Назад

Osoba współpracująca z osobą prowadzącą działalność gospodarczą

Artykuł zgodny ze stanem prawnym na dzień: 2021-08-06

Przedsiębiorca, prowadzący jednoosobową działalność gospodarczą, ma możliwość korzystania z pomocy bliskiej osoby w prowadzeniu firmy. Podpowiadamy, kim jest osoba współpracująca oraz jakie ma uprawnienia.

Zgodnie z definicją zawartą w ustawie o systemie zabezpieczeń społecznych osobą współpracującą z osobami prowadzącymi pozarolniczą działalność, zleceniobiorcami oraz z osobami fizycznymi, wskazanymi w art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców, uważa się małżonka, dzieci własne, dzieci drugiego małżonka i dzieci przysposobione, rodziców, macochę i ojczyma oraz osoby przysposabiające, jeżeli pozostają z nimi we wspólnym gospodarstwie domowym i współpracują przy prowadzeniu tej działalności lub wykonywaniu umowy agencyjnej lub umowy zlecenia. Nie dotyczy to osób, z którymi została zawarta umowa o pracę w celu przygotowania zawodowego. Osobą współpracującą nie może być również brat ani siostra.

 

Składki ZUS

Bez względu na to, czy członek rodziny współpracuje w działalności na podstawie umowy o pracę, czy też pomaga nieodpłatnie, dla celów ZUS uważany jest za osobę współpracującą.

Współpraca przy działalności gospodarczej wiąże się z obowiązkiem objęcia osoby współpracującej ubezpieczeniem ZUS. Jednak zasady opłacania składek osób współpracujących nie zawsze są takie same, jak w przypadku innych pracowników. Przy zatrudnieniu osoby współpracującej:

  • na umowę o pracę – składki ZUS odprowadza się w takim samym wymiarze jak za przedsiębiorcę;
  • na umowę zlecenia – składki ZUS należy odprowadzać jak przy umowach zlecenia z innymi zleceniobiorcami. W tym przypadku składki zależą głównie od wysokości wynagrodzenia;
  • na umowę o dzieło – co do zasady od takiej umowy opłaca się składki ZUS w wymiarze jak za przedsiębiorcę;
  • nieodpłatnie – składki ZUS opłaca się w wymiarze jak za przedsiębiorcę.

Osoby współpracujące nie mogą korzystać z preferencyjnych stawek ZUS. Oznacza to, że przedsiębiorca rozpoczynający działalność, opłacający mały ZUS, któremu pomaga małżonek, jest zobowiązany odprowadzać za niego składki w pełnej wysokości.

 

Nieodpłatna współpraca

W sytuacji, kiedy pomoc w prowadzeniu firmy przez członka rodziny jest nieodpłatna, mamy do czynienia z, tzw. umową dorozumianą, co oznacza, że została sporządzona ustnie i członkowie rodziny zgodzili się świadczyć nieodpłatną pomoc w firmie.

Składki ZUS w takim przypadku powinny być odprowadzane w takim wymiarze jaki obowiązuje osobę prowadzącą działalność gospodarczą. W sytuacji, gdyby małżonek był dodatkowo zatrudniony, gdzie jego wynagrodzenie byłoby wyższe lub równe minimalnemu, to w związku z współpracą w działalności współmałżonka powinien podlegać jedynie ubezpieczeniu zdrowotnemu.

 

Wynagrodzenie osoby współpracującej

Wynagrodzenie osoby współpracującej może stanowić koszt podatkowy prowadzonej działalności.

Wypłacając osobie współpracującej wynagrodzenie przedsiębiorca ma obowiązek odprowadzić z tego tytułu podatek dochodowy tak jak od wynagrodzeń innych pracowników.

 

Jak rozumieć współpracę?

Żaden z przepisów prawa nie definiuje, na czym właściwie miałaby polegać współpraca przy prowadzeniu pozarolniczej działalności gospodarczej. Należy zatem w tym przypadku posiłkować się interpretacjami sądów. Określają one m.in., że współpraca powinna mieć znaczenie ekonomiczne istotne dla działalności gospodarczej, czynności pomocy muszą charakteryzować się systematycznością, stabilnością i zorganizowaniem oraz muszą odbywać się z dużą częstotliwością i zajmować znaczny czas.

Warto również wymienić działania, które nie mogą być uznane za współpracę. Należą do nich:

  • wykonywanie zwykłych obowiązków członków rodziny wynikających z Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego,
  • zastępstwo w sytuacjach awaryjnych,
  • wydarzenia o charakterze incydentalnym, okazjonalnym,
  • samo posiadanie pełnomocnictwa (również notarialnego),
  • działania o charakterze wtórnym, które nie są w bezpośrednim związku z przedmiotem działalności (np. samo wystawianie faktur jest realizacją obowiązku podatkowego).

