Powrót

Potrącenia z wynagrodzenia za pracę

Artykuł zgodny ze stanem prawnym na dzień: 2022-06-22

Wynagrodzenie za pracę podlega ochronie. Pracodawca nie może więc bez zgody pracownika dokonywać jakichkolwiek potrąceń z wypłaty. Wyjątek stanowią sytuacje przewidziane w przepisach, np. świadczenia alimentacyjne. Pozostałe, bezpodstawne potrącenia są wykroczeniem przeciwko prawom pracownika, zagrożonym karą grzywny do 30 tys. zł.

Przepisów dotyczących potrąceń z wynagrodzenia za pracę należy szukać w Kodeksie pracy. W art. 87 § 1 czytamy:

„Z wynagrodzenia za pracę – po odliczeniu składek na ubezpieczenia społeczne, zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz wpłat dokonywanych do pracowniczego planu kapitałowego, w rozumieniu ustawy z dnia 4 października 2018 r. o pracowniczych planach kapitałowych (Dz. U. poz. 2215, z 2019 r. poz. 1074 i 1572 oraz z 2020 r. poz. 568), jeżeli pracownik nie zrezygnował z ich dokonywania – podlegają potrąceniu tylko następujące należności:

1) sumy egzekwowane na mocy tytułów wykonawczych na zaspokojenie świadczeń alimentacyjnych;

2) sumy egzekwowane na mocy tytułów wykonawczych na pokrycie należności innych niż świadczenia alimentacyjne;

3) zaliczki pieniężne udzielone pracownikowi;

4) kary pieniężne przewidziane w art. 108.”

Bardzo ważna jest wymieniona wyżej kolejność należności, ponieważ to według niej dokonuje się potrąceń (art. 87  § 2 Kodeksu pracy).

 

Granice potrąceń

Kodeks pracy określa także granice, w jakich mogą być dokonywane potrącenia. I tak:

  • w razie egzekucji świadczeń alimentacyjnych – potrącenia mogą wynieść do trzech piątych wysokości wynagrodzenia,
  • w razie egzekucji innych należności lub potrącania zaliczek pieniężnych – do połowy wysokości wynagrodzenia.

 

Czytaj także: Wynagrodzenie za pracę – wypłata

 

Łączna kwota potrąceń sum egzekwowanych na mocy tytułów wykonawczych na zaspokojenie świadczeń innych niż alimentacyjne oraz udzielonych pracownikowi zaliczek nie może przekraczać połowy wysokości wynagrodzenia, a w zbiegu ze świadczeniami alimentacyjnymi – 3/5 wynagrodzenia. Kara pieniężna za jedno przekroczenie nie może być wyższa od jednodniowego wynagrodzenia pracownika, a łączna suma kar pieniężnych nie może przekraczać dziesiątej części wynagrodzenia przypadającego pracownikowi do wypłaty po dokonaniu potrąceń z innych tytułów.

 

Do pełnej wysokości

W art. 87 § 5 Kodeksu pracy czytamy:

„Nagroda z zakładowego funduszu nagród, dodatkowe wynagrodzenie roczne oraz należności przysługujące pracownikom z tytułu udziału w zysku lub w nadwyżce bilansowej podlegają egzekucji na zaspokojenie świadczeń alimentacyjnych do pełnej wysokości”.

Z wynagrodzenia za pracę odlicza się też, w pełnej wysokości, kwoty wypłacone w poprzednim terminie płatności za okres nieobecności w pracy, za który pracownik nie zachowuje prawa do wynagrodzenia. Odliczenia można dokonać tylko w następnym terminie wypłaty wynagrodzenia.

 

Kwota wolna od potrąceń

Pisząc o potrąceniach z wynagrodzenia za pracę nie można pominąć przepisów zawartych w art. 871 Kodeksu pracy. Określają one kwotę wolną od potrąceń. Chodzi o minimalną kwotę, która musi przypaść pracownikowi do wypłaty.

Zgodnie z przepisami, wolna od potrąceń jest kwota wynagrodzenia za pracę w wysokości:

  • minimalnego wynagrodzenia za pracę, ustalanego na podstawie odrębnych przepisów, przysługującego pracownikom zatrudnionym w pełnym wymiarze czasu pracy, po odliczeniu składek na ubezpieczenia społeczne, zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz wpłat do Pracowniczych Planów Kapitałowych (PPK) – przy potrącaniu sum egzekwowanych na mocy tytułów wykonawczych na pokrycie należności innych niż świadczenia alimentacyjne,
  • 75% wynagrodzenia określonego w pkt 1 – przy potrącaniu zaliczek pieniężnych udzielonych pracownikowi,
  • 90% wynagrodzenia określonego w pkt 1 – przy potrącaniu kar pieniężnych przewidzianych w art. 108 kp.

W przypadku pracowników zatrudnionych w niepełnym wymiarze czasu pracy, wymienione wyżej kwoty podlegają proporcjonalnemu obniżeniu.

 

Czytaj także: Co się składa na wynagrodzenie

 

Egzekucja świadczeń alimentacyjnych podlega ograniczeniu tylko poprzez określenie górnej granicy potrąceń – 3/5 wynagrodzenia. W tym przypadku wysokość wynagrodzenia pozostałego do wypłaty nie jest limitowana kwotowo (nie obowiązuje kwota wolna od potrąceń).

 

Świadczenia alimentacyjne – procedura uproszczona

W art. 88 Kodeksu pracy zapisano przepisy dotyczące uproszczonej procedury dochodzenia przez wierzyciela świadczeń alimentacyjnych. Zasada ta nakłada na pracodawcę obowiązek dokonania potrąceń z wynagrodzenia na wniosek wierzyciela na podstawie złożonego przez niego tytułu wykonawczego, bez konieczności wszczęcia postępowania egzekucyjnego.

