym iOS.

  • Допомога громадянам України - Гаряча лінія 19524
    Окрім необхідної підтримки щодо місця проживання, харчування чи охорони здоров’я, громадянам України також необхідний доступ до інформації про можливість працевлаштування. При цьому вони можуть використовувати як інформаційні матеріали українською мовою, так і матеріали державних інституцій, які займаються професійною активізацією.

  • Zdrowe żywienie to żywienie świadome (cz. 2) [WYWIAD]
    O zdrowym żywieniu, dobrych nawykach, komponowaniu posiłków, podjadaniu w pracy, piciu wody i innych elementach codziennej diety rozmawialiśmy z Emilią Ptak, dietetykiem klinicznym, ekspertem żywienia. Jak mówi specjalistka, codziennie powinniśmy pamiętać o zjedzeniu odpowiedniej porcji warzyw, owoców. Warto zaprosić do swojej diety pestki, orzechy, oraz pamiętać o kiszonkach jako dodatkach, a także pić odpowiednią ilość płynów. Zapraszamy do lektury drugiej części wywiadu z ekspertem.

  • 27 stycznia - Dzień Pracownika Publicznych Służb Zatrudnienia
    27 stycznia pracownicy urzędów pracy w całym kraju obchodzą Dzień Pracownika Publicznych Służb Zatrudnienia. Święto swoimi korzeniami sięga roku 1919, kiedy to Józef Piłsudski podpisał Dekret o organizacji państwowych urzędów pośrednictwa pracy i opieki nad wychodźcami. Dokument ten jest uznawany jako początek funkcjonowania publicznych służb zatrudnienia w Polsce.

  • Instytucje rynku pracy
    Instytucje rynku pracy to podmioty realizujące zadania z zakresu promocji zatrudnienia, łagodzenia skutków bezrobocia oraz aktywizacji zawodowej.

  • Praca w gospodarstwie rolnym a staż pracy
    Osoby, które brały lub biorą czynny udział w pracach związanych z prowadzeniem gospodarstwa rolnego, własnego, współmałżonka czy rodziców mają możliwość zaliczenia tych okresów do stażu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownicze. Wyjaśniamy, kto i w jakich okolicznościach może żądać, aby praca w gospodarstwie rolnym została zaliczona do stażu pracy.

  • Potrzebujesz dostępu do starszych informacji? Skorzystaj z naszego Archiwum wiadomości.

    Pokaż/ukryj panel komentarzy