Назад

Nieprzestrzeganie praw pracownika - gdzie szukać pomocy?

Artykuł zgodny ze stanem prawnym na dzień: 2022-01-19

Pracownicy i pracodawcy z roku na rok są coraz bardziej świadomi swoich praw i obowiązków wynikających z umowy o pracę. Niestety nieprawidłowości w tym zakresie wciąż się zdarzają. Podpowiadamy, co grozi pracodawcy za nieprzestrzeganie praw pracownika oraz gdzie w takiej sytuacji pracownik może szukać pomocy.

Art. 22. § 1 Kodeksu pracy stanowi:

„Przez nawiązanie stosunku pracy pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, a pracodawca – do zatrudniania pracownika za wynagrodzeniem”.

Ze sprawozdania Głównego Inspektora Pracy z działalności Państwowej Inspekcji Pracy wynika, że w 2018 roku inspektorzy pracy przeprowadzili 14 041 kontroli przestrzegania art. 22 § 1 Kodeksu pracy (w 2017 r. – 17 832 kontrole). W kontrolowanych podmiotach pracę świadczyło 1,6 mln osób (w 2017 r. – 2,4 mln), z czego 1,2 mln osób wykonywało w nich pracę na podstawie stosunku pracy (w 2017 r. – 1,7 mln).

Nieprawidłowości związane z naruszaniem art. 22 k.p. ujawniono w czasie 1 601 kontroli (11,4%). W 2017 r. nieprawidłowości takie ujawniono w czasie 2 345 kontroli (13,2%).

 

Konsekwencje dla pracodawcy

Pracodawcy, który narusza prawa pracownika, grożą sankcje wynikające z Kodeksu pracy, Kodeksu cywilnego, a nawet Kodeksu karnego.

Najczęściej spotykanymi wykroczeniami ze strony pracodawcy w zakresie stosunku pracy są nieprawidłowości związane z rozwiązywaniem umów, naruszanie przepisów dotyczących czasu pracy, niewłaściwe wypłaty wynagrodzenia oraz nieprawidłowe udzielanie urlopów. W zależności od skali oraz rodzaju wykroczenia, pracodawcy może grozić kara grzywny od 1000 do 30 000 zł.

 

Gdzie zgłaszać nieprawidłowości?

Organem powołanym do sprawowania nadzoru nad przestrzeganiem prawa pracy jest Państwowa Inspekcja Pracy. Pracownik, którego prawa są łamane, może zgłosić się do PIP i uzyskać bezpłatną poradę prawną. Pomoc świadczona jest osobiście, za pośrednictwem poczty elektronicznej lub telefonicznie w okręgowych inspektoratach pracy w województwie oraz w ich jednostkach terenowych.

Pracownik, który uważa, że jego prawa pracownicze są łamane może złożyć skargę na pracodawcę do PIP. Skargę można wnieść osobiście, za pośrednictwem poczty tradycyjnej, poczty elektronicznej czy formularza e-skargi. Pismo powinno zawierać: nazwę miejscowości i datę, adres placówki, do której kierowana jest skarga, imię i nazwisko oraz adres zamieszkania osoby składającej skargę, nazwę i adres zakładu pracy oraz opis zarzutów wobec pracodawcy. Brak powyższych danych spowoduje pozostawienie sprawy bez rozpoznania.

Warto pamiętać, że dane osoby składającej skargę nie są ujawniane. Tylko pisemna zgoda nadawcy uprawnia PIP do poinformowania, że kontrola przeprowadzona jest w związku ze skargą konkretnego pracownika.

Pracownik, którego prawa zostały naruszone może także na własną rękę wnieść pozew do sądu pracy i tam dochodzić swoich praw.

Szczegółowych informacji w zakresie prawa pracy udziela Państwowa Inspekcja Pracy.

 

 

Katarzyna Sędziak (Zielona Linia 19524, Centrum Informacyjne Służb Zatrudnienia)

Źródło:

Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy.

