Zmiana wymiaru czasu pracy lub ilości godzin cudzoziemca
Artykuł zgodny ze stanem prawnym na dzień: 2023-12-18
Czy pracodawca może powierzyć wykonywanie pracy cudzoziemcowi w wyższym wymiarze czasu pracy lub w większej liczbie godzin niż określona w dokumencie legalizującym wykonywanie pracy? To pytanie, które często zadają osoby zatrudniające cudzoziemców. Odpowiadamy i wyjaśniamy.
Pracodawca, który zastanawia się, czy może powierzyć cudzoziemcowi pracę w godzinach nadliczbowych, w wyższym wymiarze czasu pracy lub w większej liczbie godzin niż określona w dokumencie legalizującym wykonywanie pracy przez cudzoziemca powinien zwrócić uwagę na dwa aspekty: rodzaj umowy zawartej z cudzoziemcem i dokument legalizujący pracę cudzoziemca w Polsce.
W przypadku rodzaju umowy, ważne jest, czy cudzoziemiec świadczy pracę na podstawie umowy o pracę (stosunek pracy określony w Kodeksie pracy), czy na podstawie umowy cywilnoprawnej (np. umowy o dzieło, umowy zlecenia, umowy o pracy przy zbiorach).
Jeżeli chodzi o dokumenty legalizujące pracę cudzoziemca, należy ustalić, czy jest to: zezwolenie na pracę, zezwolenie na pracę sezonową, zezwolenie na pobyt czasowy i pracę, oświadczenie o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi, powiadomienie o powierzeniu wykonywania pracy obywatelowi Ukrainy.
W żadnym przypadku pracodawca nie może obniżyć wymiaru czasu pracy lub zmniejszyć liczby godzin w stosunku do tego co zostało zadeklarowane w dokumencie legalizującym pracę cudzoziemca.
Obniżenie wymiaru czasu pracy lub ilości godzin jest traktowane jako wykroczenie polegające na powierzeniu cudzoziemcowi nielegalnego wykonywania pracy, za które grozi grzywna.
Kiedy możliwe jest zwiększenie wymiaru czasu pracy lub ilości godzin?
Cudzoziemiec zatrudniony na podstawie stosunku pracy, a więc najczęściej na podstawie umowy o pracę, może wykonywać pracę w godzinach nadliczbowych, zgodnie z zasadami opisanymi w Kodeksie pracy. Jest to możliwe bez względu na to, jaki dokument legalizuje jego pracę.
Warto w tym momencie przywołać stanowisko Ministerstwa Rodziny i Polityki Społecznej dotyczące pracy w godzinach nadliczbowych, w myśl którego zarówno do cudzoziemca, jak i obywatela polskiego mają zastosowanie przepisy Kodeksu pracy. W myśl zasad tej ustawy, praca w godzinach nadliczbowych z reguły ma charakter incydentalny, w związku z tym godziny te nie są wliczane do podstawowego czasu pracy określonego w zezwoleniu, oświadczeniu lub powiadomieniu.
Czytaj także: Zezwolenie na pracę typu A i jeden z obowiązków pracodawcy
Zgodnie z art. 151. § 1. Kodeksu pracy "praca wykonywana ponad obowiązujące pracownika normy czasu pracy, a także praca wykonywana ponad przedłużony dobowy wymiar czasu pracy, wynikający z obowiązującego pracownika systemu i rozkładu czasu pracy, stanowi pracę w godzinach nadliczbowych. Praca w godzinach nadliczbowych jest dopuszczalna w razie:
1) konieczności prowadzenia akcji ratowniczej w celu ochrony życia lub zdrowia ludzkiego, ochrony mienia lub środowiska albo usunięcia awarii;
2) szczególnych potrzeb pracodawcy.”
Państwowa Inspekcja Pracy wyjaśnia, że w kontekście przytoczonego przepisu niedopuszczalne jest takie organizowanie czasu pracy pracownika (w tym również będącego cudzoziemcem), gdzie praca w godzinach nadliczbowych jest z góry zaplanowana lub ma charakter stały i wynika z przyjętego w danym zakładzie sposobu organizacji pracy. Ponadto, za pracę w godzinach nadliczbowych cudzoziemcowi przysługuje odpowiednie wynagrodzenie wraz z należnymi dodatkami – zgodnie z przepisami Kodeksu pracy.
