Powrót

Bezrobocie w Polsce. Raport z ostatniej dekady

Artykuł zgodny ze stanem prawnym na dzień: 2021-10-06

Bezrobocie, zwłaszcza gdy osiąga wysoki poziom, jest negatywnym zjawiskiem społecznym. Niektórzy psychologowie stawiają je na równi z destrukcyjnym wpływem narkomanii. Nie ulega wątpliwości, że brak pracy, dla osoby która chce pracować, negatywnie wpływa na jej samopoczucie i bywa frustrujący. Na szczęście, patrząc na ostatnią dekadę i wskaźnik bezrobocia w Polsce możemy mówić o pozytywnych trendach i stabilizacji, zaburzonej nieco przez pandemię.

Istnieje opinia, że straty ponoszone w okresach wysokiego bezrobocia to największe udokumentowane marnotrawstwo we współczesnej gospodarce. Ponadto, wysokie bezrobocie ma bardzo negatywne skutki społeczne i niekorzystnie wpływa na psychikę osób bezrobotnych i ich rodzin.

Wśród pozytywnych aspektów bezrobocia wymienia się korzystny wpływ na konkurencyjność na rynku pracy oraz stymulację wzrostu poziomu wykształcenia i kwalifikacji zawodowych wśród osób poszukujących pracy.

Trudno jednoznacznie określić optymalną wartość poziomu bezrobocia dla poszczególnych krajów, ale zdaniem ekspertów 1) zarówno z punktu widzenia gospodarczego, jak i społecznego stopa bezrobocia nie powinna przekraczać w Polsce 7-8%.

Obserwując lata 2011-2021 w Polsce widać, że był to okres, w którym udało się osiągnąć cel zejścia stopy bezrobocia z ponad 12% do 6%. W międzyczasie były lata z zarówno z wyższym, jak i niższym poziomem bezrobocia. Który rok był pod tym względem najlepszy, a który najgorszy?

 

2011 – 2021

2011 rok zaczęliśmy ze stopą bezrobocia rejestrowanego na poziomie 12,4% (styczeń 2011). Oznaczało to prawie dwa miliony (1 962 900) bezrobotnych zarejestrowanych. Na przestrzeni 3 lat – między 2011 a 2014 rokiem – wskaźnik stopy bezrobocia wzrósł do ponad 13% i ponad dwóch milionów bezrobotnych. Najgorszy pod tym względem był czerwiec 2013 roku, w którym stopa bezrobocia wyniosła 13,7%, co oznaczało 2 191 800 bezrobotnych. Później było już tylko lepiej i stopa bezrobocia zaczęła spadać. Rok później (czerwiec 2014) wyniosła znowu 12,4% i stopniowo spadała. W latach 2014 (czerwiec) – 2020 (luty) następował systematyczny spadek stopy bezrobocia. Każdy kolejny miesiąc przynosił pozytywną zmianę. I tak, z 12,4% w czerwcu 2014 roku stopa bezrobocia spadła do 5,1% w lutym 2020 roku, co oznaczało około 859 tys. bezrobotnych zarejestrowanych.

 

Pandemia a stopa bezrobocia

Pomijając najważniejszą kwestię zdrowotną, czas pandemii był ogromnym wyzwaniem dla światowej ekonomii i gospodarek poszczególnych krajów. Na szczęście, patrząc na stopę bezrobocia w Polsce, od marca 2020 r. do lipca 2021 r. nie nastąpił drastyczny wzrost. W najgorszym momencie tego okresu (czerwcu i lipcu 2020 roku) stopa bezrobocia wyniosła 6,4% (1 065 200 bezrobotnych zarejestrowanych). Od tego czasu wartość ta stopniowo spadała, z niewielkim wzrostem w kwietniu, maju i czerwcu 2021 r., i w lipcu 2021 osiągnęła 6,0%, co oznacza 1 008 500 bezrobotnych zarejestrowanych.   

 

Definicja pojęć

W tekście podano liczbę bezrobotnych (w latach 2011-2021) zarejestrowanych wyrównaną sezonowo oraz stopę bezrobocia rejestrowanego (w latach 2011-2021 (w %)) wyrównaną sezonowo.

 

Bezrobotni zarejestrowani: pod pojęciem bezrobotnego należy rozumieć osobę, która ukończyła 18 lat i nie osiągnęła wieku emerytalnego, jest osobą niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy (bądź jeśli jest to osoba niepełnosprawna—zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia co najmniej w połowie tego wymiaru czasu pracy), nieuczącą się w szkole, z wyjątkiem szkół dla dorosłych (lub przystępującą do egzaminu eksternistycznego z zakresu programu nauczania tej szkoły oraz uczącą się w branżowej szkole II stopnia i szkole policealnej, prowadzącej kształcenie w formie stacjonarnej lub zaocznej) lub szkół wyższych w systemie studiów niestacjonarnych, zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zameldowania (stałego lub czasowego) powiatowym urzędzie pracy oraz poszukującą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, z dodatkowymi włączeniami dotyczącymi źródeł dochodów, zapisanymi w ustawie.

