Podnoszenie kwalifikacji zawodowych - Rynek pracy w prawie

Pracodawca ma obowiązek ułatwienia pracownikowi podnoszenia kwalifikacji zawodowych. Nie musi  jednak godzić się na wszystkie kursy i szkolenia, w których pracownik chce uczestniczyć. To pracodawca decyduje o formach doszkalania swoich pracowników.

Inicjatywa i zgoda pracodawcy

Inicjatywa pracodawcy może być poleceniem służbowym lub propozycją dla pracownika. Jeżeli pracownik wychodzi z inicjatywą podniesienia kwalifikacji, powinien uzyskać zgodę przełożonego.

Zgoda pracodawcy powinna obejmować cały proces dokształcania, umożliwiający pracownikowi faktyczne podniesienie kwalifikacji zawodowych do oczekiwanego poziomu. Zgoda pracodawcy może być wyrażona, np. poprzez zwolnienie pracownika z części dnia pracy na czas odbywania szkolenia lub pokrycie kosztów przejazdu na szkolenie.

Umowa szkoleniowa

Umowa szkoleniowa powinna określać wzajemne obowiązki pracownika i pracodawcy związane z kształceniem zawodowym. Jest ona sporządzana, jeśli pracodawca oczekuje, że po zakończeniu kursu czy szkolenia pracownik pozostanie w jego firmie i tu będzie  wykorzystywał zdobyte umiejętności.

Umowa szkoleniowa powinna zawierać:

• wymiar zwolnienia z całości lub części dnia pracy na czas szkolenia,
• wyższy wymiar urlopu szkoleniowego, niż wskazany w Kodeksie pracy,
• krótszy niż 3 lata okres pozostawania w zatrudnieniu po ukończeniu podnoszenia kwalifikacji zawodowych (tzw. okres odpracowania),
• przyznanie dodatkowych świadczeń.

Umowa szkoleniowa nie może zawierać postanowień mniej korzystnych dla pracownika niż przewidują to przepisy Kodeksu pracy. Strony nie mogą postanowić, np. że pracodawca nie będzie udzielał pracownikowi zwolnień na czas szkoleń czy też obniży mu wymiar urlopu szkoleniowego.

Urlop szkoleniowy

Wymiar urlopu szkoleniowego określa art. 103(2) Kodeksu pracy. Wynosi on:

• 6 dni – dla pracownika przystępującego do egzaminów eksternistycznych,
• 6 dni – dla pracownika przystępującego do egzaminu maturalnego,
• 6 dni – dla pracownika przystępującego do egzaminu potwierdzającego kwalifikacje zawodowe,
• 21 dni – w ostatnim roku studiów – na przygotowanie pracy dyplomowej oraz przygotowanie i przystąpienie do egzaminu dyplomowego.

Pracodawca nie może odmówić udzielenia urlopu szkoleniowego ani zwolnienia z pracy na czas szkolenia. Za czas urlopu szkoleniowego oraz za czas zwolnienia z całości lub części dnia pracy pracownik zachowuje prawo do pełnego wynagrodzenia. Pracodawca powinien udzielać pracownikowi urlopu szkoleniowego w dni, które są dniami pracy, zgodnie z obowiązującym rozkładem czasu pracy. 

Korzyści dla pracownika i pracodawcy

Podnoszenie kwalifikacji zawodowych pracowników wpływa na zwiększenie efektywności pracy, co przynosi zysk dla firmy. Dobrze wyszkolona kadra to klucz do sukcesu. Wpływa to także na polepszenie wizerunku firmy. Ponadto możliwość rozwoju zawodowego zmniejsza rotację pracowników. Świadomość pracownika, że jego rozwój jest dla pracodawcy ważny, zwiększa lojalność oraz motywację do pracy.

Katarzyna Sędziak (Zielona Linia 19524, Centrum Informacyjne Służb Zatrudnienia)

Źródło:

Kodeks pracy (art. 103)