Powrót

Jak zatrudnić nianię i uzyskać finansowanie składek ZUS

Artykuł zgodny ze stanem prawnym na dzień: 2021-01-20

Chcesz zatrudnić opiekunkę do dziecka? Podpisz z nią umowę uaktywniającą! Składki może sfinansować budżet państwa, dzięki czemu niania zyska zabezpieczenie teraz i na przyszłość.

Umowa uaktywniająca jest rodzajem umowy o świadczenie usług, którą regulują  przepisy o umowie zlecenia zawarte w Kodeksie cywilnym. Założeniem i przedmiotem umowy uaktywniającej jest sprawowanie opieki nad dzieckiem lub dziećmi przez nianię. Nianią zatrudnioną w ramach umowy uaktywniającej może być wyłącznie osoba fizyczna, która osobiście sprawuje opiekę nad dzieckiem, realizując funkcje wychowawcze, opiekuńcze i edukacyjne. Nie ma przeszkód prawnych dotyczących pokrewieństwa pomiędzy nianią a rodzicami dziecka, więc umowa uaktywniająca może być zawarta, np. z babcią czy ciocią dziecka.

 

Co powinna zawierać umowa uaktywniająca?

Umowa uaktywniająca jest zawierana w formie pisemnej między nianią a rodzicami albo rodzicem samotnie wychowującym dziecko. Powinna ona określać:

  • strony umowy (rodzic/opiekun dziecka i niania),
  • cel i przedmiot umowy,
  • czas i miejsce sprawowania opieki,
  • liczbę dzieci powierzonych opiece,
  • obowiązki niani,
  • wysokość wynagrodzenia oraz sposób i termin jego wypłaty,
  • czas, na jaki umowa została zawarta,
  • warunki i sposób zmiany, a także rozwiązania umowy.

 

Kiedy ZUS może sfinansować składki za nianię?

Jeśli rodzice dziecka:

  • pracują na podstawie umowy o pracę;
  • świadczą usługi na podstawie umowy cywilnoprawnej, która stanowi tytuł do ubezpieczeń społecznych (umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o świadczenie usług);
  • prowadzą pozarolniczą działalność gospodarczą;
  • prowadzą działalność rolniczą (z wyjątkiem osoby, która podlega ubezpieczeniu społecznemu rolników jako domownik).

Jeśli dziecko:

  • ukończyło 20 tydzień życia;
  • nie uczęszcza do żłobka, klubu dziecięcego ani nie jest pod opieką dziennego opiekuna;
  • nie ukończyło 3 lat (ewentualnie 4 lat, jeżeli nie można zapewnić dziecku opieki przedszkolnej). 


Wysokość składki finansowanej z budżetu państwa

Budżet państwa finansuje składki na ubezpieczenia: emerytalne, rentowe, wypadkowe i zdrowotne za nianię tylko od tej części jej pensji, która nie przekracza 50% minimalnego wynagrodzenia.

Od podstawy wynagrodzenia stanowiącego kwotę nadwyżki nad kwotą 50% minimalnego wynagrodzenia składki opłaci rodzic dziecka.

 

Jakim ubezpieczeniem będzie objęta niania?

Po zawarciu umowy uaktywniającej niania będzie objęta obowiązkowymi:

  • ubezpieczeniami społecznymi (emerytalnym, rentowymi i wypadkowym) i ubezpieczeniem zdrowotnym – jeżeli opieka nad dzieckiem jest jej jedyną pracą;
  • tylko ubezpieczeniem zdrowotnym – gdy pracuje jednocześnie na cały etat. 

Ubezpieczenie chorobowe jest dla niani dobrowolne. Składkę na nie finansuje sama niania. Rodzic dziecka, którym się opiekuje potrąca tę składkę z pensji niani i odprowadza do ZUS.

 

Kiedy ZUS nie sfinansuje składek za nianię?

Jeżeli któryś z rodziców dziecka sprawuje opiekę nad dzieckiem jako zawodowa rodzina zastępcza albo pobiera zasiłek macierzyński czy przebywa na urlopie wychowawczym, to budżet państwa nie sfinansuje składek ZUS za nianię.

