Back

Renta rodzinna a status bezrobotnego

Artykuł zgodny ze stanem prawnym na dzień: 2022-05-27

Status osoby bezrobotnej może uzyskać osoba, która nie nabyła prawa do emerytury lub renty, w tym renty z tytułu niezdolności do pracy, renty szkoleniowej, renty socjalnej oraz renty rodzinnej w wysokości przekraczającej połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę. Podpowiadamy, komu przysługuje renta rodzinna oraz jakie warunki powinna spełnić osoba posiadająca prawo do renty rodzinnej, aby mogła zarejestrować się w urzędzie pracy.

Do renty rodzinnej mają prawo członkowie rodziny osoby, która w chwili śmierci:

  • miała ustalone prawo do emerytury, albo spełniała warunki do jej uzyskania,
  • miała ustalone prawo do emerytury pomostowej,
  • miała ustalone prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy, albo spełniała warunki do jej uzyskania,
  • pobierała zasiłek przedemerytalny,
  • pobierała świadczenie przedemerytalne,
  • pobierała nauczycielskie świadczenie kompensacyjne.

Przy ocenie prawa do renty przyjmuje się, że osoba zmarła była całkowicie niezdolna do pracy.

 

Kto może otrzymać rentę rodzinną?

Do renty rodzinnej mają prawo: 

  • Dzieci własne, dzieci drugiego małżonka oraz dzieci przysposobione:
    • do ukończenia 16 lat,
    • jeśli się uczą – do ukończenia 25 lat (jeżeli dziecko ukończyło 25 lat na ostatnim roku studiów w szkole wyższej, prawo do renty przedłuża się do zakończenia tego roku studiów),
    • bez względu na wiek, jeżeli stały się całkowicie niezdolne do pracy przed ukończeniem 16 lat lub w przypadku kontynuowania nauki w szkole przed ukończeniem 25 lat.
  • Wnuki i rodzeństwo – przyjęte co najmniej na rok przed śmiercią na wychowanie i utrzymanie przed osiągnięciem pełnoletności.
  • Inne dzieci – przyjęte co najmniej na rok przed śmiercią na wychowanie i utrzymanie przed osiągnięciem pełnoletności, z wyjątkiem dzieci, które były wychowywane i utrzymywane w ramach rodziny zastępczej lub rodzinnego domu dziecka.
  • Małżonek (wdowa lub wdowiec), który do dnia śmierci pozostawał we wspólności małżeńskiej, jeżeli:
    • w chwili śmierci małżonka miał skończone 50 lat lub był niezdolny do pracy,
    • wychowuje co najmniej jedno z dzieci, wnuków lub rodzeństwa uprawnionych do renty rodzinnej po zmarłym współmałżonku, które nie ukończyło 16 lat, a jeśli uczy się w szkole – 18 lat,
    • sprawuje pieczę nad dzieckiem całkowicie niezdolnym do pracy i do samodzielnej egzystencji lub całkowicie niezdolnym do pracy, uprawnionym do renty rodzinnej;
    • ukończył 50 lat lub stał się niezdolny do pracy już po śmierci współmałżonka, lecz nie później niż 5 lat od jego śmierci albo od zaprzestania wychowywania dzieci.

Owdowiała osoba, która nie spełnia tych warunków i nie ma źródła utrzymania, ma prawo do renty rodzinnej przez rok od śmierci współmałżonka lub przez okres uczestniczenia w zorganizowanym szkoleniu kwalifikującym do wykonywania pracy zarobkowej – nie dłużej niż przez 2 lata od śmierci współmałżonka.

Małżonka lub małżonek rozwiedziony albo wdowa lub wdowiec, którzy w chwili śmierci współmałżonka nie pozostawali z nim we wspólności małżeńskiej, mają prawo do renty rodzinnej, jeżeli – oprócz spełnienia wymienionych warunków – mieli w dniu śmierci współmałżonka prawo do alimentów z jego strony ustalone wyrokiem lub ugodą sądową.

Prawo do renty ma również małżonka rozwiedziona lub pozostająca w separacji, jeśli udowodni, że bezpośrednio przed śmiercią współmałżonka otrzymywała od niego alimenty na podstawie porozumienia między rozwiedzionymi/separowanymi (nie dotyczy to mężczyzny).

  • Rodzice, jeżeli:
    • spełniają warunki takie jak dla wdowy/wdowca (odnośnie wieku, wychowywania dzieci lub niezdolności do pracy),
    • zmarły ubezpieczony (emeryt lub rencista) bezpośrednio przed śmiercią przyczyniał się do ich utrzymania.

 

Wysokość renty rodzinnej

Renta rodzinna wynosi:

  • 85% świadczenia zmarłego – jeżeli do renty rodzinnej uprawniona jest jedna osoba,
  • 90% świadczenia zmarłego – jeżeli do renty rodzinnej uprawnione są dwie osoby,
  • 95% świadczenia zmarłego – jeżeli do renty rodzinnej uprawnione są trzy osoby lub więcej.

ZUS bada uprawnienia zmarłego do wszystkich świadczeń emerytalno-rentowych, do jakich mógł mieć prawo w chwili śmierci. Rentę rodzinną po świadczeniu ustala się w najkorzystniejszej wysokości. 

Wszystkim uprawnionym członkom rodziny przysługuje jedna łączna renta rodzinna, którą w razie konieczności dzieli się po równo między uprawnionych.

 

Waloryzacja

Waloryzacja dotyczy świadczeń długoterminowych, m.in.: emerytur, rent z tytułu niezdolności do pracy, rent rodzinnych, a także dodatków do tych świadczeń, np. pielęgnacyjnego czy dla sierot zupełnych.

