Powrót

Karta Polaka a legalna praca

Artykuł zgodny ze stanem prawnym na dzień: 2020-12-14

Karta Polaka to dokument potwierdzający przynależność do Narodu Polskiego, na podstawie którego można, np. podejmować pracę bez konieczności posiadania zezwolenia na pracę. Nie oznacza to jednak, że cudzoziemiec posiadający Kartę Polaka nie powinien zadbać o inne warunki legalizujące zatrudnienie. Jakie?

Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o Karcie Polaka określa m.in., że karta jest dokumentem potwierdzającym przynależność danego cudzoziemca do Narodu Polskiego oraz uprawniającym do wykonywania pracy w Polsce bez zezwolenia na pracę. Posiadacz Karty Polaka, wydawanej przez właściwego polskiego konsula, jest również zwolniony z opłat konsularnych za przyjęcie i rozpatrzenie wniosku o wydanie wizy krajowej w celu korzystania z uprawnień wynikających z posiadania tej karty. Symbol tej wizy to „D 18”.

Obecnie Karta Polaka może być przyznana cudzoziemcom ze wszystkich krajów świata. Jednak nie zawsze tak było. Przed 14 lipca 2019 r., kiedy to wprowadzono zmiany w ustawie o Karcie Polaka,  była ona wydawana tylko obywatelom Armenii, Azerbejdżanu, Białorusi, Gruzji, Kazachstanu, Kirgistanu, Mołdawii, Rosji, Tadżykistanu, Turkmenistanu, Ukrainy, Uzbekistanu, Estonii, Litwy i Łotwy oraz cudzoziemcom posiadającym w jednym z tych krajów status bezpaństwowca. W sumie było to 15 krajów, powstałych po rozpadzie Związku Radzieckiego.

 

Legalny pobyt

Karta Polaka nie jest dokumentem legalizującym pobyt cudzoziemca na terytorium RP. Nie uprawnia ona również do przekraczania granicy.

Z art. 2 ust. 1 pkt 14 i 22a ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy wynika w szczególności, że jednym z warunków legalnej pracy cudzoziemca jest jego legalny pobyt w Polsce. Tak więc, cudzoziemiec z Kartą Polaka, który chce legalnie wykonywać pracę na terytorium RP, musi posiadać np. odpowiednią wizę bądź zezwolenie na pobyt czasowy (kartę pobytu).

Podstawa pobytu cudzoziemca powinna należeć do kategorii podstaw uprawniających obcokrajowców do wykonywania pracy na terytorium Polski.

Podstawy te określa art. 87 ust. 1 pkt 12 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy:

1. Cudzoziemiec jest uprawniony do wykonywania pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli:

12) posiada zezwolenie na pracę oraz przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej:

a) na podstawie wizy, z wyjątkiem wizy wydanej w celu, o którym mowa wart. 60 ust. 1 pkt 1, 22 lub 23 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, lub

b) na podstawie art. 108 ust. 1 pkt 2 lub art. 206 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach lub na podstawie umieszczonego w dokumencie podróży odcisku stempla, który potwierdza złożenie wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej, jeżeli bezpośrednio przed złożeniem wniosku był uprawniony do wykonywania pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, lub

c) na podstawie zezwolenia na pobyt czasowy, z wyjątkiem zezwolenia udzielonego w związku z okolicznością, o której mowa w art. 181 ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, lub

ca) na podstawie dokumentu, o którym mowa w art. 61 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, określającego status członka rodziny członka misji dyplomatycznej lub urzędu konsularnego państwa obcego albo innej osoby zrównanej z nimi na podstawie ustaw, umów lub powszechnie ustalonych zwyczajów międzynarodowych, pozostającego z tą osobą we wspólnocie domowej, jeżeli pomiędzy Rzecząpospolitą Polską a państwem obcym zostały zawarte umowa lub porozumienie międzynarodowe w sprawie wykonywania działalności zarobkowej przez członków rodzin członków personelu misji dyplomatycznych lub urzędów konsularnych, lub

d) na podstawie wizy wydanej przez inne państwo obszaru Schengen, lub

e) na podstawie dokumentu pobytowego wydanego przez inne państwo obszaru Schengen, lub

f) w ramach ruchu bezwizowego.

 

Wizy i zezwolenia

Aby korzystać z uprawnień Karty Polaka cudzoziemcowi wydawana jest wiza, w której cel wydania określa się symbolem „18”. Nie jest to jednak jedyny dokument pobytowy, uprawniający takiego cudzoziemca do podjęcia pracy. Przepisy przyjmują bowiem zasadę, że dokument pobytowy odpowiedni do wykonywania pracy stanowi niemal każda wiza (typu „C” – wiza Schengen lub typu „D” – wiza krajowa), niezależnie od celu jej wydania. Tak samo jest z prawie każdym zezwoleniem na pobyt czasowy. Wyjątki (przedstawione poniżej) stanowią wizy i zezwolenie wskazane w przepisach jako wykluczające podjęcie pracy.

