Powrót

Dodatkowe obowiązki pracownika

Artykuł zgodny ze stanem prawnym na dzień: 2021-10-11

Pracownik zobowiązany jest do wykonywania zadań mieszczących się w zakresie jego obowiązków, z którymi pracodawca powinien go zapoznać. Istnieją jednak sytuacje, w których pracodawca może powierzyć pracownikowi inne zadania, niż te, wynikające z zawartej umowy o pracę.

Art. 29 Kodeksu pracy określa elementy i tryb zawarcia umowy o pracę. Wynika z niego, że zakres obowiązków pracownika nie może wykraczać poza określony w umowie rodzaj pracy. Pracownik zobowiązuje się do wykonywania określonej pracy, a nie do wykonywania każdej pracy zgodnej z posiadanymi kwalifikacjami i uprawnieniami.

 

Zakres obowiązków pracownika

Zakres obowiązków pracownika może zostać określony w umowie o pracę lub w odrębnym dokumencie, który zawiera szczegóły dotyczące obowiązków wynikających z rodzaju pracy określonej w umowie o pracę. Oznacza to, że pracodawca jest uprawniony do wydawania poleceń tylko w granicach określonych rodzajem umówionej pracy.

 

Obowiązki wykraczające poza umowę o pracę

Pracodawca może nakazać pracownikowi wykonywanie zadań, których nie ma w umowie, ale pod pewnymi warunkami.

Zgodnie z art. 42 § 4 Kodeksu pracy, „wypowiedzenie dotychczasowych warunków pracy lub płacy nie jest wymagane w razie powierzenia pracownikowi, w przypadkach uzasadnionych potrzebami pracodawcy, innej pracy niż określona w umowie o pracę na okres nieprzekraczający 3 miesięcy w roku kalendarzowym, jeżeli nie powoduje to obniżenia wynagrodzenia i odpowiada kwalifikacjom pracownika”.

Do czasowego rozszerzenia czy zmiany zakresu obowiązków pracownika dochodzi najczęściej w przypadku reorganizacji w zakładzie pracy lub konieczności zastąpienia innego pracownika.

Polecenia pracodawcy, które wykraczają poza umówiony zakres obowiązków, mogą wyjątkowo dotyczyć innej pracy także w przypadku powierzenia pracownikowi innej odpowiedniej pracy w czasie przestoju (art. 81 § 3 Kodeksu pracy).

Zdarza się, że w umowie o pracę czy w dokumencie dotyczącym zakresu obowiązków, zawiera się zapis „wykonywanie innych poleceń pracodawcy”. Nie oznacza to jednak, że pracodawca może wydawać polecenia, które nie mieszczą się w wynikającym z umowy o pracę rodzaju pracy. Pracodawca może zlecić pracownikowi inne czynności niż wynikające z zakresu obowiązków, ale muszą one pozostawać w związku z rodzajem pracy, na którą strony się umówiły.

 

Odmowa wykonania polecenia

Pracownik ma prawo odmówić wykonania poleceń, które nie dotyczą pracy, do której zobowiązał się pracownik lub polecenia te są sprzeczne z przepisami prawa lub zasadami życia społecznego. Odmowa wykonania polecenia, które nie mieści się w określonym w umowie rodzaju pracy, nie może być podstawą wyciągania wobec pracownika konsekwencji.

Z kolei nieuzasadniona odmowa wykonania polecenia służbowego stanowi naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych i może stanowić podstawę wypowiedzenia pracownikowi umowy o pracę. W przypadku, gdy odmowa wykonania polecenia zostanie zakwalifikowana jako ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych, może nastąpić natychmiastowe rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika.

 

Informacji w zakresie prawa pracy udziela Państwowa Inspekcja Pracy.

 

Katarzyna Sędziak (Zielona Linia 19524, Centrum Informacyjne Służb Zatrudnienia)

Źródło:

Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy.


