Powrót

Wypadek przy pracy – obowiązki pracodawcy

Artykuł zgodny ze stanem prawnym na dzień: 2022-01-28

Obowiązkiem każdego pracodawcy jest zapewnienie bezpieczeństwa i higieny pracy swoim pracownikom, dbanie o terminowe odnawianie szkoleń BHP oraz informowanie o istniejącym ryzyku zawodowym na każdym ze stanowisk. Pomimo przestrzegania przepisów i procedur bezpieczeństwa, może dojść do nieszczęśliwego wypadku. Co należy zrobić w takiej sytuacji? Jakie są obowiązki pracodawcy i możliwości poszkodowanego pracownika? Podpowiadamy.

W przypadku nieszczęśliwego wypadku pracownika, priorytetem jest ustalenie, czy zdarzenie można zaliczyć do wypadku przy pracy.

Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych, za wypadek przy pracy uważa się nagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną powodujące uraz lub śmierć, które nastąpiło w związku z pracą:

  • podczas lub w związku z wykonywaniem przez pracownika zwykłych czynności lub poleceń przełożonych,
  • podczas lub w związku z wykonywaniem przez pracownika czynności na rzecz pracodawcy, nawet bez polecenia,
  • w czasie pozostawania pracownika w dyspozycji pracodawcy w drodze między siedzibą pracodawcy a miejscem wykonywania obowiązku wynikającego ze stosunku pracy.

 

Pierwsza pomoc i zabezpieczenie miejsca zdarzenia

Jeśli do wypadku doszło na terenie zakładu pracy, podstawowym krokiem jest zapewnienie poszkodowanemu pierwszej pomocy oraz wyeliminowanie lub, jeśli to nie jest możliwe, ograniczenie zagrożenia. Jeśli poszkodowany jest np. operatorem maszyny, należy niezwłocznie ją wyłączyć lub odciąć jej zasilanie. Obowiązki pracodawcy podczas takiego zdarzenia są identyczne zarówno dla pracownika, jak i osoby przez niego niezatrudnionej, ale przebywającej na terenie jego zakładu. W tym drugim przypadku należy dodatkowo pamiętać o powiadomieniu pracodawcy osoby poszkodowanej.

Miejsce wypadku należy zabezpieczyć przed osobami niepowołanymi oraz możliwością przemieszczenia lub ponownego włączenia urządzeń, które spowodowały wypadek. Na podstawie położenia tych przedmiotów będzie można później odtworzyć szczegóły związane z zajściem i ustalić jego przyczynę.

Pamiętaj! Wprowadzanie zmian w miejscu wypadku bez wymaganej zgody jest dopuszczalne tylko wówczas, jeżeli zachodzi konieczność ratowania osób lub mienia albo zapobieżenia niebezpieczeństwu.

 

 

Zawiadomienie o wypadku

O wypadku w pracy pracodawca powinien niezwłocznie zawiadomić oddział Państwowej Inspekcji Pracy właściwy dla miejsca zdarzenia (tutaj znajdziecie kontakt), ewentualnie prokuratora lub inny właściwy organ w przypadku wypadku śmiertelnego, ciężkiego lub o charakterze zbiorowym.

Ważne! Zaniechanie obowiązku powiadomienia o wypadku przy pracy (śmiertelnym, ciężkim lub zbiorowym) wymienionych organów, w tym inspektora pracy, stanowi wykroczenie z art. 283 § 2 pkt 6 Kodeksu pracy i jest zagrożone karą grzywny od 1 000 zł do 30 000 zł.

Jakiekolwiek zmiany w miejscu zdarzenia, czy też ponowne uruchomienie maszyny są możliwe dopiero po oględzinach miejsca wypadku przez inspektora pracy. Jeśli doszło do wypadku śmiertelnego, zgodę na wznowienie pracy oprócz inspektora musi wydać prokurator, a w przypadku zakładu górniczego – właściwy organ nadzoru górniczego.

 

Przeprowadzenie postępowania powypadkowego

Pracodawca powołuje dwuosobowy zespół powypadkowy, który niezwłocznie po utworzeniu bada okoliczności i przyczyny wypadku. W skład zespołu wchodzi pracownik służby BHP oraz społeczny inspektor pracy. Jeśli pracodawca nie ma obowiązku tworzenia służby BHP, wtedy oprócz inspektora w skład zespołu wchodzi pracodawca, pracownik wykonujący zadania służby BHP lub specjalista spoza zakładu pracy. W przypadku zbyt małej liczby zatrudnionych pracowników, kiedy niemożliwe jest utworzenie zespołu powypadkowego, poza pracodawcą powołuje się specjalistę spoza zakładu.

Koszty związane z ustalaniem okoliczności i przyczyn wypadku ponosi pracodawca.

 

Formalności

Zespół powypadkowy sporządza protokół z dochodzenia, który jest podstawą do ustalenia prawa do odszkodowania dla poszkodowanego lub jego rodziny. Pracodawca po zatwierdzeniu, przekazuje go poszkodowanemu, a w przypadku wypadków śmiertelnych, ciężkich i zbiorowych – również inspektorowi PIP.

