Praca w niedziele i święta - Rynek pracy w prawie

Przepisów dotyczących przypadków, w których praca w niedziele i święta jest dozwolona należy szukać w rozdziale VII Kodeksu pracy „Praca w niedziele i święta”. W pierwszym artykule tego rozdziału, a więc artykule 151⁹ §  1 czytamy, że dniami wolnymi od pracy są niedziele i święta określone w przepisach o dniach wolnych od pracy.

Dodatkowo, jak stanowi art. 151^9b Kodeksu pracy, ograniczenia w wykonywaniu pracy w placówkach handlowych w niedziele i święta oraz w dniu 24 grudnia i w sobotę bezpośrednio poprzedzającą pierwszy dzień Wielkiej Nocy określają przepisy ustawy o ograniczeniu handlu w niedziele i święta oraz w niektóre inne dni.

Czytaj także: Prawo pracy – czas pracy

Kiedy można pracować w niedzielę lub święto?

Przypadki, w których praca w niedziele i święta jest możliwa opisane są w art. 151¹⁰ Kodeksu pracy. Zgodnie z nim, praca w niedziele i święta jest dozwolona:

„1) w razie konieczności prowadzenia akcji ratowniczej w celu ochrony życia lub zdrowia ludzkiego, ochrony mienia lub środowiska albo usunięcia awarii;

2) w ruchu ciągłym;

3) przy pracy zmianowej;

4) przy niezbędnych remontach;

5) w transporcie i w komunikacji;

6) w zakładowych strażach pożarnych i w zakładowych służbach ratowniczych;

7) przy pilnowaniu mienia lub ochronie osób;

8) w rolnictwie i hodowli;

9) przy wykonywaniu prac koniecznych ze względu na ich użyteczność społeczną i codzienne potrzeby ludności, w szczególności w:

a) (uchylona)

b) zakładach świadczących usługi dla ludności,

c) gastronomii,

d) zakładach hotelarskich,

e) jednostkach gospodarki komunalnej,

f) zakładach opieki zdrowotnej 6 i innych placówkach służby zdrowia przeznaczonych dla osób, których stan zdrowia wymaga całodobowych lub całodziennych świadczeń zdrowotnych,

g) jednostkach organizacyjnych pomocy społecznej oraz jednostkach organizacyjnych wspierania rodziny i systemu pieczy zastępczej zapewniających całodobową opiekę,

h) zakładach prowadzących działalność w zakresie kultury, oświaty, turystyki i wypoczynku;

10) w stosunku do pracowników zatrudnionych w systemie czasu pracy, w którym praca jest świadczona wyłącznie w piątki, soboty, niedziele i święta;

11) przy wykonywaniu prac:

a) polegających na świadczeniu usług z wykorzystaniem środków komunikacji elektronicznej w rozumieniu przepisów o świadczeniu usług drogą elektroniczną lub urządzeń telekomunikacyjnych w rozumieniu przepisów prawa telekomunikacyjnego, odbieranych poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli zgodnie z przepisami obowiązującymi odbiorcę usługi, dni, o których mowa w art. 151⁹ § 1, są u niego dniami pracy,

b) zapewniających możliwość świadczenia usług, o których mowa w lit. a.”

Czytaj także: Dni wolne od pracy w 2022 roku

Przypadki opisane powyżej nie mają zastosowania do placówek handlowych (ze względu na ustawę o ograniczeniu handlu w niedziele i święta oraz w niektóre inne dni).

Inni pracodawcy, jeżeli powierzana przez nich praca wiąże się z jedną z przesłanek opisanych powyżej (art. 151¹⁰ Kodeksu pracy), mogą organizować pracę w niedziele i święta.

Wojciech Napora (Zielona Linia 19524, Centrum Informacyjne Służb Zatrudnienia)

Źródło:

Państwowa Inspekcja Pracy.

Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy.

Ustawa z dnia 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy.

Ustawa z dnia 10 stycznia 2018 r. o ograniczeniu handlu w niedziele i święta oraz w niektóre inne dni.