Powrót

Spółdzielcza umowa o pracę

Artykuł zgodny ze stanem prawnym na dzień: 2021-05-07

Zgodnie z definicją spółdzielnia jest dobrowolnym zrzeszeniem nieograniczonej liczby osób, o zmiennym składzie osobowym i zmiennym funduszu udziałowym, które w interesie swoich członków prowadzi wspólną działalność gospodarczą na rzecz swoich członków i ich środowiska.

Spółdzielcza umowa o pracę to jeden z rodzajów stosunku pracy, którego szczególną cechą jest ścisłe powiązanie z członkostwem w danej spółdzielni. Składają się na nią dwa elementy - obowiązek spółdzielni zatrudnienia osoby będącej jej członkiem i wynikający z członkostwa obowiązek świadczenia pracy na rzecz spółdzielni.

 

Zawarcie spółdzielczej umowy o pracę

Spółdzielczą umowę o pracę regulują zarówno przepisy Kodeksu Pracy, jak i Prawa Spółdzielczego. Przez cały okres obowiązywania członkostwa w spółdzielni istnieje obowiązek pozostawania w stosunku pracy. Spółdzielcza umowa o pracę różni się od tradycyjnej umowy o pracę brakiem okresu próbnego. Wynagrodzenie pracownika oparte jest zarówno o wynagrodzenie ustalone w umowie, jak i o część nadwyżki bilansowej, rozdzielanej miedzy członków spółdzielni według statusu. Każdy z członków spółdzielni jest niejako współwłaścicielem przedsiębiorstwa, a więc ma udział w zyskach.

 

Rozwiązanie spółdzielczej umowy o pracę

Wraz z ustaniem członkostwa w spółdzielni wygasa spółdzielczy stosunek pracy. Rozwiązanie spółdzielczej umowy o pracę w trakcie trwania członkostwa jest niedopuszczalne (art. 186 § 2 prawa spółdzielczego). Oczywiście są od tego wyjątki. Rozwiązanie spółdzielczej umowy o pracę jest możliwe w sytuacjach wyraźnie określonych przez prawo spółdzielcze:

  1. w przypadku rozwiązania spółdzielczej umowy o pracę na mocy porozumienia stron przy jednoczesnym wystąpieniu członka ze spółdzielni;
  2. w przypadku zmniejszenia na podstawie uchwały rady nadzorczej spółdzielni stanu zatrudnienia podyktowanego gospodarczą koniecznością;
  3. w przypadku osiągnięcia przez członka wieku emerytalnego i prawa do emerytury (rozwiązanie umowy następuje z zachowaniem okresu wypowiedzenia zgodnie z kodeksem pracy);
  4. w sytuacji, gdy spółdzielnia dokonała wypowiedzenia zmieniającego, a członek odmówił przyjęcia nowych (mniej korzystnych od dotychczasowych) warunków pracy lub płacy;
  5. w sytuacjach uzasadniających zgodnie z kodeksem pracy (art. 53 kodeksu pracy) rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia bez winy pracownika, czyli:
    • jeżeli niezdolność pracownika do pracy wskutek choroby trwa dłużej niż 3 miesiące (gdy pracownik był zatrudniony u danego pracodawcy krócej niż 6 miesięcy) lub dłużej niż łączny okres pobierania z tego tytułu wynagrodzenia i zasiłku oraz pobierania świadczenia rehabilitacyjnego przez pierwsze 3 miesiące (gdy pracownik był zatrudniony u danego pracodawcy co najmniej 6 miesięcy lub jeżeli niezdolność do pracy została spowodowana wypadkiem przy pracy albo chorobą zawodową),
    • w razie usprawiedliwionej nieobecności pracownika w pracy z innych przyczyn niż wymienione powyżej, trwającej dłużej niż 1 miesiąc.

Dodatkowo spółdzielcza umowa o pracę zostaje rozwiązana w przypadku wykluczenia członka (art. 193 § 4). Wykluczenie członka, który był zatrudniony na podstawie spółdzielczej umowy o pracę, pociąga za sobą skutki, jakie przepisy prawa pracy wiążą z rozwiązaniem przez zakład pracy umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika.

 

Dodatkowe informacje

Spółdzielcza umowa o pracę nie jest jedyną formą zatrudnienia członka spółdzielni. Jeśli statut spółdzielni przewiduje taką możliwość oraz odpowiada to rodzajowi działalności spółdzielni, można stosować również umowy cywilnoprawne oraz tradycyjną umowę o pracę.

 

Katarzyna Sędziak (Zielona Linia 19524, Centrum Informacyjne Służb Zatrudnienia)

 

Źródło:

Ustawa z dnia 16 września 1982 r. Prawo spółdzielcze.

Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy.

 


Uwaga! Wszystkie treści i materiały zamieszczane na portalu www.zielonalinia.gov.pl, opracowywane przez grupę redakcyjną, mają charakter informacyjny. Redakcja portalu dokłada wszelkich starań, aby informacje w nim zawarte były rzetelne i wiarygodne. Nie stanowią one wiążącej interpretacji przepisów prawnych.

