Back

Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych - co warto wiedzieć?

Artykuł zgodny ze stanem prawnym na dzień: 2023-02-20

Którzy pracodawcy muszą utworzyć ZFŚS? Na co można przeznaczyć środki z Funduszu? Kto jest uprawniony do korzystania z należnych świadczeń socjalnych? Odpowiadamy.

Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych (ZFŚS) jest specjalnym funduszem tworzonym przez określonych pracodawców, którzy na specjalnym rachunku bankowym gromadzą środki na wsparcie socjalne, przeznaczone dla uprawnionych pracowników i innych osób.

 

Kto musi utworzyć ZFŚS?

Pracodawcy, którzy zatrudniają co najmniej 50 pracowników oraz pracodawcy, którzy zatrudniają przynajmniej 20 pracowników i mniej niż 50, o ile z wnioskiem o utworzenia Funduszu wystąpi zakładowa organizacja związkowa - muszą utworzyć ZFŚS.

Liczbę zatrudnionych, w przeliczeniu na pełne etaty, określa się zawsze według stanu na 1 stycznia danego roku. Jeżeli w ciągu roku zmieni się ilość pracowników, nie ma to wpływu na obowiązek tworzenia Funduszu. 

Wyjątkiem od zasady (obowiązku tworzenia ZFŚS) jest okoliczność, w której w przedsiębiorstwie funkcjonuje układ zbiorowy pracy. Strony takiego układu mogą zdecydować o nietworzeniu Funduszu.

Pozostali przedsiębiorcy podejmują dobrowolnie decyzję o stworzeniu w zakładzie pracy ZFŚS. Mogą również, zamiast tworzyć Fundusz, wypłacać pracownikom np. świadczenia urlopowe.

 

Dla kogo środki z ZFŚS?

Prawo do korzystania ze świadczeń socjalnych z ZFŚS mają:

  • pracownicy i ich rodziny;
  • emeryci i renciści (czyli byli pracownicy) i ich rodziny (jak czytamy na stronie PIP: „emeryci są uprawnieni do korzystania z należnych świadczeń Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych, natomiast szczegółowych przepisów i regulacji należy szukać w regulaminie, który ustala pracodawca w porozumieniu z zakładową organizacją związkową bądź z pracownikiem wybranym przez załogę do reprezentowanie jej interesów”);
  • inne osoby wskazane przez pracodawcę.

 

Czytaj także: Odprawa emerytalna i rentowa

 

Regulamin powinien określać, czy ktoś jeszcze będzie uprawniony do świadczeń, np. osoby współpracujące na podstawie umów cywilnoprawnych.

Przyznanie świadczeń i wysokość dopłat z ZFŚS zależy od sytuacji życiowej, rodzinnej lub sytuacji materialnej osoby uprawnionej. Pracodawca nie może wprowadzić do regulaminu dodatkowych kryteriów, które trzeba spełnić, żeby móc skorzystać z tych świadczeń, takich jak staż pracy w firmie czy wymiar etatu.

 

Na co środki z ZFŚS?

Z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych można finansować jedynie określone rodzaje działalności socjalnej. Należą do nich:

  • wypoczynek, na przykład dofinansowanie do urlopu;
  • działalność kulturalno-oświatowa;
  • działalność sportowo-rekreacyjna;
  • opieka nad dziećmi w żłobkach, klubach dziecięcych, przedszkolach i w innej formie;
  • pomoc materialno-rzeczowa lub finansowa, na przykład zakup paczek świątecznych dla dzieci, zapomoga z powodu zdarzeń losowych;
  • zwrotna lub bezzwrotna pomoc na cele mieszkaniowe, na przykład pożyczka mieszkaniowa, pożyczka remontowa.

 

Czytaj także: Komu przysługuje odprawa pieniężna po zwolnieniu z pracy?

 

Szczegółowe zasady i warunki przyznawania świadczeń socjalnych określa wewnętrzny regulamin zakładowy. Pracodawca uzgadnia jego treść z zakładową organizacją związkową lub z pracownikiem wybranym przez załogę do reprezentowania jej interesów, gdy w zakładzie nie ma takiej organizacji.

 

Świadczenia socjalne z ZFŚS a okres wypowiedzenia

Czy pracownik, który znajduje się w okresie wypowiedzenia może być pozbawiony świadczeń socjalnych z ZFŚS?

Przepisy ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych stanowią, że osoby uprawnione do korzystania z Funduszu to: pracownicy i ich rodziny, emeryci i renciści - byli pracownicy i ich rodziny oraz inne osoby, którym pracodawca przyznał (w regulaminie) prawo korzystania ze świadczeń socjalnych finansowanych z Funduszu. Ponadto, przyznawanie ulgowych usług i świadczeń oraz wysokość dopłat z Funduszu uzależnia się od sytuacji życiowej, rodzinnej i materialnej osoby uprawnionej. W związku z tym, pracownik do końca okresu wypowiedzenia ma prawo do skorzystania z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych. Pracodawca nie jest uprawniony do uzależnienia przyznawania świadczeń ZFŚS według innych kryteriów niż sytuacja życiowa, rodzinna i materialna osoby uprawnionej.