 

Stopa bezrobocia rejestrowanego: jest to procentowy udział bezrobotnych zarejestrowanych do liczby cywilnej ludności aktywnej zawodowo, tj. bez pracowników jednostek budżetowych prowadzących działalność w zakresie obrony narodowej i bezpieczeństwa publicznego. Stopę bezrobocia podaje się z uwzględnieniem pracujących w gospodarstwach indywidualnych w rolnictwie (będących składową cywilnej ludności aktywnej zawodowo) wyszacowanych na podstawie wyników spisów.

 

1) Wiśniewski Z. 2012 Aktywna polityka rynku pracy, [w:] Metody i narzędzia badania efektywności aktywnej polityki rynku pracy, M. Maksim, Z. Wiśniewski (red.), Wydawnictwo Centrum Rozwoju Zasobów Ludzkich, Warszawa oraz Beata Madras-Kobus, Józef Rogowski „Analiza wyników badania stóp bezrobocia według wykształcenia w województwie podlaskim”.

 

Wojciech Napora (Zielona Linia 19524, Centrum Informacyjne Służb Zatrudnienia)

 

Źródło:

GUS


Uwaga! Wszystkie treści i materiały zamieszczane na portalu www.zielonalinia.gov.pl, opracowywane przez grupę redakcyjną, mają charakter informacyjny. Redakcja portalu dokłada wszelkich starań, aby informacje w nim zawarte były rzetelne i wiarygodne. Nie stanowią one wiążącej interpretacji przepisów prawnych.

Zobacz podobne artykuły:

  • Elektroniczna rejestracja w urzędzie pracy
    Aby zarejestrować się jako osoba bezrobotna wcale nie musisz stawiać się osobiście w powiatowym urzędzie pracy. Pełnej rejestracji możesz dokonać przez Internet. Pamiętaj jednak o wcześniejszym przygotowaniu dokumentacji dotyczącej m.in. Twojego wykształcenia, historii zawodowej oraz zaświadczeń, które zweryfikują status oraz ustalą ewentualne prawo do zasiłku.

  • Składki odprowadzane za osobę bezrobotną
    Rejestracja w urzędzie pracy ma na celu wsparcie osoby bezrobotnej w podjęciu zatrudnienia. Chęć uzyskania statusu osoby bezrobotnej nie może być podyktowana wyłącznie potrzebą posiadania ubezpieczenia zdrowotnego. Sprawdź, jakie składki odprowadza urząd pracy za zarejestrowaną osobę bezrobotną.

  • Świadczenia pieniężne z urzędu pracy
    Osoby bezrobotne rejestrując się w powiatowych urzędach pracy, mogą liczyć na świadczenia pieniężne, które są finansowane ze środków Funduszu Pracy. Zasiłek dla bezrobotnych, dodatek aktywizacyjny, stypendium i świadczenie dla rolników zwalnianych z pracy są wsparciem pieniężnym oferowanym przez urzędy pracy osobom bezrobotnym.

  • Staż pracy a wysokość zasiłku dla bezrobotnych
    Wysokość zasiłku dla bezrobotnych uzależniona jest od stażu pracy osoby bezrobotnej. Sprawdź, jakie okresy wpływają na wysokość świadczenia.

  • Rejestracja w urzędzie pracy osoby z zawieszoną działalnością gospodarczą
    Czy osoba, która zawiesiła działalność gospodarczą może zarejestrować się w urzędzie pracy jako bezrobotny? Czy przysługuje jej prawo do zasiłku? Jakie dokumenty powinna przygotować w związku z zawieszeniem działalności? Odpowiadamy.

  • Ubezpieczenie zdrowotne a status bezrobotnego
    Rejestrując się jako osoba bezrobotna podlegasz obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego. Sprawdź, od kiedy to ubezpieczenie będzie Cię obowiązywało.

  • Rejestracja w urzędzie pracy osoby z zawieszoną działalnością gospodarczą
    Czy osoba, która zawiesiła działalność gospodarczą może zarejestrować się w urzędzie pracy jako bezrobotny? Czy przysługuje jej prawo do zasiłku? Jakie dokumenty powinna przygotować w związku z zawieszeniem działalności? Odpowiadamy.

  • Brak gotowości do podjęcia pracy przez bezrobotnego
    Rejestracja w urzędzie pracy jest dobrowolna. Status osoby bezrobotnej niesie jednak za sobą pewne obowiązki. Jednym z nich jest stawiennictwo w wyznaczonych przez urząd pracy terminach. Co w przypadku braku stawienia się na obowiązkowej wizycie?

  • Potrzebujesz dostępu do starszych informacji? Skorzystaj z naszego Archiwum wiadomości.