Zobacz podobne artykuły:

  • Brak wykwalifikowanej kadry kluczowym wyzwaniem w logistyce
    Brak wykwalifikowanej kadry to jedno z kluczowych wyzwań w obszarze logistyki, z jakimi borykają się firmy. Przyczyną trudności w obsadzaniu miejsc pracy nowymi pracownikami są głównie zbyt wysokie oczekiwania finansowe potencjalnych pracowników, brak dostępnych kandydatów oraz ich niewystarczające doświadczenie zawodowe. Najtrudniej pozyskać magazyniera, operatora wózka oraz inżyniera – te profesje otwierają listę 10 najtrudniejszych do obsadzenia stanowisk w obszarze logistyki.

  • Umowa o pomocy przy zbiorach
    Umowa o pomocy przy zbiorach jest rodzajem umowy cywilnoprawnej, którą regulują przepisy ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników. Ten typ umowy może okazać się pomocnym narzędziem dla rolników zajmujących się uprawą określonych roślin. Podpowiadamy, kto i kiedy może się na nią zdecydować oraz jakie obowiązki rodzi po stronie przedsiębiorcy.

  • Great Place to Work® ogłosił listę Najlepszych Miejsc Pracy Polska 2021. Pod wieloma względami to super lista
    Tegoroczna lista Najlepszych Miejsc Pracy w Polsce – ogłoszona przez Great Place to Work® 27 maja – to już trzynasta edycja tego wydarzenia. Lista laureatów nigdy nie była tak długa i nigdy nie było na niej tak wielu debiutów. W tym roku wyróżniono aż 39 firm w trzech kategoriach, zależnych od liczby zatrudnionych pracowników. Aż 21 firm znalazło się na liście po raz pierwszy.

  • Pracujący rodzice w oku pandemicznego cyklonu
    Łączenie roli rodzica i pracownika nigdy nie było łatwe. Co prawda ojcowie z pokolenia milenialsów starają się odciążać swoje partnerki i równo dzielić obowiązki, ale godzenie obowiązków zawodowych z opieką nad dziećmi wciąż pozostaje dla rodziców wyzwaniem. Pandemia ukazała ten problem w jeszcze większej jego złożoności, kiedy zarówno praca, jak i nauka przeszły w zdalny tryb funkcjonowania.

  • Najlepiej, gdy praca jest związana z pasją [WYWIAD]
    „Wydaje mi się, że jestem osobą z najdłuższym CV w Polsce. Przetestowałem wiele zawodów, z wieloma specjalistami rozmawiałem i o wielu zawodach mógłbym opowiadać godzinami” – mówi Wojciech Kaczmarczyk, medialny freelancer, prowadzący kanał „DO ROBOTY” na YouTube. W naszej rozmowie poruszyliśmy, m.in. tematy prowadzenia działalności gospodarczej, mitów dotyczących różnych zawodów oraz szukania pracy dla siebie. Przeczytajcie co mówi człowiek, który co tydzień „zmienia pracę”.

  • ITBoom z dedykowanym narzędziem HR dla firm w dobie pandemii COVID-19
    ITBoom Sp. z o.o. zaprojektowała i wdrożyła już w pierwszych firmach w Polsce innowacyjne narzędzie do zarządzania pracą zespołów w dobie pandemii koronawirusa. Aplikacja „Wnioski HR – planer obecności” została stworzona i zaprojektowana z myślą o przedsiębiorstwach pracujących w nowym trybie – hybrydowym. Pozwala ona na efektywne rozplanowanie i zarządzanie przestrzenią biurową z wykorzystaniem pracy stacjonarnej i zdalnej. Pierwsze wdrożenia pokazują, że firmy mogą zaoszczędzić nawet do 65% powierzchni biurowej, miejsc postojowych i parkingowych, a tym samym znacznie ograniczyć koszty pracy. Nowe rozwiązanie to szansa na łagodniejsze i sprawniejsze przejście pomiędzy okresami lockdownów i luzowania obostrzeń gospodarczych.

  • Co piąty Polak pracuje po godzinach
    Co piąty Polak pracuje więcej niż 9 godzin dziennie. Głównie dlatego, że czuje się odpowiedzialny za realizowane zadania, chce więcej zarobić lub sprostać wysokim wymaganiom szefa. Nowa rzeczywistość znacząco utrudnia zachowanie równowagi pomiędzy życiem prywatnym a zawodowym – to problem dla 26% aktywnych zawodowo Polaków. Dla pracodawców to jasny sygnał, by wesprzeć zatrudnionych, aby mogli efektywnie pracować i nie dali się zwariować.

  • 6 rzeczy, jakie możesz zrobić, aby zmniejszyć poczucie izolacji pracowników
    Samotność nie wpływa pozytywnie na zdrowie człowieka. Jej szkodliwy wpływ naukowcy porównują z wypalaniem dziennie 15 papierosów . To nie jest dobra wiadomość dla milionów ludzi, którzy obecnie za sprawą pandemii żyją i pracują w przedłużającej się izolacji. Dla ich przełożonych też nie. Wydawać by się mogło, że zarówno pracodawcy, jak i ich pracownicy największe wyzwania związane z nagłą koniecznością przejścia na zdalny model pracy mają już za sobą. Tych wyzwań było wiele: poczynając od szybkiej nauki posługiwania się systemami wideokonferencyjnymi po umiejętność znajdowania równowagi pomiędzy pracą w domu a zobowiązaniami rodzinnymi. Jednak na dłuższą metę tym, co pracownikom może najbardziej dokuczać jest praca w izolacji od zespołu, powodująca uczucie samotności.

  • Potrzebujesz dostępu do starszych informacji? Skorzystaj z naszego Archiwum wiadomości.