Jak czytamy w wyjaśnieniach Państwowej Inspekcji Pracy, odnoszących się do sytuacji, w której pracodawca pozbawił prawa do korzystania ze świadczeń socjalnych pracownika będącego w okresie wypowiedzenia:

„Sprzeczne z art. 8 ust. 1 w zw. z art. 2 pkt 5 ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych jest postanowienie pracodawcy, które wyklucza z prawa do korzystania ze świadczeń socjalnych osoby zatrudnione podczas biegu okresu wypowiedzenia stosunku pracy, ponieważ sam fakt, że biegnie okres wypowiedzenia nie wpływa na sytuację życiową, rodzinną lub materialną osoby uprawnionej.”

 

Szczegółowych informacji w zakresie Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych udziela Państwowa Inspekcja Pracy.

 

Wojciech Napora (Zielona Linia 19524, Centrum Informacyjne Służb Zatrudnienia)

 

Źródło:

Ustawa z dnia 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych.

Biznes.gov.pl.

Państwowa Inspekcja Pracy.


Uwaga! Wszystkie treści i materiały zamieszczane na portalu www.zielonalinia.gov.pl, opracowywane przez grupę redakcyjną, mają charakter informacyjny. Redakcja portalu dokłada wszelkich starań, aby informacje w nim zawarte były rzetelne i wiarygodne. Nie stanowią one wiążącej interpretacji przepisów prawnych.

Zobacz podobne artykuły:

  • Praca w godzinach nadliczbowych. Kto nie może jej wykonywać, a kto może jej odmówić?
    Praca w godzinach nadliczbowych jest możliwa w określonych przypadkach. Są jednak grupy pracowników, którym nie można jej powierzyć w ogóle. Kto się do nich zalicza? Są też grupy pracowników, którzy mogą odmówić pracy w godzinach nadliczbowych. Kto może nie wyrazić zgody na taką pracę? Odpowiadamy.

  • Czy pracodawca może powierzyć pracę w innym miejscu niż wskazane w umowie?
    Miejsce lub miejsca wykonywania pracy są wskazane w umowie o pracę. Czy pracodawca może powierzyć pracownikowi pracę w innej lokalizacji niż ta wskazana w umowie? Odpowiadamy.

  • Dokumentacja pracownicza a zlikwidowany zakład pracy
    Dokumenty potwierdzające zatrudnienie i okresy składkowe są bardzo ważne. Nie zawsze jednak o nich pamiętamy lub nawet zdarza nam się je zgubić. Co w sytuacji, gdy zakład pracy, w którym kiedyś pracowaliśmy został zlikwidowany, a my nie mamy świadectwa pracy lub zaświadczenia o okresach odprowadzanych składek. Gdzie szukać pomocy? Odpowiadamy.

  • Świadczenie rehabilitacyjne – co warto wiedzieć?
    Pracownika, który pobiera zasiłek chorobowy obowiązuje limit czasowy. Zdarzają się sytuacje, że po jego wykorzystaniu, osoba otrzymująca takie świadczenie nadal, z powodu przedłużającej się choroby, nie może wrócić do pracy. Co wtedy? Rozwiązaniem może być świadczenie rehabilitacyjne. Podpowiadamy, komu ono przysługuje, jaka jest jego wysokość i co należy zrobić, by je otrzymać.

  • Czy można podpisać umowę o pracę w trakcie zwolnienia lekarskiego?
    Zwolnienie lekarskie pracownika to szczególny czas, w którym np. pracodawca nie może wypowiedzieć umowy o pracę. Stanowi o tym art. 41 Kodeksu pracy. Co w sytuacji, gdy pracownik chce podpisać umowę o pracę w trakcie choroby? Czy ma do tego prawo? Odpowiadamy.

  • Komu przysługuje dodatek stażowy?
    Dodatek stażowy, nazywany również dodatkiem za wysługę lat, wypłacany jest pracownikom sfery budżetowej, po przepracowaniu określonego czasu. Jaki staż pracy uprawnia do nabycia prawa do dodatku stażowego? Podpowiadamy.

  • Kiedy pracodawca może zlecić pracownikowi wykonywanie dodatkowych obowiązków
    Pracodawca ma obowiązek zapoznania pracownika z zakresem jego obowiązków przed dopuszczeniem go do pracy. Czy pracodawca może zlecić pracownikowi inne zadania niż wynikające z zawartej umowy o pracę? Czy pracownik ma obowiązek je wykonać? Podpowiadamy.

  • Nie ze wszystkich uprawnień rodzicielskich skorzysta jednocześnie matka i ojciec
    Kodeks pracy przewiduje liczne uprawnienia związane z rodzicielstwem. Jednym z nich jest zakaz zatrudniania w godzinach nadliczbowych, w porze nocnej oraz zakaz delegowania poza stałe miejsce pracy rodzica wychowującego dziecko do ukończenia przez nie 8. roku życia. Czy oboje rodzice mają prawo skorzystać z tego uprawnienia? Co w przypadku, gdy tylko jeden z nich jest zatrudniony? Podpowiadamy.

  • Potrzebujesz dostępu do starszych informacji? Skorzystaj z naszego Archiwum wiadomości.

    Pokaż/ukryj panel komentarzy