Назад

Osoba współpracująca z osobą prowadzącą działalność gospodarczą

Artykuł zgodny ze stanem prawnym na dzień: 2021-08-06

Przedsiębiorca, prowadzący jednoosobową działalność gospodarczą, ma możliwość korzystania z pomocy bliskiej osoby w prowadzeniu firmy. Podpowiadamy, kim jest osoba współpracująca oraz jakie ma uprawnienia.

Zgodnie z definicją zawartą w ustawie o systemie zabezpieczeń społecznych osobą współpracującą z osobami prowadzącymi pozarolniczą działalność, zleceniobiorcami oraz z osobami fizycznymi, wskazanymi w art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców, uważa się małżonka, dzieci własne, dzieci drugiego małżonka i dzieci przysposobione, rodziców, macochę i ojczyma oraz osoby przysposabiające, jeżeli pozostają z nimi we wspólnym gospodarstwie domowym i współpracują przy prowadzeniu tej działalności lub wykonywaniu umowy agencyjnej lub umowy zlecenia. Nie dotyczy to osób, z którymi została zawarta umowa o pracę w celu przygotowania zawodowego. Osobą współpracującą nie może być również brat ani siostra.

 

Składki ZUS

Bez względu na to, czy członek rodziny współpracuje w działalności na podstawie umowy o pracę, czy też pomaga nieodpłatnie, dla celów ZUS uważany jest za osobę współpracującą.

Współpraca przy działalności gospodarczej wiąże się z obowiązkiem objęcia osoby współpracującej ubezpieczeniem ZUS. Jednak zasady opłacania składek osób współpracujących nie zawsze są takie same, jak w przypadku innych pracowników. Przy zatrudnieniu osoby współpracującej:

  • na umowę o pracę – składki ZUS odprowadza się w takim samym wymiarze jak za przedsiębiorcę;
  • na umowę zlecenia – składki ZUS należy odprowadzać jak przy umowach zlecenia z innymi zleceniobiorcami. W tym przypadku składki zależą głównie od wysokości wynagrodzenia;
  • na umowę o dzieło – co do zasady od takiej umowy opłaca się składki ZUS w wymiarze jak za przedsiębiorcę;
  • nieodpłatnie – składki ZUS opłaca się w wymiarze jak za przedsiębiorcę.

Osoby współpracujące nie mogą korzystać z preferencyjnych stawek ZUS. Oznacza to, że przedsiębiorca rozpoczynający działalność, opłacający mały ZUS, któremu pomaga małżonek, jest zobowiązany odprowadzać za niego składki w pełnej wysokości.

 

Nieodpłatna współpraca

W sytuacji, kiedy pomoc w prowadzeniu firmy przez członka rodziny jest nieodpłatna, mamy do czynienia z, tzw. umową dorozumianą, co oznacza, że została sporządzona ustnie i członkowie rodziny zgodzili się świadczyć nieodpłatną pomoc w firmie.

Składki ZUS w takim przypadku powinny być odprowadzane w takim wymiarze jaki obowiązuje osobę prowadzącą działalność gospodarczą. W sytuacji, gdyby małżonek był dodatkowo zatrudniony, gdzie jego wynagrodzenie byłoby wyższe lub równe minimalnemu, to w związku z współpracą w działalności współmałżonka powinien podlegać jedynie ubezpieczeniu zdrowotnemu.

 

Wynagrodzenie osoby współpracującej

Wynagrodzenie osoby współpracującej może stanowić koszt podatkowy prowadzonej działalności.

Wypłacając osobie współpracującej wynagrodzenie przedsiębiorca ma obowiązek odprowadzić z tego tytułu podatek dochodowy tak jak od wynagrodzeń innych pracowników.

 

Jak rozumieć współpracę?

Żaden z przepisów prawa nie definiuje, na czym właściwie miałaby polegać współpraca przy prowadzeniu pozarolniczej działalności gospodarczej. Należy zatem w tym przypadku posiłkować się interpretacjami sądów. Określają one m.in., że współpraca powinna mieć znaczenie ekonomiczne istotne dla działalności gospodarczej, czynności pomocy muszą charakteryzować się systematycznością, stabilnością i zorganizowaniem oraz muszą odbywać się z dużą częstotliwością i zajmować znaczny czas.