Zwiększenie wymiaru czasu pracy cudzoziemca
Pracodawcy, którzy zatrudniają cudzoziemców na podstawie umowy o pracę w niższym niż pełny etat wymiarze czasu pracy, często zastanawiają się, czy mogą zwiększyć ten wymiar (zmniejszyć nie można w żadnym wypadku) bez uzyskiwania nowego dokumentu legalizującego zatrudnienie. I tak:
- w przypadku zatrudnienia na podstawie umowy o pracę zwiększenie wymiaru czasu pracy cudzoziemca zatrudnionego na część etatu (np. z 1/2 etatu do pełnego etatu, z 1/4 etatu do 1/3 etatu itd.) nie wymaga zmiany lub wydania nowego zezwolenia na pracę bądź zezwolenia na pobyt czasowy i pracę oraz złożenia nowego powiadomienia o powierzeniu pracy obywatelowi Ukrainy,
- zwiększenie takie wymaga zmiany lub wydania nowego zezwolenia na pracę sezonową oraz dokonania wpisu nowego oświadczenia do ewidencji oświadczeń w powiatowym urzędzie pracy.
Umowa cywilnoprawna
Zwiększenie liczby godzin pracy cudzoziemca w tygodniu lub miesiącu nie jest możliwe, gdy pracuje on na podstawie umowy cywilnoprawnej, a jego pracę legalizuje zezwolenie na pracę, zezwolenie na pracę sezonową, zezwolenie na pobyt czasowy i pracę lub oświadczenie o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi. Jeżeli pracodawca zamierza zwiększyć liczbę godzin, należy wcześniej zmienić treść zezwolenia lub uzyskać nowe zezwolenie bądź wpisać do ewidencji powiatowego urzędu pracy nowe oświadczenie, które uwzględnią tę zmianę.
Czytaj także: Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy 2023
Wyjątkiem jest powiadomienie o powierzeniu wykonywania pracy obywatelowi Ukrainy. W ustawie o pomocy obywatelom Ukrainy czytamy, że praca w ramach takiego powiadomienia ma być powierzana w liczbie godzin nie mniejszej niż wskazana w powiadomieniu oraz za wynagrodzeniem nie niższym niż ustalone według stawki określonej w powiadomieniu, proporcjonalnie zwiększonym w przypadku podwyższenia liczby godzin pracy.
Zgodnie z tym przepisem zleceniodawca może zwiększyć liczbę godzin pracy obywatelowi Ukrainy (bez wysyłania kolejnego powiadomienia), który jest zatrudniony na podstawie umowy cywilnoprawnej (najczęściej umowy zlecenia), pod warunkiem proporcjonalnego zwiększenia wynagrodzenia.
Szczegółowych informacji w tym zakresie udziela Państwowa Inspekcja Pracy.
Wojciech Napora (Zielona Linia 19524, Centrum Informacyjne Służb Zatrudnienia)
Źródło:
Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.
Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy.
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach.
Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa.
Państwowa Inspekcja Pracy.
Zobacz podobne artykuły:
![](/documents/20197/820941/Cudzoziemcy_Ukraina_rekrutacja_zasady_zatrudnienie_miniatura.jpg/3c938c59-b1eb-49b3-bb58-1905ff5acb71?t=1703838308335)
Jak zatrudnić obywatela Ukrainy? Instrukcja krok po kroku Pracodawca, który planuje zatrudnienie obywatela Ukrainy powinien wiedzieć, że do podpisania umowy nie wystarczy jedynie potwierdzenie obywatelstwa ukraińskiego. Przede wszystkim należy upewnić się, że cudzoziemiec ma tytuł do legalnego pobytu w Polsce. Od czego zacząć? Jak legalnie powierzyć pracę obywatelowi Ukrainy? Wyjaśniamy.
![](/documents/20197/820941/Cudzoziemcy_praca_zezwolenie_oswiadczenie_oczekiwanie_miniatura.jpg/3bcf5560-8798-4cf8-b8c0-669481ef585a?t=1721125216690)
Zezwolenie jednolite - zmiana warunków pracy Zezwolenie na pobyt czasowy i pracę (tzw. zezwolenie jednolite) legalizuje zarówno pobyt, jak i pracę cudzoziemca w Polsce. Jakie warunki zatrudnienia wskazuje się w decyzji wydanej do takiego zezwolenia? Które z nich można zmienić bez dodatkowych formalności, a które wymagają zmiany lub wydania nowego zezwolenia na pobyt czasowy i pracę? Odpowiadamy.