Cudzoziemiec nie może legalnie pracować, gdy przebywa w Polsce na podstawie:

  • polskiej wizy, której cel wydania został oznaczony symbolem:
    • „01” – cel turystyczny,
    • „20” – korzystanie z ochrony czasowej.
  • zezwolenia na pobyt czasowy udzielonego na podstawie art. 181 ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach.

Czyli: Zezwolenia na pobyt czasowy ze względu na okoliczności wymagające krótkotrwałego pobytu cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej można udzielić cudzoziemcowi, który przebywa na tym terytorium, jeżeli:

1) jest obowiązany do osobistego stawiennictwa przed polskim organem władzy publicznej.

 

 

Wojciech Napora (Zielona Linia 19524, Centrum Informacyjne Służb Zatrudnienia)

Źródło:

Państwowa Inspekcja Pracy.

Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.

Podstawa prawna:

Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.

Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o Karcie Polaka.


Uwaga! Wszystkie treści i materiały zamieszczane na portalu www.zielonalinia.gov.pl, opracowywane przez grupę redakcyjną, mają charakter informacyjny. Redakcja portalu dokłada wszelkich starań, aby informacje w nim zawarte były rzetelne i wiarygodne. Nie stanowią one wiążącej interpretacji przepisów prawnych.

Zobacz podobne artykuły:

  • Zaproszenie a praca cudzoziemca w Polsce
    Zaproszenie jest dokumentem, który umożliwia uzyskanie przez cudzoziemca wizy w polskim konsulacie. Wiza taka nie wyklucza podjęcia pracy w Polsce. Należy jednak spełnić pewne warunki. Są też ograniczenia. Jakie? Odpowiadamy.

  • Obowiązki pracodawcy zatrudniającego cudzoziemca
    Pracodawco! Zanim podpiszesz umowę z cudzoziemcem, zapoznaj się z tymi informacjami!

  • Wiza – ważne informacje na dokumencie
    Wiza jest jednym z dokumentów pobytowych, uprawniających cudzoziemca (który takiego dokumentu potrzebuje) do przekroczenia granicy i pobytu. Na wizie znajdują się istotne informacje, które mają wpływ na zatrudnienie obcokrajowca. Opisujemy najważniejsze z nich.

  • Praca zdalna świadczona przez cudzoziemca
    Przedłużający się stan epidemii nasilił zjawisko pracy zdalnej. Coraz więcej polskich firm chce korzystać także z pracy cudzoziemców na odległość. Istotą pracy zdalnej jest fakt, że miejsce wykonywania pracy nie zawsze musi być tożsame z siedzibą pracodawcy. Czy w takim przypadku cudzoziemiec wykonujący pracę zdalną polskiemu pracodawcy potrzebuje zezwolenia na pracę?

  • Jak policzyć okres pracy na oświadczeniu? [Zatrudnianie cudzoziemców]
    Oświadczenie o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi uprawnia do wykonywania pracy niesezonowej do 6 miesięcy w ciągu kolejnych 12 miesięcy. Jak prawidłowo policzyć ten okres?

  • Wizy – zmiany w przepisach dotyczących celu wydania
    Od 1 grudnia 2020 r. obowiązują nowe przepisy określające cel wydania wizy Schengen (C) oraz wizy krajowej (D). Zmieniają one dotychczasowe zapisy. Przedstawiamy aktualny stan prawny, zawarty w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 25 listopada 2020 r. w sprawie wiz dla cudzoziemców.

  • Zwolnienie z informacji starosty
    Informacja starosty jest dokumentem potwierdzającym, że pracy, którą polski pracodawca chce powierzyć cudzoziemcowi nie może wykonywać bezrobotny zarejestrowany w powiatowym urzędzie pracy. Dołącza się go m.in. do wniosku o zezwolenie na pracę. Opisujemy sytuacje, w których informacja starosty nie jest wymagana.

  • Absolwenci szkół ponadgimnazjalnych a zezwolenie na pracę [Zatrudnianie cudzoziemców]
    Cudzoziemcy spoza UE, EOG i Szwajcarii, by móc legalnie pracować w Polsce powinni mieć zezwolenie na pracę lub inny dokument uprawniający do wykonywania pracy. Są jednak okoliczności, które zwalniają obcokrajowca z konieczności posiadania takiego zezwolenia. Jedną z nich jest dokument świadczący o byciu absolwentem polskiej szkoły ponadgimnazjalnej.

  • Potrzebujesz dostępu do starszych informacji? Skorzystaj z naszego Archiwum wiadomości.