Powrót

Dyżur w pracy – co warto o nim wiedzieć?

Artykuł zgodny ze stanem prawnym na dzień: 2021-02-12

Dyżur to pozostawanie pracownika do dyspozycji pracodawcy poza normalnymi godzinami pracy, w wyznaczonym miejscu i czasie, w stałej gotowości do świadczenia pracy. Czy pracownik ma prawo odmówić pełnienia dyżuru oraz jakie wynagrodzenie otrzyma za czas dyżuru?

Pracownik nie może odmówić pełnienia dyżuru. Obowiązek ten wynika z podstawowych obowiązków pracowniczych. Nie zawsze jednak za dyżur w pracy pracownik otrzyma wynagrodzenie. Podstawą podjęcia obowiązku pełnienia dyżuru jest wyraźne polecenie pracodawcy. Odebranie telefonu od przełożonego poza godzinami pracy nie może być traktowane jako dyżur pracownika.

 

Dyżur a czas pracy

Zgodnie z art. 151(5) par. 2 Kodeksu pracy czasu dyżuru nie wlicza się do czasu pracy, jeżeli podczas dyżuru pracownik nie wykonywał żadnej pracy na rzecz swojego pracodawcy. Do czasu pracy wlicza się tylko tę część dyżuru, w której pracownik świadczył pracę. Czas pełnienia dyżuru nie może jednak naruszać prawa pracownika do odpoczynku, o którym mowa w art. 132 i 133 Kodeksu pracy, a więc do 11 godzin nieprzerwanego odpoczynku dobowego i 35 godzin nieprzerwanego odpoczynku tygodniowego.

Jeżeli podczas pełnienia dyżuru praca była wykonywana, czas dyżuru będzie zaliczał się do czasu pracy i pracownik jest uprawniony do wynagrodzenia, również tego wynikającego z godzin nadliczbowych.

Tylko wykonywanie w trakcie dyżuru - całego lub jego części - powierzonej pracy bądź jakichkolwiek czynności na rzecz i w interesie pracodawcy powoduje zaliczenie dyżuru do czasu pracy i co za tym idzie zobowiązują pracodawcę do rekompensaty tego czasu bądź czasem wolnym od pracy, bądź stosownym dodatkiem do wynagrodzenia. Jeżeli godziny efektywnej pracy podczas dyżuru przewyższają ustaloną dla pracownika normę dobową czasu pracy lub przedłużony wymiar dobowy, są one godzinami nadliczbowymi.

 

Dyżur w domu

Za dyżur pełniony w domu, pracownikowi nie przysługuje ani czas wolny, ani wynagrodzenie. W sytuacji gdy pracownik zostanie wezwany do firmy i będzie wykonywał pracę, wówczas otrzyma wynagrodzenie powiększone o dodatek za pracę w godzinach nadliczbowych.

 

Dodatkowe wolne czy wynagrodzenie?

Za czas dyżuru, z wyjątkiem dyżuru pełnionego w domu, pracownikowi przysługuje czas wolny od pracy w wymiarze odpowiadającym długości dyżuru, a w razie braku możliwości udzielenia czasu wolnego - wynagrodzenie wynikające z jego osobistego zaszeregowania, określonego stawką godzinową lub miesięczną, a jeżeli taki składnik wynagrodzenia nie został wyodrębniony przy określaniu warunków wynagradzania - 60 % wynagrodzenia (§ 3 art. 151 5).

 

Szczegółowych informacji z zakresu prawa pracy udziela Państwowa Inspekcja Pracy.

 

Katarzyna Sędziak (Zielona Linia 19524, Centrum Informacyjne Służb Zatrudnienia)

Źródło:

Art. 132, 133, 151 Kodeksu pracy


Uwaga! Wszystkie treści i materiały zamieszczane na portalu www.zielonalinia.gov.pl, opracowywane przez grupę redakcyjną, mają charakter informacyjny. Redakcja portalu dokłada wszelkich starań, aby informacje w nim zawarte były rzetelne i wiarygodne. Nie stanowią one wiążącej interpretacji przepisów prawnych.

Zobacz podobne artykuły:

  • Spółdzielcza umowa o pracę
    Zgodnie z definicją spółdzielnia jest dobrowolnym zrzeszeniem nieograniczonej liczby osób, o zmiennym składzie osobowym i zmiennym funduszu udziałowym, które w interesie swoich członków prowadzi wspólną działalność gospodarczą na rzecz swoich członków i ich środowiska.

  • Najlepiej, gdy praca jest związana z pasją [WYWIAD]
    „Wydaje mi się, że jestem osobą z najdłuższym CV w Polsce. Przetestowałem wiele zawodów, z wieloma specjalistami rozmawiałem i o wielu zawodach mógłbym opowiadać godzinami” – mówi Wojciech Kaczmarczyk, medialny freelancer, prowadzący kanał „DO ROBOTY” na YouTube. W naszej rozmowie poruszyliśmy, m.in. tematy prowadzenia działalności gospodarczej, mitów dotyczących różnych zawodów oraz szukania pracy dla siebie. Przeczytajcie co mówi człowiek, który co tydzień „zmienia pracę”.

  • Kara pieniężna względem pracownika
    Art. 108 Kodeksu pracy jasno określa okoliczności oraz sposób, w jaki pracodawca może zastosować karę pieniężną względem pracownika.

  • Stosunek pracy na podstawie powołania, wyboru i mianowania
    Oprócz najbardziej znanych form zatrudnienia, takich jak umowa o pracę, umowa zlecenia czy umowa o dzieło, możliwe są również inne opcje. Zaliczamy do nich, m.in.: powołanie, wybór oraz mianowanie.

  • Praca na dwa etaty
    Pracownik może zawrzeć dwie umowy o pracę z tym samym pracodawcą, jak również z innymi pracodawcami. Podpowiadamy, jakie są ograniczenia w tym zakresie oraz co wówczas ze składkami ZUS?

  • Nocna zmiana? Sprawdź, jakie masz prawa
    Zgodnie z Kodeksem pracy godziny nocne obejmują 8 godzin pracy między 21:00 a 7:00. Każdemu pracownikowi za pracę w nocy przysługuje dodatkowe wynagrodzenie. Nie każdy jednak może taką pracę wykonywać. Podpowiadamy, jaki dodatek do wynagrodzenia przysługuje pracownikom pracującym w porze nocnej.

  • Wady i zalety pracy tymczasowej
    Praca tymczasowa nazywana jest leasingiem pracowniczym z uwagi na swój specyficzny charakter. Umowa zawierana jest bowiem pomiędzy trzema podmiotami – pracownikiem, agencją pracy tymczasowej oraz pracodawcą użytkownikiem. To właśnie agencja pracy tymczasowej jest pracodawcą w rozumieniu przepisów prawa pracy.

  • Potrzebujemy na świecie więcej społeczników [WYWIAD]
    „Leżenie na kanapie nie sprawi, że odkryjemy w sobie nową pasję. Obracanie się od lat w zamkniętym, ciągle tym samym środowisku nie odkryje w nas rzeczy, których być może jeszcze sami o sobie nie wiemy” – mówi Dagmara Sobczak, socjolog zasobów ludzkich i karier zawodowych, autorka bloga socjopatka.pl. W rozmowie ze „Szczęśliwym socjologiem” poruszyliśmy wiele tematów, dotyczących edukacji, rozwoju, budzenia w sobie chęci do działania, czytania książek, „slow life” i miłości do zwierząt. Zapraszamy do lektury.

  • Potrzebujesz dostępu do starszych informacji? Skorzystaj z naszego Archiwum wiadomości.