![](/documents/20197/820941/Cudzoziemcy_praca_zezwolenie_jednolite_zmiana_warunki_miniatura.jpg/50873049-c265-4b98-8bc6-2bb30bf98fea?t=1717746874002)
Cudzoziemcy - praca po zakończeniu ważności zezwolenia na pracę a oczekiwaniem na rejestrację oświadczenia Zdarzają się sytuacje, w których ważność kończy jeden dokument legalizujący pracę cudzoziemca i pracodawca czeka na uzyskanie kolejnego. Co się dzieje w okresie oczekiwania? Jak to wygląda w przypadku zakończenia ważności zezwolenia na pracę, gdy pracodawca czeka na rejestrację oświadczenia o powierzeniu wykonywania pracy? Czy praca w okresie oczekiwania jest legalna? Odpowiadamy.
![](/documents/20197/820941/Ustawa_nowelizacja_pomoc_Ukraina_Polska_miniatura.jpg/3d32d329-db32-4f14-9882-2e2f27a4af5d?t=1719578692176)
Kolejna nowelizacja ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy. Lipiec 2024 r. 1 lipca 2024 r. weszła w życie nowelizacja ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa. Wydłuża ona legalny pobyt obywateli Ukrainy w RP i wprowadza zmiany w powiadomieniu, które legalizuje ich pracę. Przedstawiamy najważniejsze zmiany dotyczące pobytu i pracy obywateli Ukrainy w RP.
![](/documents/20197/820941/Cudzoziemcy_praca_zezwolenie_inna_zielona_linia_miniatura.jpg/7347b150-3e19-4efa-b3b1-96cd6405681c?t=1718608559404)
Zezwolenie na pracę - powierzenie pracy o innym charakterze W zezwoleniu na pracę określa się m.in. stanowisko lub rodzaj pracy wykonywanej przez cudzoziemca. Powierzenie cudzoziemcowi pracy na innych warunkach lub na innym stanowisku niż określone w zezwoleniu uważa się za nielegalne. Jednak nie zawsze. Przepisy umożliwiają bowiem wykonywanie pracy o innym charakterze lub na innym stanowisku niż określone w zezwoleniu na pracę. W jakich okolicznościach? Odpowiadamy.
![](/documents/20197/820941/Oswiadczenie_powierzenie_pracy_cudzoziemcowi_podjecie_niepodjecie_miniatura.jpg/f1a97e01-97da-4f87-bd2f-b6ed68b2fe96?t=1714483762455)
Oświadczenie o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi a powiadomienie o podjęciu lub niepodjęciu pracy Jednym z obowiązków pracodawcy, który powierza pracę cudzoziemcowi na podstawie oświadczenia wpisanego do ewidencji oświadczeń jest powiadomienie urzędu pracy o podjęciu lub niepodjęciu pracy przez obcokrajowca. W jakim terminie? Co grozi za niedopełnienie tego obowiązku? Czy trzeba informować o zakończeniu pracy? Odpowiadamy.
![](/documents/20197/820941/Praca_cudzoziemcy_mezczyzna_ok_miniatura.jpg/3d88f5d7-6123-4300-8a77-183a65164a21?t=1609845041794)
Cudzoziemcy zwolnieni z obowiązku posiadania zezwolenia na pracę (cz. 1) Co do zasady, cudzoziemcy z państw spoza UE, EOG i Szwajcarii, którzy chcą legalnie pracować w Polsce, muszą mieć zezwolenie na pracę. Od tej zasady są jednak liczne wyjątki, wymienione w ustawie i rozporządzeniu. Których cudzoziemców obejmuje zwolnienie z obowiązku posiadania zezwolenia na pracę?
![](/documents/20197/820941/Cudzoziemcy_praca_pobyt_krotkoterminowy_zatrudnienie_miniatura.jpg/f26a2e00-dc34-4c44-b35f-0923d22ba1be?t=1711017450475)
Pobyt krótkoterminowy cudzoziemca a praca w RP Podstawowa zasada dotycząca zatrudnienia cudzoziemców w Polsce brzmi: legalna praca to legalny pobyt oraz zezwolenie na pracę. O ile z obowiązku posiadania zezwolenia na pracę obcokrajowiec może być zwolniony, o tyle dokument pobytowy, i to taki, który uprawnia go do pracy, musi mieć zawsze. Czy możliwe jest zatrudnienie cudzoziemca, przebywającego w Polsce w ramach pobytu krótkoterminowego? Odpowiadamy.