Pracodawca ma obowiązek przechowywać protokoły powypadkowe przez 10 lat i na ich podstawie prowadzi rejestr wypadków przy pracy. Informacja o zdarzeniu w postaci statystycznej karty wypadku przy pracy trafia również do Głównego Urzędu Statystycznego. Informację przesyła pracodawca.

 

Zastosowanie środków prewencyjnych

Po wypadku przy pracy, pracodawca ma obowiązek podjęcia działań w celu zapobiegania podobnym zdarzeniom w przyszłości. Dokonuje się wtedy ponownej oceny ryzyka zawodowego stanowiska pracy. Często na takie zdarzenie ma wpływ kilka czynników technicznych, organizacyjnych, jak i ludzkich, które należy dokładnie przeanalizować. Im dokładniejsza będzie analiza, tym łatwiej będzie wprowadzić odpowiednie środki zapobiegawcze.

 

Szczegółowych informacji na temat prawa pracy udziela Państwowa Inspekcja Pracy.

 

 

Justyna Bilicz (Zielona Linia 19524, Centrum Informacyjne Służb Zatrudnienia)

Źródło:

Ustawa z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych.

Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy.

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 1 lipca 2009 r. w sprawie ustalania okoliczności i przyczyn wypadków przy pracy.

Państwowa Inspekcja Pracy.


Uwaga! Wszystkie treści i materiały zamieszczane na portalu www.zielonalinia.gov.pl, opracowywane przez grupę redakcyjną, mają charakter informacyjny. Redakcja portalu dokłada wszelkich starań, aby informacje w nim zawarte były rzetelne i wiarygodne. Nie stanowią one wiążącej interpretacji przepisów prawnych.

Zobacz podobne artykuły:

  • Potrącenia z wynagrodzenia za pracę
    Wynagrodzenie za pracę podlega ochronie. Pracodawca nie może więc bez zgody pracownika dokonywać jakichkolwiek potrąceń z wypłaty. Wyjątek stanowią sytuacje przewidziane w przepisach, np. świadczenia alimentacyjne. Pozostałe, bezpodstawne potrącenia są wykroczeniem przeciwko prawom pracownika, zagrożonym karą grzywny do 30 tys. zł.

  • Wynagrodzenie chorobowe i zasiłek chorobowy
    Jaka jest różnica między wynagrodzeniem chorobowym a zasiłkiem chorobowym? Ile wynosi okres zasiłkowy i od czego on zależy? Odpowiadamy.

  • Renta rodzinna a status bezrobotnego
    Status osoby bezrobotnej może uzyskać osoba, która nie nabyła prawa do emerytury lub renty, w tym renty z tytułu niezdolności do pracy, renty szkoleniowej, renty socjalnej oraz renty rodzinnej w wysokości przekraczającej połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę. Podpowiadamy, komu przysługuje renta rodzinna oraz jakie warunki powinna spełnić osoba posiadająca prawo do renty rodzinnej, aby mogła zarejestrować się w urzędzie pracy.

  • Renta szkoleniowa z ZUS
    Osoba, która ze względu na niezdolność do pracy w swoim zawodzie zmuszona jest do przekwalifikowania, może starać się o rentę szkoleniową. Świadczenie to przyznawane jest przed Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Aby je otrzymać, trzeba jednak spełniać pewne warunki. Prześledziliśmy je dokładnie.

  • Wypłata gwarantowana z ZUS
    Osoby, które pobierają emeryturę z tytułu osiągnięcia wieku emerytalnego, mają możliwość wskazania osoby, która w razie śmierci tego emeryta będzie miała prawo do otrzymania wypłaty gwarantowanej. Podpowiadamy, kogo można uposażyć oraz jakie warunki należy spełnić.

  • Monitoring w pracy
    Monitoring, czyli nadzór kamer, w miejscu pracy jest możliwy tylko pod pewnymi warunkami. Określają je przepisy Kodeksu pracy. W jakich okolicznościach i gdzie pracodawca może zainstalować kamery? Przez jaki czas można przechowywać nagrania z monitoringu? Odpowiadamy.

  • Twoje dziecko chodzi do żłobka? Sprawdź, czy możesz otrzymać dofinansowanie
    Od 1 kwietnia 2022 roku będzie można składać wnioski do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o dofinansowanie na dziecko w żłobku, klubie dziecięcym lub u dziennego opiekuna. Wysokość wsparcia wyniesie do 400 zł miesięcznie. Podpowiadamy, kto może z niego skorzystać oraz jakie warunki należy spełnić.

  • Zasiłek opiekuńczy dla pracującego rodzica
    Pracującemu rodzicowi, podlegającemu ubezpieczeniu chorobowemu, przysługuje prawo do płatnego zasiłku opiekuńczego w przypadku choroby dziecka, zamknięcia placówki, do której uczęszcza, a także w przypadku objęcia dziecka kwarantanną. Podpowiadamy, jakie warunki muszą być spełnione, aby zasiłek opiekuńczy został wypłacony.

  • Potrzebujesz dostępu do starszych informacji? Skorzystaj z naszego Archiwum wiadomości.

    Pokaż/ukryj panel komentarzy