Powrót

Prawa zwalnianego pracownika

Artykuł zgodny ze stanem prawnym na dzień: 2019-04-08

Pracodawca chce Cię zwolnić? Zastanawia się nad formą rozwiązania umowy? Sprawdź przepisy dotyczące porozumienia stron i wypowiedzenia oraz uprawnienia pracownika.

Przepisy prawa pracy przewidują możliwość rozwiązania umowy na mocy porozumienia stron, za wypowiedzeniem lub bez wypowiedzenia. Porozumienie stron polega na wspólnym ustaleniu, pracodawcy i pracownika, terminu, w którym nastąpi rozwiązanie umowy. Wypowiedzenie wiąże się z możliwością rozwiązania umowy dopiero po upłynięciu okresu narzuconego przepisami prawa pracy. Okres wypowiedzenia uzależniony jest od okresu przepracowanego u danego pracodawcy i może wynosić dwa tygodnie, miesiąc, trzy miesiące.  Rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia następuje również w przypadkach określonych prawem pracy, np. z tytułu długotrwałej choroby lub przyczyn dyscyplinarnych. Do wypowiedzenia umowy mają prawo obie strony.

Zwalniany pracownik ma prawa, o których warto pamiętać i z nich korzystać.

 

Wolne na poszukiwanie pracy

 

Pracodawca wypowiadający umowę podwładnemu ma obowiązek udzielić mu wolnego na poszukiwanie nowej pracy. Od okresu wypowiedzenia zależy, ile dni wolnego przysługuje na poszukiwanie zatrudnienia. W przypadku 3-miesięcznego okresu wypowiedzenia przysługują 3 dni na poszukiwanie pracy, miesięczny i dwutygodniowy okres wypowiedzenia uprawnia do 2 dni wolnego. Wolne przysługuje tylko w przypadku wypowiedzenia dokonanego przez pracodawcę. Jeśli to pracownik wypowiada umowę, wolne nie przysługuje.

 

Prawo do wykorzystania zaległego urlopu lub ekwiwalent

 

Pracownik, który ma jeszcze niewykorzystany urlop wypoczynkowy, zobowiązany jest do końca trwania umowy go wykorzystać. Jeśli pracodawca wyśle go na urlop, w tym przypadku nie może on odmówić. W przypadku gdy, z uzasadnionych przyczyn, pracodawca nie jest w stanie udzielić urlopu do upłynięcia okresu wypowiedzenia, zobowiązany jest wypłacić podwładnemu ekwiwalent pieniężny.

 

Zwolnienie z obowiązku świadczenia pracy

 

Pracodawca może zwolnić pracownika z obowiązku świadczenia pracy w okresie wypowiedzenia. Decyzja należy jedynie do pracodawcy i nie wymaga zgody podwładnego.

Zwolnienie może dotyczyć całego okresu wypowiedzenia lub jego części. Jeśli strony nie ustalą możliwości odwołania ze zwolnienia, pracodawca nie może żądać powrotu pracownika do pracy. Nie ma prawa również z tego tytułu wyciągać konsekwencji. Za ten okres pracownikowi przysługuje wynagrodzenie.

 

Odszkodowanie

 

Pracodawca wypłaca odszkodowanie tylko w przypadku, gdy skorzysta z prawa do skrócenia okresu wypowiedzenia. Kodeks pracy dopuszcza tę możliwość w przypadku trzymiesięcznego okresu wypowiedzenia, jeśli rozwiązanie następuje z powodu ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy bądź z innych przyczyn niedotyczących pracownika. Okres wypowiedzenia może ulec skróceniu do miesiąca. Odszkodowanie wypłaca się w wysokości wynagrodzenia za pozostałą część wypowiedzenia.

 

Odprawa

 

W przypadku zwolnienia z przyczyn leżących po stronie pracodawcy przysługuje odprawa. Wysokość świadczenia wynosi od jednej do trzech pensji pracownika. O tym, na jak wysoką kwotę może liczyć podwładny, decyduje jego staż pracy.

Odprawa z mocy aktu prawnego przysługuje, jeśli pracodawca zatrudnia powyżej 20 pracowników. W przypadku mniejszej kadry, prawo do odprawy może regulować wewnętrzny regulamin.

Po rozwiązaniu umowy bezrobotnemu przysługuje prawo do rejestracji w urzędzie pracy oraz możliwość pobierania zasiłku dla bezrobotnych.

 

Joanna Kuzub (Zielona Linia 19524, Centrum Informacyjne Służb Zatrudnienia)

Źródło: Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy

 


Uwaga! Wszystkie treści i materiały zamieszczane na portalu www.zielonalinia.gov.pl, opracowywane przez grupę redakcyjną, mają charakter informacyjny. Redakcja portalu dokłada wszelkich starań, aby informacje w nim zawarte były rzetelne i wiarygodne. Nie stanowią one wiążącej interpretacji przepisów prawnych.

Zobacz podobne artykuły:

  • Zmiany w Kodeksie pracy
    We wrześniu kolejne zmiany w przepisach prawa pracy. Sprawdź, co się zmieni!

  • Po innowacyjność trzeba sięgnąć
    Innowacyjność nie jest dzisiaj dla firmy wyborem, ale koniecznością, aby utrzymać się na konkurencyjnym rynku. Innowacyjna firma to niekoniecznie ta, która inwestuje najwięcej w działy badań i rozwoju czy wykorzystuje najbardziej zaawansowane technologie. Innowacyjność to sposób myślenia i działania, których podstawą jest otwartość na różnorodność, elastyczność i zwinność.

  • Urlop wypoczynkowy po urlopie rodzicielskim
    Kończysz urlop macierzyński, rodzicielski lub wychowawczy? Zastanawiasz się, ile urlopu wypoczynkowego ci przysługuje? Podpowiadamy, jak go wyliczyć!

  • Choroba w trakcie urlopu wypoczynkowego
    Zdarzają się sytuacje, kiedy choroba pokrywa się z okresem urlopowym pracownika. Jak w takiej sytuacji zwolnienie lekarskie wpływa na urlop wypoczynkowy?

  • Work-life balance – w poszukiwaniu „złotego środka”
    Czy spotkaliście się już z pojęciem work-life balance (WLB)? Niektórzy stwierdzą, że jest to kolejne modne określenie, którym nie należy się przejmować. Jednak coraz więcej firm wprowadza zmiany, które pozwalają pracownikom na realizację swoich marzeń i korzystanie z życia w pełni.

  • Uprawnienia po urlopie macierzyńskim
    Wracasz do pracy po urlopie macierzyńskim? Sprawdź swoje prawa!

  • Mobbing w pracy
    Nawet kilka tysięcy postępowań w zakresie dyskryminacji i mobbingu w ciągu roku. Jeszcze więcej osób codziennie pada ofiarą złośliwych uwag i tym podobnym. Jak się bronić?

  • Benefity, które mogą skusić kandydatów do pracy
    Nie wszystkie firmy radzą sobie, aż tak dobrze na rynku, żeby zapewnić pracownikom wysokie wynagrodzenie. Kreatywny pracodawca powinien szukać alternatywy, która skłoni kandydatów do wyboru właśnie jego firmy, a nie zwiększy wydatków.

  • Potrzebujesz dostępu do starszych informacji? Skorzystaj z naszego Archiwum wiadomości.