Повернутися

Spółdzielcza umowa o pracę

Artykuł zgodny ze stanem prawnym na dzień: 2021-05-07

Zgodnie z definicją spółdzielnia jest dobrowolnym zrzeszeniem nieograniczonej liczby osób, o zmiennym składzie osobowym i zmiennym funduszu udziałowym, które w interesie swoich członków prowadzi wspólną działalność gospodarczą na rzecz swoich członków i ich środowiska.

Spółdzielcza umowa o pracę to jeden z rodzajów stosunku pracy, którego szczególną cechą jest ścisłe powiązanie z członkostwem w danej spółdzielni. Składają się na nią dwa elementy - obowiązek spółdzielni zatrudnienia osoby będącej jej członkiem i wynikający z członkostwa obowiązek świadczenia pracy na rzecz spółdzielni.

 

Zawarcie spółdzielczej umowy o pracę

Spółdzielczą umowę o pracę regulują zarówno przepisy Kodeksu Pracy, jak i Prawa Spółdzielczego. Przez cały okres obowiązywania członkostwa w spółdzielni istnieje obowiązek pozostawania w stosunku pracy. Spółdzielcza umowa o pracę różni się od tradycyjnej umowy o pracę brakiem okresu próbnego. Wynagrodzenie pracownika oparte jest zarówno o wynagrodzenie ustalone w umowie, jak i o część nadwyżki bilansowej, rozdzielanej miedzy członków spółdzielni według statusu. Każdy z członków spółdzielni jest niejako współwłaścicielem przedsiębiorstwa, a więc ma udział w zyskach.

 

Rozwiązanie spółdzielczej umowy o pracę

Wraz z ustaniem członkostwa w spółdzielni wygasa spółdzielczy stosunek pracy. Rozwiązanie spółdzielczej umowy o pracę w trakcie trwania członkostwa jest niedopuszczalne (art. 186 § 2 prawa spółdzielczego). Oczywiście są od tego wyjątki. Rozwiązanie spółdzielczej umowy o pracę jest możliwe w sytuacjach wyraźnie określonych przez prawo spółdzielcze:

  1. w przypadku rozwiązania spółdzielczej umowy o pracę na mocy porozumienia stron przy jednoczesnym wystąpieniu członka ze spółdzielni;
  2. w przypadku zmniejszenia na podstawie uchwały rady nadzorczej spółdzielni stanu zatrudnienia podyktowanego gospodarczą koniecznością;
  3. w przypadku osiągnięcia przez członka wieku emerytalnego i prawa do emerytury (rozwiązanie umowy następuje z zachowaniem okresu wypowiedzenia zgodnie z kodeksem pracy);
  4. w sytuacji, gdy spółdzielnia dokonała wypowiedzenia zmieniającego, a członek odmówił przyjęcia nowych (mniej korzystnych od dotychczasowych) warunków pracy lub płacy;
  5. w sytuacjach uzasadniających zgodnie z kodeksem pracy (art. 53 kodeksu pracy) rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia bez winy pracownika, czyli:
    • jeżeli niezdolność pracownika do pracy wskutek choroby trwa dłużej niż 3 miesiące (gdy pracownik był zatrudniony u danego pracodawcy krócej niż 6 miesięcy) lub dłużej niż łączny okres pobierania z tego tytułu wynagrodzenia i zasiłku oraz pobierania świadczenia rehabilitacyjnego przez pierwsze 3 miesiące (gdy pracownik był zatrudniony u danego pracodawcy co najmniej 6 miesięcy lub jeżeli niezdolność do pracy została spowodowana wypadkiem przy pracy albo chorobą zawodową),
    • w razie usprawiedliwionej nieobecności pracownika w pracy z innych przyczyn niż wymienione powyżej, trwającej dłużej niż 1 miesiąc.