Uwaga! Wszystkie treści i materiały zamieszczane na portalu www.zielonalinia.gov.pl, opracowywane przez grupę redakcyjną, mają charakter informacyjny. Redakcja portalu dokłada wszelkich starań, aby informacje w nim zawarte były rzetelne i wiarygodne. Nie stanowią one wiążącej interpretacji przepisów prawnych.

Zobacz podobne artykuły:

  • Uprawnienia pracownicze a status osoby bezrobotnej
    Pracodawcy, jak i osoby bezrobotne często zastanawiają się, czy obecność w rejestrze urzędu pracy wpływa na uprawnienia pracownicze? W takiej sytuacji kluczowe jest, czy bezrobotny ma prawo do zasiłku, czy pobiera inne świadczenie pieniężne w związku z realizacją wsparcia, czy też jest to osoba, której zasiłek nie został przyznany.

  • Umowa zlecenia a staż pracy
    Umowa zlecenia jest umową cywilnoprawną, którą regulują przepisy Kodeksu cywilnego, a nie Kodeksu pracy, jak w przypadku umowy o pracę. Tego rodzaju umowa często jest zawierana ze względu na mniejsze koszty związane z zatrudnieniem pracownika. Podjęcie umowy zlecenia spotyka się z wątpliwościami dotyczącymi stażu pracy. Podpowiadamy, kiedy i w jakich okolicznościach umowa zlecenia zaliczana jest do stażu pracy.

  • 33 miesiące i 3 umowy, czyli limity umowy terminowej
    Pracodawcę podpisującego z pracownikiem umowę o pracę na czas określony, zgodnie z Kodeksem pracy, obowiązują limity czasowe oraz ilościowe. Umowa terminowa, która przekroczy 33 miesiące lub zostanie zawarta więcej niż 3 razy, automatyczne przekształci się w umowę bezterminową.

  • Przejście zakładu pracy na nowego pracodawcę
    Gdy mówimy o przepisach dotyczących przejścia zakładu pracy na nowego pracodawcę powinniśmy sięgnąć do artykułów 23(1), 23(1a) i 23(2) Kodeksu pracy. Jakie obowiązki ma poprzedni i nowy pracodawca? Jakie prawa przysługują w tej sytuacji pracownikom? Odpowiadamy.

  • Sprawdź przyszłego pracodawcę
    Powszechnie stosowaną praktyką w firmach jest sprawdzenie kandydata przed podpisaniem z nim umowy o pracę. Oprócz CV, czy referencji, najwięcej informacji o potencjalnym pracowniku daje rozmowa kwalifikacyjna, ale też badanie jego aktywności w sieci. Co ważne, jako pracownik również masz możliwość zweryfikowania firmy, do której aplikujesz. Gdzie szukać informacji? Podpowiadamy.

  • Wynagrodzenie za pracę – wypłata
    Wypłata wynagrodzenia za pracę jest podstawowym obowiązkiem pracodawcy. Wynagrodzenie jest też jednym z najważniejszych elementów każdej umowy zawieranej między pracodawcą a pracownikiem. Opisujemy, jakie zasady obowiązują pracodawcę i pracownika w przypadku wypłaty wynagrodzenia.

  • Co się składa na wynagrodzenie?
    Wynagrodzenie (inaczej płaca, pensja, zapłata, gratyfikacja) to ogół wydatków pieniężnych i innych świadczeń wypłacanych pracownikom z tytułu zatrudnienia. Opisujemy elementy, które wchodzą w jego skład.

  • Człowiek powinien mieć poczucie, że jest do czegoś potrzebny [WYWIAD]
    O szukaniu pracy, pisaniu książki, wycieczkach rowerowych, ekologii, zapomnianych zawodach rozmawiamy z Wojciechem Koronkiewiczem, dziennikarzem i rowerzystą.

  • Potrzebujesz dostępu do starszych informacji? Skorzystaj z naszego Archiwum wiadomości.