Zmiany w ustawie o cudzoziemcach - Rynek pracy w prawie

Zgodnie z przyjętymi przepisami, już w 2026 r. cudzoziemcy ubiegający się o zezwolenie pobytowe w Polsce będą mogli złożyć stosowny wniosek wyłącznie w formie elektronicznej – poprzez przeznaczony do tego portal Moduł Obsługi Spraw (MOS). O dacie jego uruchomienia poinformuje z odpowiednim wyprzedzeniem Urząd do Spraw Cudzoziemców. Nie nastąpi to wraz z początkiem roku.

Dostęp do MOS będzie bezpłatny. Cudzoziemiec będzie mógł swój wniosek złożyć samodzielnie, bez usług pośredników. Jedynymi kosztami będą opłata skarbowa przy składaniu wniosku (wysokość zależna od rodzaju zezwolenia) oraz opłata za wydanie karty pobytu (100 zł).

Aby złożyć wniosek o zezwolenie na pobyt w Polsce, cudzoziemiec będzie musiał:

• założyć konto w nowym systemie MOS (w przypadku posiadania konta w obecnym systemie, będzie trzeba utworzyć nowe);
• zalogować się do portalu MOS za pośrednictwem login.gov.pl i wypełnić właściwy formularz;
• podpisać elektronicznie wniosek – za pomocą profilu zaufanego, kwalifikowanego podpisu elektronicznego lub podpisu osobistego;
• dodać wymagane załączniki:
  • aktualną fotografię w formacie cyfrowym;
  • skany wszystkich stron ważnego dokumentu podróży (np. paszportu);
  • potwierdzenie dokonania płatności (skan lub elektroniczne potwierdzenie przelewu);
• w przypadku ubiegania się o udzielenie zezwolenia na:
  • pobyt czasowy i pracę (tzw. zezwolenie jednolite) oraz tzw. Blue Card – załącznik podpisany przez pracodawcę;
  • pobyt czasowy w celu kształcenia się na studiach – załącznik podpisany przez jednostkę prowadzącą studia;
  • pobyt czasowy w celu odbycia stażu lub wolontariatu – załącznik podpisany przez organizatora stażu lub wolontariatu.

Czytaj także: Cudzoziemcy zwolnieni z obowiązku posiadania zezwolenia na pracę na podstawie rozporządzenia

Wypełniając wniosek, cudzoziemiec będzie musiał wskazać adres e-mail pracodawcy, jednostki prowadzącej studia albo organizatora stażu/wolontariatu. Na podany adres zostanie wysłany odnośnik z załącznikiem do wypełnienia i podpisania przez dany podmiot. Czynności te będą konieczne do skutecznego złożenia wniosku.

Po poprawnym podpisaniu i wysłaniu wniosku będzie możliwość jego zapisania oraz otrzymania Urzędowego Poświadczenia Odbioru (UPO).

Po zweryfikowaniu i zatwierdzeniu wniosku przez pracownika urzędu wojewódzkiego, cudzoziemiec będzie mógł pobrać z systemu i wydrukować zaświadczenie o złożeniu wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt w Polsce. Zastąpi ono dotychczasową stampilę w paszporcie.

W dalszej kolejności urząd wojewódzki wezwie wnioskodawcę do złożenia odcisków palców oraz wzoru podpisu, a w razie konieczności – do uzupełnienia wniosku. W przypadku decyzji o udzieleniu zezwolenia na pobyt w Polsce nadana zostanie także informacja o możliwości odbioru karty pobytu.

Karta CUKR – legalizacja pobytu obywateli Ukrainy

Po wdrożeniu wspomnianego wcześniej systemu, obywatele Ukrainy posiadający status UKR będą mogli wnioskować o wydanie, ważnej przez 3 lata, karty pobytu CUKR.

Będzie mogła ją otrzymać osoba, która:

• jest obywatelem Ukrainy lub członkiem rodziny obywatela tego kraju (np. małżonkiem);
• posiada legalny pobyt w Polsce w związku z korzystaniem z ochrony czasowej;
• w dniu 4 czerwca 2025 r. posiadała status UKR;
• w dniu złożenia wniosku o wydanie karty pobytu CUKR będzie posiadała status UKR;
• posiada nieprzerwany status UKR przynajmniej przez 365 dni.

Kartę CUKR, przy spełnieniu wymienionych warunków, będzie mogło także uzyskać małoletnie dziecko, które przybyło z terytorium Ukrainy. Wniosek w jego imieniu składa rodzic lub opiekun prawny.