Wyjątkami od tej zasady (uproszczonej procedury dochodzenia przez wierzyciela świadczeń alimentacyjnych) są sytuacje, gdy:

  • świadczenia alimentacyjne mają być potrącane na rzecz kilku wierzycieli, a łączna suma, która może być potrącona, nie wystarcza na pełne pokrycie wszystkich należności alimentacyjnych,
  • wynagrodzenie za pracę zostało zajęte w trybie egzekucji sądowej lub administracyjnej.

 

Inne należności

Należności inne niż wymienione w Kodeksie pracy mogą być potrącone z wynagrodzenia za pracę wyłącznie za pisemną zgoda pracownika. W zgodzie tej powinna być wskazana konkretna kwota potrącenia. W przypadku takich potrąceń również jest kwota wolna. Wynosi ona minimalne wynagrodzenie za pracę – przy potrącaniu należności na rzecz pracodawcy oraz 80% minimalnego wynagrodzenia za pracę – przy potrącaniu innych należności.

Zasady dotyczące dokonywania potrąceń z wynagrodzenia za pracę stosuje się również do innych świadczeń ze stosunku pracy.

 

Szczegółowych informacji na temat potrąceń z wynagrodzenia udziela Państwowa Inspekcja Pracy.

 

Wojciech Napora (Zielona Linia 19524, Centrum Informacyjne Służb Zatrudnienia)

Źródło:

Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (art. 87-88).

Państwowa Inspekcja Pracy „Prawo pracy”.


Uwaga! Wszystkie treści i materiały zamieszczane na portalu www.zielonalinia.gov.pl, opracowywane przez grupę redakcyjną, mają charakter informacyjny. Redakcja portalu dokłada wszelkich starań, aby informacje w nim zawarte były rzetelne i wiarygodne. Nie stanowią one wiążącej interpretacji przepisów prawnych.

Zobacz podobne artykuły:

  • Uprawnienia pracownika-rodzica dziecka niepełnosprawnego
    Pracownik opiekujący się dzieckiem niepełnosprawnym może wnioskować o elastyczne formy zatrudnienia, jeśli nie naruszają one organizacji pracy. Podpowiadamy, z jakich ułatwień mogą skorzystać rodzice dzieci niepełnosprawnych oraz jakich formalności należy dopełnić.

  • Kiedy pracownikowi przysługuje wynagrodzenie postojowe?
    Kiedy zakład produkcyjny z jakichś powodów zaczyna stopniowo ograniczać produkcję, może to doprowadzić do przestoju w firmie. Niektórzy pracodawcy w takich sytuacjach decydują się na redukcję zatrudnienia, inni natomiast wolą zachować pracowników. Podpowiadamy, w jakich sytuacjach pracodawca może obniżyć wynagrodzenie pracowników na czas przestoju, a kiedy powinien im wypłacać pełne wynagrodzenie postojowe.

  • Urlop dla poratowania zdrowia
    Urlop dla poratowania zdrowia jest szczególnym rodzajem płatnego urlopu. Przysługuje on określonym grupom pracowników w ściśle określonych przypadkach. Podpowiadamy, kto i w jakich okolicznościach może z niego skorzystać.

  • Powrót do pracy po urlopie macierzyńskim
    Przepisy polskiego prawa pracy zapewniają kobietom nie tylko ochronę zatrudnienia w okresie ciąży, ale również gwarantują możliwość powrotu do pracy po zakończeniu urlopu macierzyńskiego i rodzicielskiego. Jakie warunki muszą być spełnione oraz na co mogą liczyć mamy wracające do pracy? Odpowiadamy.

  • Plan urlopów a gwarancja dotrzymania terminu
    Dobrze przygotowany plan urlopów to dla firmy gwarancja niezachwianego działania, szczególnie w sezonie wakacyjnym. I choć nie każdy pracodawca jest zobowiązany do jego tworzenia, warto go przygotować. Czy zatwierdzony przez pracodawcę plan urlopów jest dla pracownika gwarancją jego otrzymania? Sprawdziliśmy to.

  • Praca w trakcie urlopów związanych z rodzicielstwem
    Celem urlopów związanych z rodzicielstwem jest pogłębienie więzi między rodzicami a dziećmi. Zdarzają się jednak sytuacje, w których świeżo upieczeni rodzice chcą podjąć pracę w okresie korzystania z tych świadczeń. Czy jest to dopuszczalne? Na co zwrócić uwagę? Odpowiadamy.

  • Praca w niedziele i święta
    Zgodnie z przepisami dniami wolnymi od pracy są niedziele i święta określone w ustawie o dniach wolnych. Co do zasady, w tych dniach nie można pracować. Kodeks pracy przewiduje jednak przypadki, kiedy praca może być wykonywana w niedziele bądź święto. Co to za przypadki? Odpowiadamy.

  • Ciąża a złożone wypowiedzenie
    Pracownica, która zaszła w ciążę podlega szczególnej ochronie. Pracodawca nie może wypowiedzieć ani rozwiązać umowy o pracę w okresie ciąży. Jednak co w sytuacji, gdy to pracownica złożyła wypowiedzenie, a następnie zaszła w ciążę. Czy ma prawo je wycofać? Odpowiadamy.

  • Potrzebujesz dostępu do starszych informacji? Skorzystaj z naszego Archiwum wiadomości.

    Pokaż/ukryj panel komentarzy