Ponadto ZUS przestanie finansować składki na nianię kiedy:

  • wygaśnie lub zostanie rozwiązana umowa uaktywniająca, np. z końcem roku szkolnego, w którym dziecko skończyło 3 lata;
  • rodzic dziecka straci pracę, przestanie prowadzić działalność gospodarczą lub ją zawiesi, przejdzie na urlop bezpłatny. W tych przypadkach zaprzestanie finansowania składek na nianię będzie miało miejsce po 3 miesiącach od dnia, w którym zaistniała któraś z tych okoliczności.

 

 

Katarzyna Sędziak (Zielona Linia 19524, Centrum Informacyjne Służb Zatrudnienia)

Źródło:

https://www.zus.pl/pracujacy/nianie/ubezpieczenie-nian-kompendium

Ustawa z dnia 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3.


Uwaga! Wszystkie treści i materiały zamieszczane na portalu www.zielonalinia.gov.pl, opracowywane przez grupę redakcyjną, mają charakter informacyjny. Redakcja portalu dokłada wszelkich starań, aby informacje w nim zawarte były rzetelne i wiarygodne. Nie stanowią one wiążącej interpretacji przepisów prawnych.

Zobacz podobne artykuły:

  • Zasiłek chorobowy po ustaniu zatrudnienia
    Osoby podlegające ubezpieczeniu zdrowotnemu mogą otrzymać zasiłek chorobowy nie tylko w czasie zatrudnienia. Podpowiadamy, jakie warunki należy spełnić, aby móc ubiegać się o zasiłek chorobowy, jeśli niezdolność do pracy powstała po ustaniu zatrudnienia.

  • Czym jest Fundusz Pracy?
    Opłacanie składki na Fundusz Pracy jest obowiązkiem każdego pracodawcy. Składka wynosi 2,45% podstawy wymiaru stawki, jednak w praktyce wynosi ona 2%, a pozostałe 0,45% przypada na Fundusz Solidarnościowy. Podpowiadamy, jaki jest cel Funduszu Pracy oraz w jakich przypadkach pracodawca jest zwolniony z jego opłacania.

  • Zleceniobiorca czy pracownik
    Zlecenie od stosunku pracy odróżnia przede wszystkim podstawa prawna. Przepisy regulujące stosunek pracy zawarte są w Kodeksie pracy oraz dodatkowych aktach prawnych z zakresu prawa pracy. Jaka zatem ustawa reguluje umowę zlecenia?

  • Czasowa niezdolność do pracy a świadczenia wypłacane przez pracodawcę
    Zastanawiasz się, ile wyniesie Twoje wynagrodzenie za okres czasowej niezdolności do pracy? Podpowiadamy, w jakich przypadkach świadczenia przysługujące pracownikowi w tym czasie wypłaca pracodawca.

  • Umowa na czas określony a ciąża
    Kobiety zatrudnione na podstawie umowy o pracę, będące w ciąży, często zastanawiają się, czy umowa zawarta na czas określony zostanie przedłużona, gdy urodzi się dziecko. Podpowiadamy kiedy taka umowa może być przedłużona oraz czy kobieta nabędzie prawo do zasiłku macierzyńskiego.

  • Dorabiasz do renty lub emerytury? Sprawdź nowe limity
    Przejście na emeryturę nie oznacza zakazu dalszej pracy na etacie czy na podstawie umowy cywilnoprawnej. Osoby, które osiągnęły powszechny wiek emerytalny mają możliwość dorobienia sobie do przyznanego przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych świadczenia bez żadnych limitów. Inaczej jest w przypadku osób pobierających wcześniejszą emeryturę lub rentę – ich obowiązują pewne ograniczenia.

  • Podleganie ubezpieczeniom społecznym
    Kiedy jesteś objęty ubezpieczeniami społecznymi obowiązkowo, a kiedy możesz się ubezpieczyć dobrowolnie? Odpowiadamy.

  • Umowa z nianią
    Chcesz zatrudnić nianię lub opiekunkę do dziecka? Sprawdź, na podstawie jakich umów możesz to zrobić? Zwróć uwagę na umowę uaktywniającą, stworzoną specjalnie dla niań.

  • Potrzebujesz dostępu do starszych informacji? Skorzystaj z naszego Archiwum wiadomości.