Back

Praca a honorowy dawca krwi

Artykuł zgodny ze stanem prawnym na dzień: 2022-04-29

Honorowemu dawcy krwi, który wybiera się oddać krew, przysługuje czas wolny od pracy. Jego ilość (1 dzień czy 2 dni) zależy od tego, czy jest ogłoszony stan zagrożenia epidemicznego albo stan epidemii. Co o honorowym oddawaniu krwi przez pracownika „mówią” przepisy?

 

Przepisów dotyczących czasu wolnego pracownika honorowo oddającego krew nie znajdziemy w Kodeksie pracy. To ustawa z dnia 22 sierpnia 1997 r. o publicznej służbie krwi reguluje tę kwestię. Artykuł 9 tego dokumentu odnosi się do czasu, w którym nie ma ogłoszonego stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii. Czytamy w nim m.in.:

 

„1. Zasłużonemu honorowemu dawcy krwi i honorowemu dawcy krwi przysługuje:

 

1) zwolnienie od pracy oraz zwolnienie od wykonywania czynności służbowych w dniu, w którym oddaje krew, i na czas okresowego badania lekarskiego dawców krwi na zasadach określonych w odrębnych przepisach;

2) zwrot utraconego zarobku na zasadach wynikających z przepisów prawa pracy;”.

 

Czytaj także: Miałeś wypadek przy pracy? Sprawdź, czy otrzymasz odszkodowanie!

 

Z tego przepisu wynika, że w czasie, w którym nie ogłoszono stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii pracownikowi, który honorowo oddaje krew przysługuje dzień wolny od pracy (w dniu, w którym oddaje krew). Jest to dzień, za który pracownikowi przysługuje wynagrodzenie.

 

Stan epidemii lub stan zagrożenia epidemicznego

 

Przepisy ustawy o publicznej służbie krwi regulują także kwestię honorowego oddawania krwi przez pracowników w okresie ogłoszonego stanu epidemii lub stanu zagrożenia epidemicznego.

Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii:

 

„§ 1. W okresie od dnia 20 marca 2020 r. do odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej ogłasza się stan epidemii w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2.”

 

Stan epidemii trwa w Polsce od 20 marca 2020 r (wcześniej, od 14 marca 2020 r. trwał stan zagrożenia epidemicznego) i w tych okolicznościach zastosowanie mają przepisy zawarte w art. 9a ustawy o publicznej służbie krwi. Czytamy w nim m.in., że honorowemu dawcy krwi, który oddał krew lub jej składniki, w tym osocze po chorobie COVID-19, przysługują uprawnienia, o których mowa w art. 9, z tym że wymiar zwolnienia od pracy oraz zwolnienia od wykonywania czynności służbowych przysługuje w dniu, w którym oddał krew lub jej składniki, oraz w dniu następnym.

Oznacza to, że w okresie ogłoszonego stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii pracownikowi honorowo oddającemu krew przysługują 2 dni wolnego (dzień, w którym oddaje krew i dzień następny). Uprawnienie to przysługuje wszystkim honorowym dawcom krwi, a nie jedynie tym, którzy przeszli chorobę COVID-19.

 

Czytaj także: Urlop macierzyński – wymiar i zasady udzielania

 

Warto dodać, że pracownik może zrzec się drugiego dnia wolnego i świadczyć w nim pracę. W tym celu powinien złożyć u pracodawcy stosowne oświadczenie. Jeżeli takie oświadczenie (o braku zamiaru korzystania z dnia wolnego) złoży, dzień ten przepadnie. Nie można go będzie wykorzystać w innym terminie. 

Drugi dzień wolny przepadnie również pracownikowi, który pracuje od poniedziałku do piątku i pójdzie honorowo oddać krew w piątek. Drugim dniem wolnym od pracy nie będzie wówczas poniedziałek, ponieważ nie jest to następny dzień. W ustawie czytamy, że zwolnienie od wykonywania czynności służbowych przysługuje w dniu, w którym honorowy krwiodawca oddał krew lub jej składniki, oraz w dniu następnym.

 

Wojciech Napora (Zielona Linia 19524, Centrum Informacyjne Służb Zatrudnienia)

Źródło:

Ustawa z dnia 22 sierpnia 1997 r. o publicznej służbie krwi.

Rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii.

Państwowa Inspekcja Pracy.

 

 


Uwaga! Wszystkie treści i materiały zamieszczane na portalu www.zielonalinia.gov.pl, opracowywane przez grupę redakcyjną, mają charakter informacyjny. Redakcja portalu dokłada wszelkich starań, aby informacje w nim zawarte były rzetelne i wiarygodne. Nie stanowią one wiążącej interpretacji przepisów prawnych.

Zobacz podobne artykuły:

  • Uprawnienia pracownika-rodzica dziecka niepełnosprawnego
    Pracownik opiekujący się dzieckiem niepełnosprawnym może wnioskować o elastyczne formy zatrudnienia, jeśli nie naruszają one organizacji pracy. Podpowiadamy, z jakich ułatwień mogą skorzystać rodzice dzieci niepełnosprawnych oraz jakich formalności należy dopełnić.

  • Potrącenia z wynagrodzenia za pracę
    Wynagrodzenie za pracę podlega ochronie. Pracodawca nie może więc bez zgody pracownika dokonywać jakichkolwiek potrąceń z wypłaty. Wyjątek stanowią sytuacje przewidziane w przepisach, np. świadczenia alimentacyjne. Pozostałe, bezpodstawne potrącenia są wykroczeniem przeciwko prawom pracownika, zagrożonym karą grzywny do 30 tys. zł.

  • Kiedy pracownikowi przysługuje wynagrodzenie postojowe?
    Kiedy zakład produkcyjny z jakichś powodów zaczyna stopniowo ograniczać produkcję, może to doprowadzić do przestoju w firmie. Niektórzy pracodawcy w takich sytuacjach decydują się na redukcję zatrudnienia, inni natomiast wolą zachować pracowników. Podpowiadamy, w jakich sytuacjach pracodawca może obniżyć wynagrodzenie pracowników na czas przestoju, a kiedy powinien im wypłacać pełne wynagrodzenie postojowe.

  • Urlop dla poratowania zdrowia
    Urlop dla poratowania zdrowia jest szczególnym rodzajem płatnego urlopu. Przysługuje on określonym grupom pracowników w ściśle określonych przypadkach. Podpowiadamy, kto i w jakich okolicznościach może z niego skorzystać.

  • Powrót do pracy po urlopie macierzyńskim
    Przepisy polskiego prawa pracy zapewniają kobietom nie tylko ochronę zatrudnienia w okresie ciąży, ale również gwarantują możliwość powrotu do pracy po zakończeniu urlopu macierzyńskiego i rodzicielskiego. Jakie warunki muszą być spełnione oraz na co mogą liczyć mamy wracające do pracy? Odpowiadamy.

  • Plan urlopów a gwarancja dotrzymania terminu
    Dobrze przygotowany plan urlopów to dla firmy gwarancja niezachwianego działania, szczególnie w sezonie wakacyjnym. I choć nie każdy pracodawca jest zobowiązany do jego tworzenia, warto go przygotować. Czy zatwierdzony przez pracodawcę plan urlopów jest dla pracownika gwarancją jego otrzymania? Sprawdziliśmy to.

  • Praca w trakcie urlopów związanych z rodzicielstwem
    Celem urlopów związanych z rodzicielstwem jest pogłębienie więzi między rodzicami a dziećmi. Zdarzają się jednak sytuacje, w których świeżo upieczeni rodzice chcą podjąć pracę w okresie korzystania z tych świadczeń. Czy jest to dopuszczalne? Na co zwrócić uwagę? Odpowiadamy.

  • Praca w niedziele i święta
    Zgodnie z przepisami dniami wolnymi od pracy są niedziele i święta określone w ustawie o dniach wolnych. Co do zasady, w tych dniach nie można pracować. Kodeks pracy przewiduje jednak przypadki, kiedy praca może być wykonywana w niedziele bądź święto. Co to za przypadki? Odpowiadamy.

  • Potrzebujesz dostępu do starszych informacji? Skorzystaj z naszego Archiwum wiadomości.

    Pokaż/ukryj panel komentarzy