Dodatkowo spółdzielcza umowa o pracę zostaje rozwiązana w przypadku wykluczenia członka (art. 193 § 4). Wykluczenie członka, który był zatrudniony na podstawie spółdzielczej umowy o pracę, pociąga za sobą skutki, jakie przepisy prawa pracy wiążą z rozwiązaniem przez zakład pracy umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika.

 

Dodatkowe informacje

Spółdzielcza umowa o pracę nie jest jedyną formą zatrudnienia członka spółdzielni. Jeśli statut spółdzielni przewiduje taką możliwość oraz odpowiada to rodzajowi działalności spółdzielni, można stosować również umowy cywilnoprawne oraz tradycyjną umowę o pracę.

 

Katarzyna Sędziak (Zielona Linia 19524, Centrum Informacyjne Służb Zatrudnienia)

 

Źródło:

Ustawa z dnia 16 września 1982 r. Prawo spółdzielcze.

Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy.

 


Uwaga! Wszystkie treści i materiały zamieszczane na portalu zielonalinia.gov.pl,opracowywane przez grupę redakcyjną, mają charakter informacyjny. Redakcja portalu dokłada wszelkich starań, aby informacje w nim zawarte były rzetelne i wiarygodne. Nie stanowią one wiążącej interpretacji przepisów prawnych.

Zobacz podobne artykuły:

  • Zezwolenie jednolite a ważne zezwolenie na pracę
    Jest kilka dokumentów, które legalizują pracę cudzoziemców. W związku z tym, może dojść do sytuacji, w której zostanie wydane zezwolenie na pobyt czasowy i pracę w trakcie ważnego zezwolenia na pracę. Co wówczas? Odpowiadamy.

  • Legalizacja pobytu i pracy cudzoziemca
    Jakie dokumenty legalizują pobyt i pracę cudzoziemca?

  • Cudzoziemcy uprawnieni do wykonywania pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
    Co do zasady, aby cudzoziemiec mógł wykonywać pracę w Polsce, potrzebuje tytułu pobytowego umożliwiającego mu podjęcie pracy oraz zezwolenia na pracę. Jakie to tytuły pobytowe?

  • Problemy rekrutacyjne branży IT
    Na jakie trudności w rekrutacji pracowników natrafiają firmy z branży nowych technologii? Jakich kompetencji zdaniem pracodawców szczególnie brakuje na rynku pracy IT? Którzy kandydaci mogli liczyć na najwięcej ofert w ubiegłym roku? Przedstawiamy najważniejsze wnioski płynące z raportu „Niedobór talentów 2025”.

  • Jak pracować w czasie świątecznych przygotowań i nie zwariować?
    Do Świąt jeszcze kilka dni, a ty już masz dość? Irytuje cię świąteczna lista utworów w radiu? Na myśl o pracowniczej wigilii, najchętniej udałbyś się na L4? Oto kilka porad, jak poradzić sobie z frustracją w szczycie świątecznych przygotowań.

  • Urlop szkoleniowy, czyli sposób na pogodzenie pracy z nauką
    Raz uzyskane kwalifikacje zawodowe oraz zdobyte dzięki nim zatrudnienie nie zapewnią nam pracy do emerytury. W obecnych czasach musimy na bieżąco poszerzać swój zakres wiedzy, aby nie wypaść z rynku. Tylko jak pogodzić pracę z nauką? Rozwiązanie wskazuje Kodeks pracy.

  • Staż pracy a służba wojskowa, w tym pełniona za granicą
    Czy okres pełnienia służby wojskowej wlicza się do stażu pracy? Jak to wygląda w przypadku odbywania służby wojskowej za granicą?

  • Jak hobby pomaga w karierze zawodowej?
    Na pierwszy rzut oka, wydawać się może, że hobby przeszkadza w pracy, bo odciąga uwagę od codziennych obowiązków. Tymczasem jest zupełnie odwrotnie. Ludzie bez pasji słabiej pracują.

  • Potrzebujesz dostępu do starszych informacji? Skorzystaj z naszego Archiwum wiadomości.

    Pokaż/ukryj panel komentarzy