Warto również wymienić działania, które nie mogą być uznane za współpracę. Należą do nich:

  • wykonywanie zwykłych obowiązków członków rodziny wynikających z Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego,
  • zastępstwo w sytuacjach awaryjnych,
  • wydarzenia o charakterze incydentalnym, okazjonalnym,
  • samo posiadanie pełnomocnictwa (również notarialnego),
  • działania o charakterze wtórnym, które nie są w bezpośrednim związku z przedmiotem działalności (np. samo wystawianie faktur jest realizacją obowiązku podatkowego).

 

Katarzyna Sędziak (Zielona Linia 19524, Centrum Informacyjne Służb Zatrudnienia)

Źródło:

Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych

Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

http://podatnicy.org/osoba-wspolpracujaca-czyli-kto/


Uwaga! Wszystkie treści i materiały zamieszczane na portalu www.zielonalinia.gov.pl, opracowywane przez grupę redakcyjną, mają charakter informacyjny. Redakcja portalu dokłada wszelkich starań, aby informacje w nim zawarte były rzetelne i wiarygodne. Nie stanowią one wiążącej interpretacji przepisów prawnych.

Zobacz podobne artykuły:

  • Renta z tytułu niezdolności do pracy – kto może ją otrzymać i jakie warunki należy spełnić?
    Osoba niezdolna do pracy wskutek utraty zdolności do pracy zarobkowej z powodu naruszenia sprawności organizmu, której stan zdrowia nie rokuje odzyskania tej zdolności po przekwalifikowaniu, może otrzymać rentę z tytułu niezdolności do pracy. Podpowiadamy, jakie warunki muszą być spełnione, aby otrzymać taką rentę.

  • Podleganie ubezpieczeniom społecznym i ubezpieczeniu zdrowotnemu cudzoziemców zatrudnionych w Polsce
    Polskie przepisy nie uzależniają objęcia polskimi ubezpieczeniami od posiadanego obywatelstwa czy miejsca zamieszkania. Istotny dla objęcia tymi ubezpieczeniami jest fakt zawarcia z polskim podmiotem stosunku pracy czy innej umowy rodzącej obowiązek ubezpieczeń społecznych. Co ważne wykonywanie pracy w ramach tych umów musi odbywać się na obszarze Polski.

  • Zasiłek chorobowy po ustaniu zatrudnienia
    Zgodnie z przepisami zasiłek chorobowy przysługuje ubezpieczonemu, który stał się niezdolny do pracy z powodu choroby w czasie trwania ubezpieczenia chorobowego. Do kiedy obowiązuje ubezpieczenie chorobowe po ustaniu stosunku pracy? W jakich przypadkach można otrzymywać zasiłek chorobowy po ustaniu zatrudnienia? Odpowiadamy.

  • Urlop wychowawczy a własna działalność gospodarcza
    Jesteś przedsiębiorcą i nie chcesz jeszcze wracać do obowiązków po zakończeniu urlopu macierzyńskiego? Sprawdź, co możesz zrobić, aby nie zamykać działalności gospodarczej.

  • Wynagrodzenie chorobowe i zasiłek chorobowy
    Jaka jest różnica między wynagrodzeniem chorobowym a zasiłkiem chorobowym? Ile wynosi okres zasiłkowy i od czego on zależy? Odpowiadamy.

  • Renta rodzinna a status bezrobotnego
    Status osoby bezrobotnej może uzyskać osoba, która nie nabyła prawa do emerytury lub renty, w tym renty z tytułu niezdolności do pracy, renty szkoleniowej, renty socjalnej oraz renty rodzinnej w wysokości przekraczającej połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę. Podpowiadamy, komu przysługuje renta rodzinna oraz jakie warunki powinna spełnić osoba posiadająca prawo do renty rodzinnej, aby mogła zarejestrować się w urzędzie pracy.

  • Renta szkoleniowa z ZUS
    Osoba, która ze względu na niezdolność do pracy w swoim zawodzie zmuszona jest do przekwalifikowania, może starać się o rentę szkoleniową. Świadczenie to przyznawane jest przed Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Aby je otrzymać, trzeba jednak spełniać pewne warunki. Prześledziliśmy je dokładnie.

  • Wypłata gwarantowana z ZUS
    Osoby, które pobierają emeryturę z tytułu osiągnięcia wieku emerytalnego, mają możliwość wskazania osoby, która w razie śmierci tego emeryta będzie miała prawo do otrzymania wypłaty gwarantowanej. Podpowiadamy, kogo można uposażyć oraz jakie warunki należy spełnić.

  • Potrzebujesz dostępu do starszych informacji? Skorzystaj z naszego Archiwum wiadomości.

    Pokaż/ukryj panel komentarzy