 

Katarzyna Sędziak (Zielona Linia 19524, Centrum Informacyjne Służb Zatrudnienia)

Źródło:

Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych

Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

http://podatnicy.org/osoba-wspolpracujaca-czyli-kto/


Uwaga! Wszystkie treści i materiały zamieszczane na portalu www.zielonalinia.gov.pl, opracowywane przez grupę redakcyjną, mają charakter informacyjny. Redakcja portalu dokłada wszelkich starań, aby informacje w nim zawarte były rzetelne i wiarygodne. Nie stanowią one wiążącej interpretacji przepisów prawnych.

Zobacz podobne artykuły:

  • Od września obowiązują nowe limity dorabiania dla pracujących emerytów i rencistów
    Pracujesz na wcześniejszej emeryturze bądź rencie? Sprawdź, ile możesz dorobić przez najbliższe trzy miesiące. Od września zmieniają się limity dla aktywnych zawodowo seniorów.

  • Prowadzenie działalności gospodarczej i praca na etacie
    Polskie prawo nie zabrania łączenia prowadzenia działalności gospodarczej i pracy na etacie. Są jednak określone warunki, jakich należy przestrzegać, aby nie narazić się na konflikt z pracodawcą, urzędem ochrony konkurencji i konsumentów czy urzędem skarbowym. Podpowiadamy, w jakich okolicznościach praca na etacie może być łączona z prowadzeniem własnej firmy.

  • Bon na zasiedlenie a działalność gospodarcza
    Przepisy zawarte w ustawie o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy stanowią, że starosta, na wniosek bezrobotnego, może przyznać bon na zasiedlenie w związku podjęciem przez niego zatrudnienia, innej pracy zarobkowej lub działalności gospodarczej poza miejscem dotychczasowego zamieszkania. Opisujemy, jakie warunki należy spełnić, aby otrzymać wsparcie w postaci bonu, podejmując działalność gospodarczą.

  • Odprawa emerytalna
    Odprawa emerytalna przysługuje pracownikowi przy przejściu na emeryturę z powodu osiągnięcia wieku emerytalnego, natomiast odprawa rentowa wypłacana jest przy przejściu na rentę z powodu utraty zdolności do pracy. Podpowiadamy, komu przysługuje taka odprawa i ile może wynosić.

  • Przedsiębiorstwo w spadku
    Jednoosobowa działalność gospodarcza prowadzona jest pod nazwiskiem właściciela, a majątek firmy jest jednocześnie majątkiem właściciela, ponieważ tego typu działalność gospodarcza nie posiada odrębnej od właściciela osobowości prawnej. Co w przypadku śmierci właściciela firmy? Czy możliwe jest dziedziczenie jednoosobowej działalności gospodarczej?

  • Tysiące co miesiąc i groszowe przelewy. Różnice w opolskich emeryturach
    Ponad 15 tysięcy złotych – tyle co miesiąc przelewa ZUS na konto najzamożniejszego opolskiego emeryta. Najniższa emerytura w regionie to 32 grosze. Co jest przyczyną takich dysproporcji i co wpływa na wysokość świadczeń?

  • Zakładasz firmę? Sprawdź, jak wypromować ją w Internecie!
    Korzyści z założenia własnej firmy jest naprawdę sporo. Oczywiście trzeba zadbać o kwestię rozliczeń podatkowych, odprowadzać składki zdrowotne i emerytalne, ale bycie samemu sobie szefem bywa naprawdę komfortowe. Prowadząc własną działalność gospodarczą można dostosować swój plan pracy do osobistych preferencji. Jeśli jednak chcesz mieć komfort finansowy i cieszyć się z kolejnych zamówień i realizacji zleceń od klientów, musisz zadbać o promocję swojej firmy. A najlepszym nośnikiem reklamy jest dzisiaj Internet.

  • Zatrudnienie, działalność gospodarcza a status bezrobotnego
    Czy rejestrując się w urzędzie pracy mogę wykonywać pracę na podstawie umowy zlecenia lub umowy o dzieło? Czy będąc zarejestrowanym w urzędzie pracy mogę podpisać taką umowę? Jak to wygląda z działalnością gospodarczą i działalnością nierejestrową? Odpowiadamy.

  • Potrzebujesz dostępu do starszych informacji? Skorzystaj z naszego Archiwum wiadomości.