Powrót

Umowa lojalnościowa

Artykuł zgodny ze stanem prawnym na dzień: 2020-06-15

Umowa lojalnościowa, zwana inaczej umową o zakazie konkurencji, ma na celu zabezpieczenie interesów pracodawcy przed ewentualnym, niepożądanym zachowaniem aktualnie zatrudnionych osób, jak i byłych pracowników. Zakaz konkurencji reguluje art. 101 Kodeksu pracy.

Istota umowy lojalnościowej

Umowa o zakazie konkurencji może być zawarta na czas trwania stosunku pracy, jak i na czas określony po rozwiązaniu umowy o pracę. Istotą umowy lojalnościowej jest powstrzymywanie się przez pracownika, w czasie trwania stosunku pracy lub po jego zakończeniu, od działalności konkurencyjnej wobec pracodawcy, to znaczy od działalności, która narusza jego interesy.

Stroną umowy lojalnościowej w trakcie trwania zatrudnienia może być każda osoba fizyczna mająca status pracownika w rozumieniu Kodeksu pracy. Umowa taka jest inną umową niż umowa o pracę. Może być zawarta jednocześnie z umową o pracę lub w późniejszym terminie. Zawarcie umowy o pracę może być uzależnione od jednoczesnego zawarcia umowy lojalnościowej. Odmowa zawarcia takiej umowy w czasie trwania stosunku pracy może uzasadniać wypowiedzenie umowy o pracę.

 

Forma umowy o zakazie konkurencji

W umowie o zakazie konkurencji pracodawca nie może zabronić pracownikowi wykonywania wszelkiej działalności. Wolno mu natomiast zakazać pracownikowi tylko aktywności konkurencyjnej w stosunku do własnej działalności. Zakres zakazu konkurencji nałożonego na pracownika powinien być określony konkretnie i możliwie precyzyjnie.

Umowa o zakazie prowadzenia przez pracownika działalności konkurencyjnej w czasie trwania stosunku pracy, jak i umowa o zakazie konkurencji po rozwiązaniu stosunku pracy muszą być zawarte w formie pisemnej pod rygorem nieważności. Umowa zawarta bez zachowania pisemnej formy jest nieważna i nie wywołuje określonych w niej skutków prawnych.

Umowę o zakazie konkurencji obejmującą okres po ustaniu zatrudnienia można zawrzeć, gdy pracownik ma dostęp do szczególnie ważnych informacji, których ujawnienie mogłoby narazić pracodawcę na straty. W umowie takiej określa się czas obowiązywania zakazu konkurencji oraz wysokość odszkodowania należnego pracownikowi od pracodawcy w przypadku naruszenia tego zakazu.

 

Konsekwencje dla pracownika

Pracodawca, który poniósł szkodę wskutek naruszenia przez pracownika zakazu konkurencji przewidzianego w umowie, może dochodzić od pracownika wyrównania tej szkody. Oznacza to konieczność naprawienia nie tylko rzeczywistej straty, ale i utraconych korzyści. Niezależnie od odpowiedzialności materialnej, prowadzenie przez pracownika wzbronionej działalności konkurencyjnej może być uznane za ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych. W takim przypadku pracodawca może rozwiązać z pracownikiem stosunek pracy bez wypowiedzenia z winy pracownika.

Zgodnie z art. 101(2) par. 3 Kodeksu Pracy odszkodowanie z tytułu umowy o zakazie konkurencji po ustaniu stosunku pracy nie może być niższe od 25% wynagrodzenia otrzymanego przez pracownika przed ustaniem stosunku pracy przez okres odpowiadający okresowi obowiązywania zakazu konkurencji. Termin wypłaty odszkodowania powinien zostać określony w umowie. Wypłata może nastąpić jednorazowo w określonym dniu, bądź w ratach.

Były pracownik ponosi odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną byłemu pracodawcy wskutek naruszenia umowy o zakazie konkurencji po ustaniu stosunku pracy na podstawie Kodeksu cywilnego.

Spory o odszkodowanie za naruszenia zakazu konkurencji rozpoznają sądy pracy. Były pracodawca może wystąpić więc z powództwem o odszkodowanie za naruszenie zakazu konkurencji przed właściwym sądem pracy.

 

Szczegółowych informacji w tym zakresie udziela Państwowa Inspekcja Pracy.

 

Katarzyna Sędziak (Zielona Linia 19524, Centrum Informacyjne Służb Zatrudnienia)

Źródło:

Art. 101 Kodeksu pracy, rozdział IIa Zakaz konkurencji

www.pip.gov.pl


Uwaga! Wszystkie treści i materiały zamieszczane na portalu www.zielonalinia.gov.pl, opracowywane przez grupę redakcyjną, mają charakter informacyjny. Redakcja portalu dokłada wszelkich starań, aby informacje w nim zawarte były rzetelne i wiarygodne. Nie stanowią one wiążącej interpretacji przepisów prawnych.

Zobacz podobne artykuły:

  • Dni wolne na poszukiwanie pracy
    Pracodawca wypowiedział z Tobą umowę o pracę? Sprawdź, czy przysługują Ci dodatkowe dni wolne na poszukiwanie nowej pracy!

  • Podnoszenie kwalifikacji zawodowych
    Kodeks pracy definiuje podnoszenie kwalifikacji zawodowych jako zdobywanie lub uzupełnianie wiedzy i umiejętności przez pracownika z inicjatywy pracodawcy albo za jego zgodą. Jakie obowiązki ma pracodawca w związku z dokształcaniem swoich pracowników?

  • Zakładowy fundusz świadczeń socjalnych
    Zakładowy fundusz świadczeń socjalnych przeznaczony jest na finansowanie działalności socjalnej, różnych form wypoczynku, działalności kulturalno-oświatowej, sportowo-rekreacyjnej czy opieki nad dziećmi. Kto jest uprawniony do tych świadczeń i kiedy możemy z nich skorzystać?

  • Skrócenie okresu wypowiedzenia
    Okres wypowiedzenia umowy o pracę ma na celu ochronę interesów zarówno pracownika, jaki i pracodawcy. Co w przypadku, jeśli to właśnie w interesie pracownika czy pracodawcy jest wcześniejsze rozwiązanie umowy?

  • Tata w pracy
    Przepisy prawa pracy związane z opieką nad dzieckiem

  • Nagroda jubileuszowa dla pracownika
    Nagroda jubileuszowa jest premią pieniężną dla pracownika z wieloletnim stażem. Jaki staż pracy uprawnia do otrzymania takiej nagrody i komu ona przysługuje?

  • Zwolnienia grupowe
    W ostatnim czasie, w związku pogorszeniem się sytuacji na rynku pracy wywołanym przez COVID-19, wzrosła liczba zwolnień grupowych. Warto wiedzieć, kiedy pracodawca może przeprowadzić zwolnienie grupowe oraz jakie prawa ma pracownik.

  • Trzynastka, czyli dodatkowe wynagrodzenie roczne
    Sprawdź, czy masz prawo do trzynastki, a jeśli tak, to czy na pewno zostanie wypłacona!

  • Potrzebujesz dostępu do starszych informacji? Skorzystaj z naszego Archiwum wiadomości.