Powrót

Dyżur w pracy – co warto o nim wiedzieć?

Artykuł zgodny ze stanem prawnym na dzień: 2021-02-12

Dyżur to pozostawanie pracownika do dyspozycji pracodawcy poza normalnymi godzinami pracy, w wyznaczonym miejscu i czasie, w stałej gotowości do świadczenia pracy. Czy pracownik ma prawo odmówić pełnienia dyżuru oraz jakie wynagrodzenie otrzyma za czas dyżuru?

Pracownik nie może odmówić pełnienia dyżuru. Obowiązek ten wynika z podstawowych obowiązków pracowniczych. Nie zawsze jednak za dyżur w pracy pracownik otrzyma wynagrodzenie. Podstawą podjęcia obowiązku pełnienia dyżuru jest wyraźne polecenie pracodawcy. Odebranie telefonu od przełożonego poza godzinami pracy nie może być traktowane jako dyżur pracownika.

 

Dyżur a czas pracy

Zgodnie z art. 151(5) par. 2 Kodeksu pracy czasu dyżuru nie wlicza się do czasu pracy, jeżeli podczas dyżuru pracownik nie wykonywał żadnej pracy na rzecz swojego pracodawcy. Do czasu pracy wlicza się tylko tę część dyżuru, w której pracownik świadczył pracę. Czas pełnienia dyżuru nie może jednak naruszać prawa pracownika do odpoczynku, o którym mowa w art. 132 i 133 Kodeksu pracy, a więc do 11 godzin nieprzerwanego odpoczynku dobowego i 35 godzin nieprzerwanego odpoczynku tygodniowego.

Jeżeli podczas pełnienia dyżuru praca była wykonywana, czas dyżuru będzie zaliczał się do czasu pracy i pracownik jest uprawniony do wynagrodzenia, również tego wynikającego z godzin nadliczbowych.

Tylko wykonywanie w trakcie dyżuru - całego lub jego części - powierzonej pracy bądź jakichkolwiek czynności na rzecz i w interesie pracodawcy powoduje zaliczenie dyżuru do czasu pracy i co za tym idzie zobowiązują pracodawcę do rekompensaty tego czasu bądź czasem wolnym od pracy, bądź stosownym dodatkiem do wynagrodzenia. Jeżeli godziny efektywnej pracy podczas dyżuru przewyższają ustaloną dla pracownika normę dobową czasu pracy lub przedłużony wymiar dobowy, są one godzinami nadliczbowymi.

 

Dyżur w domu

Za dyżur pełniony w domu, pracownikowi nie przysługuje ani czas wolny, ani wynagrodzenie. W sytuacji gdy pracownik zostanie wezwany do firmy i będzie wykonywał pracę, wówczas otrzyma wynagrodzenie powiększone o dodatek za pracę w godzinach nadliczbowych.

 

Dodatkowe wolne czy wynagrodzenie?

Za czas dyżuru, z wyjątkiem dyżuru pełnionego w domu, pracownikowi przysługuje czas wolny od pracy w wymiarze odpowiadającym długości dyżuru, a w razie braku możliwości udzielenia czasu wolnego - wynagrodzenie wynikające z jego osobistego zaszeregowania, określonego stawką godzinową lub miesięczną, a jeżeli taki składnik wynagrodzenia nie został wyodrębniony przy określaniu warunków wynagradzania - 60 % wynagrodzenia (§ 3 art. 151 5).

 

Szczegółowych informacji z zakresu prawa pracy udziela Państwowa Inspekcja Pracy.

 

Katarzyna Sędziak (Zielona Linia 19524, Centrum Informacyjne Służb Zatrudnienia)

Źródło:

Art. 132, 133, 151 Kodeksu pracy


Uwaga! Wszystkie treści i materiały zamieszczane na portalu www.zielonalinia.gov.pl, opracowywane przez grupę redakcyjną, mają charakter informacyjny. Redakcja portalu dokłada wszelkich starań, aby informacje w nim zawarte były rzetelne i wiarygodne. Nie stanowią one wiążącej interpretacji przepisów prawnych.

Zobacz podobne artykuły:

  • Wady i zalety pracy tymczasowej
    Praca tymczasowa nazywana jest leasingiem pracowniczym z uwagi na swój specyficzny charakter. Umowa zawierana jest bowiem pomiędzy trzema podmiotami – pracownikiem, agencją pracy tymczasowej oraz pracodawcą użytkownikiem. To właśnie agencja pracy tymczasowej jest pracodawcą w rozumieniu przepisów prawa pracy.

  • Potrzebujemy na świecie więcej społeczników [WYWIAD]
    „Leżenie na kanapie nie sprawi, że odkryjemy w sobie nową pasję. Obracanie się od lat w zamkniętym, ciągle tym samym środowisku nie odkryje w nas rzeczy, których być może jeszcze sami o sobie nie wiemy” – mówi Dagmara Sobczak, socjolog zasobów ludzkich i karier zawodowych, autorka bloga socjopatka.pl. W rozmowie ze „Szczęśliwym socjologiem” poruszyliśmy wiele tematów, dotyczących edukacji, rozwoju, budzenia w sobie chęci do działania, czytania książek, „slow life” i miłości do zwierząt. Zapraszamy do lektury.

  • Zleceniobiorca czy pracownik
    Zlecenie od stosunku pracy odróżnia przede wszystkim podstawa prawna. Przepisy regulujące stosunek pracy zawarte są w Kodeksie pracy oraz dodatkowych aktach prawnych z zakresu prawa pracy. Jaka zatem ustawa reguluje umowę zlecenia?

  • Odprawa pośmiertna
    Odprawa pośmiertna wypłacana jest uprawnionym członkom rodziny pracownika w razie jego śmierci. Jej wysokość zależy od okresu zatrudnienia pracownika u danego pracodawcy.

  • Czasowa niezdolność do pracy a świadczenia wypłacane przez pracodawcę
    Zastanawiasz się, ile wyniesie Twoje wynagrodzenie za okres czasowej niezdolności do pracy? Podpowiadamy, w jakich przypadkach świadczenia przysługujące pracownikowi w tym czasie wypłaca pracodawca.

  • Aneks do umowy o pracę – kiedy można go zastosować?
    Zawarcie umowy o pracę nie oznacza, że warunki zatrudnienia nie mogą ulec zmianie. Pracodawca ma prawo zmodyfikować postanowienia umowy o pracę, jednak pracownik nie musi się z nimi zgodzić. Podpowiadamy, w jakich przypadkach pracodawca może zastosować aneks do umowy o pracę bez konieczności zawierania nowej umowy.

  • Działalność nierejestrowa – co warto wiedzieć?
    Jednym z najważniejszych celów „Konstytucji Biznesu”, wprowadzonej w 2018 roku, jest rozwój przedsiębiorczości, m.in. przez ułatwienie pierwszych kroków w biznesie i zmniejszenie obowiązków związanych z drobną działalnością. Służy temu działalność nierejestrowa, którą umożliwia Prawo przedsiębiorców. Jakie są korzyści z tej formy działalności i jakie warunki należy spełnić, by móc ją prowadzić?

  • Umowa na czas określony a ciąża
    Kobiety zatrudnione na podstawie umowy o pracę, będące w ciąży, często zastanawiają się, czy umowa zawarta na czas określony zostanie przedłużona, gdy urodzi się dziecko. Podpowiadamy kiedy taka umowa może być przedłużona oraz czy kobieta nabędzie prawo do zasiłku macierzyńskiego.

  • Potrzebujesz dostępu do starszych informacji? Skorzystaj z naszego Archiwum wiadomości.