Sprawozdanie z działalności Państwowej Inspekcji Pracy w 2018 roku.

www.pip.gov.pl


Uwaga! Wszystkie treści i materiały zamieszczane na portalu www.zielonalinia.gov.pl, opracowywane przez grupę redakcyjną, mają charakter informacyjny. Redakcja portalu dokłada wszelkich starań, aby informacje w nim zawarte były rzetelne i wiarygodne. Nie stanowią one wiążącej interpretacji przepisów prawnych.

Zobacz podobne artykuły:

  • Praca na urlopie wychowawczym
    Pracownik, korzystający z urlopu wychowawczego ma prawo w tym czasie podjąć pracę lub inną działalność zarobkową. Nie może to jednak kolidować ze sprawowaniem osobistej opieki nad dzieckiem. Jakie warunki muszą być spełnione? Sprawdź!

  • Praca na próbę – czy pracodawca może nie wypłacić wynagrodzenia?
    Czy próbny nieodpłatny dzień pracy jest zgodny z przepisami? Jakie są możliwości weryfikacji potencjalnego pracownika przed nawiązaniem z nim dłuższej współpracy? Podpowiadamy.

  • Pierwszy urlop wypoczynkowy
    Każdy pracownik ma prawo do corocznego, nieprzerwanego oraz odpłatnego urlopu wypoczynkowego, nawet jeśli podejmuje pierwszą pracę w swoim życiu. Na wymiar przysługującego urlopu mają wpływ okres zatrudnienia oraz wykształcenie danej osoby. Podpowiadamy, jak wyliczyć pierwszy urlop pracownika!

  • Aneks do umowy o pracę [INFOGRAFIKA]
    Podpisanie umowy o pracę z pracownikiem nie oznacza, że warunki w niej zawarte nie mogą ulec zmianie. Jeśli strony umowy postanowią zmienić jakiś zapis, powinien zostać sporządzony aneks do umowy. Sprawdź, jakie warunki można zmienić przy pomocy aneksu, a kiedy powinna być sporządzona nowa umowa.

  • Prawo do urlopu tacierzyńskiego i ojcowskiego, gdy matka dziecka nie pracuje
    Urlop tacierzyński i ojcowski to uprawnienia rodzicielskie przysługujące pracującemu ojcu. Nie są to jednak tożsame terminy. Podpowiadamy, jakie są różnice pomiędzy tymi uprawnieniami oraz czy przysługują one ojcu dziecka, gdy matka nie pracuje.

  • Błędy na świadectwie pracy – co zrobić?
    Następstwem rozwiązania umowy o pracę jest wręczenie pracownikowi świadectwa pracy, które powinno być prawidłowo wypełnione. Należy to do obowiązków pracodawcy. Jednak mogą zdarzyć się sytuacje, kiedy pracownik po otrzymaniu dokumentu zauważy na nim błędy. Co powinien wtedy zrobić? Jak powinien zareagować? Wyjaśniamy!

  • Umowa na okres próbny – planowane zmiany w prawie pracy
    W związku z koniecznością wdrożenia przez Polskę Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1152 z dnia 20 czerwca 2019 r. w sprawie przejrzystych i przewidywalnych warunków pracy w Unii Europejskiej, w polskim ustawodawstwie planowane są zmiany dotyczące m.in. umów o pracę na okres próbny. Podpowiadamy, jakie są wytyczne w tym zakresie.

  • Czy umowa o pracę i umowa zlecenia muszą być zawarte na piśmie?
    Umowa o pracę i umowa zlecenia to dwa najpopularniejsze rodzaje zawieranych umów między pracodawcami / zleceniodawcami a pracownikami / zleceniobiorcami. I chociaż obie formy dotyczą świadczenia pracy, to wiele je różni. Jak jest z formą zawierania tych umów? Czy zawsze trzeba to zrobić na piśmie? Odpowiadamy.

  • Potrzebujesz dostępu do starszych informacji? Skorzystaj z naszego Archiwum wiadomości.

    Pokaż/ukryj panel komentarzy