Dziecko urodzone w Polsce także będzie mogło uzyskać kartę CUKR, jeśli jego matka przybyła legalnie z Ukrainy po 23.02.2022 r. w związku z wojną i zostaną spełnione wszystkie poniższe warunki:

• dziecko przebywa legalnie w Polsce na podstawie ochrony czasowej;
• dziecko posiada status UKR w dniu złożenia wniosku;
• matka dziecka posiada kartę pobytu CUKR.

System odrzuci wniosek o wydanie karty CUKR, jeśli w momencie składania wniosku w rejestrze PESEL UKR dane cudzoziemca będą niekompletne. Stanie się tak np. w przypadku braku następujących danych:

• imienia (imion), nazwiska, daty urodzenia, płci, obywatelstwa,
• serii, numeru i daty ważności ważnego dokumentu podróży (np. paszportu),
• odcisków palców lub informacji o fizycznej niemożności ich pobrania;
• odwzorowania własnoręcznego podpisu (w przypadku osób, które ukończyły 12 lat i są w stanie złożyć podpis).

Czytaj także: Zezwolenie jednolite - przyczyny odmowy jego zmiany

Podobnie jak w opisanym wcześniej przypadku, wniosek będzie można złożyć przez Moduł Obsługi Spraw. Przebieg procedury będzie w zasadzie analogiczny – przy czym poza samym wnioskiem, wymaganymi załącznikami będą jedynie aktualna fotografia i potwierdzenie płatności (100 zł za kartę pobytu i 340 zł za udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy).

Karty CUKR nie otrzyma cudzoziemiec, który:

• nie spełni przedstawionych warunków,
• posiada wpis do wykazu cudzoziemców, których pobyt na terenie RP jest niepożądany lub
• znajduje się w Systemie Informacyjnym Schengen do celów odmowy wjazdu i pobytu, lub
• spotka się z odmową jej wydania ze względów obronności lub bezpieczeństwa państwa, lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego, lub
• nie wniósł opłaty za wydanie karty pobytu lub opłaty skarbowej za udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy.

Dlaczego warto uzyskać kartę CUKR?

• Z chwilą odbioru karty CUKR dotychczasowy legalny pobyt cudzoziemca przekształci się w zezwolenie na pobyt czasowy na okres 3 lat. Posiadacz karty CUKR będzie miał pełny dostęp do rynku pracy (bez konieczności posiadania dodatkowego zezwolenia na pracę) i będzie mógł prowadzić działalność gospodarczą w Polsce na takich samych zasadach jak obywatele RP.
• Cudzoziemiec z kartą CUKR będzie mógł korzystać ze wszystkich uprawnień dla cudzoziemców posiadających zezwolenie na pobyt czasowy w Polsce.
• Karta CUKR, wraz z ważnym dokumentem podróży, będzie uprawniać do podróżowania w strefie Schengen przez 90 dni w 180-dniowym okresie.
• W przypadku przyszłego ubiegania się o zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego UE, okres pobytu w Polsce na podstawie karty CUKR będzie wliczał się do okresu wymaganego do uzyskania tego zezwolenia.

CUKR – co należy wiedzieć?

• Po otrzymaniu karty CUKR status UKR zostanie anulowany, a dany cudzoziemiec utraci prawa do świadczeń wynikających z tego statusu. Wciąż będzie on uprawniony do świadczeń wynikających z innych przepisów (np. 800+), jeśli spełni określone wymagania.
• Po uzyskaniu karty CUKR cudzoziemiec będzie zobowiązany do informowania wojewody, który wydał tę kartę, o każdorazowej zmianie miejsca pobytu, w terminie 15 dni roboczych.
• Posiadacz karty CUKR, który opuści Polskę na okres powyżej 6 miesięcy utraci zezwolenie na pobyt czasowy.
• Jeśli cudzoziemiec nie odbierze karty pobytu w terminie 60 dni od dnia poinformowania przez urząd wojewódzki o możliwości jej odbioru, nie uzyska zezwolenia na pobyt czasowy, a karta pobytu zostanie unieważniona.
• O kolejne zezwolenie na pobyt czasowy cudzoziemiec będzie mógł wystąpić na zasadach ogólnych.

W celu śledzenia informacji dotyczących planowanych terminów uruchomienia nowego Modułu Obsługi Spraw zachęcamy do śledzenia komunikatów na stronie Urzędu do Spraw Cudzoziemców.

Opracowanie: Adam Utko

Źródło:

Ustawa z dnia 21 listopada 2025 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw.

Urząd do Spraw Cudzoziemców.