Przeprowadzana w tym roku przez ZUS waloryzacja procentowa polega na pomnożeniu kwoty świadczenia brutto, które przysługuje 28 lutego 2022 r. przez wskaźnik 107%.

Od 1 marca 2022 r. minimalna emerytura wynosi 1338,44 zł brutto. Tyle wyniesie też minimalna renta z tytułu całkowitej niezdolności do pracy i renta rodzinna.

 

Posiadanie prawa do renty

Osoba, która na mocy art. 68 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych nabyła prawo do renty rodzinnej w wysokości przekraczającej połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę, nie może zarejestrować się jako osoba bezrobotna aż do ukończenia 25. roku życia. Dla nabycia statusu nie ma znaczenia fakt, iż osoba faktycznie renty nie pobiera na mocy decyzji ZUS o wstrzymaniu wypłaty renty z powodu zakończenia nauki. Świadczenie może być jednak w każdej chwili wznowione w razie ponownego podjęcia nauki aż do ukończenia 25. roku życia. Dopiero po ukończeniu 25. roku życia ZUS wydaje decyzję o pozbawieniu prawa do renty rodzinnej i osoba zainteresowana może nabyć status bezrobotnego.

 

 

Katarzyna Sędziak (Zielona Linia 19524, Centrum Informacyjne Służb Zatrudnienia)

Źródło:

Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.


Uwaga! Wszystkie treści i materiały zamieszczane na portalu www.zielonalinia.gov.pl, opracowywane przez grupę redakcyjną, mają charakter informacyjny. Redakcja portalu dokłada wszelkich starań, aby informacje w nim zawarte były rzetelne i wiarygodne. Nie stanowią one wiążącej interpretacji przepisów prawnych.

Zobacz podobne artykuły:

  • Zwolnienie lekarskie – czy można je skrócić?
    W trakcie przebywania na zwolnieniu lekarskim, popularnie zwanym L4, zabronione jest wykonywanie przez pracownika jakiejkolwiek pracy zarobkowej. Lekarz wystawia zwolnienie lekarskie na konkretną ilość dni. Co w przypadku, gdy pracownik będzie chciał wrócić do pracy przed końcem zwolnienia?

  • Pełnienie roli w zarządzie spółki a rejestracja w urzędzie pracy
    Pozostawanie w stosunku pracy, wykonywanie innej pracy zarobkowej lub prowadzenie działalności gospodarczej wykluczają rejestrację w urzędzie pracy jako osoba bezrobotna. Pełnienie funkcji w zarządzie spółki nie wlicza się w żaden z tych przypadków. Czy zatem nabycie statusu osoby bezrobotnej w tej sytuacji będzie możliwe? Podpowiadamy.

  • Renta z tytułu niezdolności do pracy – kto może ją otrzymać i jakie warunki należy spełnić?
    Osoba niezdolna do pracy wskutek utraty zdolności do pracy zarobkowej z powodu naruszenia sprawności organizmu, której stan zdrowia nie rokuje odzyskania tej zdolności po przekwalifikowaniu, może otrzymać rentę z tytułu niezdolności do pracy. Podpowiadamy, jakie warunki muszą być spełnione, aby otrzymać taką rentę.

  • Podleganie ubezpieczeniom społecznym i ubezpieczeniu zdrowotnemu cudzoziemców zatrudnionych w Polsce
    Polskie przepisy nie uzależniają objęcia polskimi ubezpieczeniami od posiadanego obywatelstwa czy miejsca zamieszkania. Istotny dla objęcia tymi ubezpieczeniami jest fakt zawarcia z polskim podmiotem stosunku pracy czy innej umowy rodzącej obowiązek ubezpieczeń społecznych. Co ważne wykonywanie pracy w ramach tych umów musi odbywać się na obszarze Polski.

  • Profil zaufany – najwyższy czas, aby go założyć
    Profil zaufany powstał po to, aby umożliwić załatwienie spraw urzędowych bez wychodzenia z domu. Dla przedsiębiorców, jak i osób prywatnych, które często kontaktują się z instytucjami publicznymi, profil zaufany to idealne narzędzie. W jaki sposób się go zakłada? Jak długo jest ważny? Podpowiadamy.

  • Ponaglenie w sprawie urzędowej – sprawdź, kiedy nie jest skuteczne
    Jeśli sprawa urzędowa nie została załatwiona w terminie lub postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne, masz prawo wnieść ponaglenie. Jeśli natomiast procedura dotyczy urzędu pracy lub urzędu wojewódzkiego, upewnij się wcześniej, że ponaglenie będzie skuteczne.

  • Bezrobotny bez kwalifikacji zawodowych
    W ustawie o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy znajduje się określenie „bezrobotny bez kwalifikacji zawodowych”. Co ono oznacza? Jakie wsparcie jest skierowane szczególnie do bezrobotnych bez kwalifikacji zawodowych? Odpowiadamy.

  • Zasiłek chorobowy po ustaniu zatrudnienia
    Zgodnie z przepisami zasiłek chorobowy przysługuje ubezpieczonemu, który stał się niezdolny do pracy z powodu choroby w czasie trwania ubezpieczenia chorobowego. Do kiedy obowiązuje ubezpieczenie chorobowe po ustaniu stosunku pracy? W jakich przypadkach można otrzymywać zasiłek chorobowy po ustaniu zatrudnienia? Odpowiadamy.

  • Potrzebujesz dostępu do starszych informacji? Skorzystaj z naszego Archiwum wiadomości.

    Pokaż/ukryj panel komentarzy