Powrót

Prawa zwalnianego pracownika

Artykuł zgodny ze stanem prawnym na dzień: 2019-04-08

Pracodawca chce Cię zwolnić? Zastanawia się nad formą rozwiązania umowy? Sprawdź przepisy dotyczące porozumienia stron i wypowiedzenia oraz uprawnienia pracownika.

Przepisy prawa pracy przewidują możliwość rozwiązania umowy na mocy porozumienia stron, za wypowiedzeniem lub bez wypowiedzenia. Porozumienie stron polega na wspólnym ustaleniu, pracodawcy i pracownika, terminu, w którym nastąpi rozwiązanie umowy. Wypowiedzenie wiąże się z możliwością rozwiązania umowy dopiero po upłynięciu okresu narzuconego przepisami prawa pracy. Okres wypowiedzenia uzależniony jest od okresu przepracowanego u danego pracodawcy i może wynosić dwa tygodnie, miesiąc, trzy miesiące.  Rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia następuje również w przypadkach określonych prawem pracy, np. z tytułu długotrwałej choroby lub przyczyn dyscyplinarnych. Do wypowiedzenia umowy mają prawo obie strony.

Zwalniany pracownik ma prawa, o których warto pamiętać i z nich korzystać.

 

Wolne na poszukiwanie pracy

 

Pracodawca wypowiadający umowę podwładnemu ma obowiązek udzielić mu wolnego na poszukiwanie nowej pracy. Od okresu wypowiedzenia zależy, ile dni wolnego przysługuje na poszukiwanie zatrudnienia. W przypadku 3-miesięcznego okresu wypowiedzenia przysługują 3 dni na poszukiwanie pracy, miesięczny i dwutygodniowy okres wypowiedzenia uprawnia do 2 dni wolnego. Wolne przysługuje tylko w przypadku wypowiedzenia dokonanego przez pracodawcę. Jeśli to pracownik wypowiada umowę, wolne nie przysługuje.

 

Prawo do wykorzystania zaległego urlopu lub ekwiwalent

 

Pracownik, który ma jeszcze niewykorzystany urlop wypoczynkowy, zobowiązany jest do końca trwania umowy go wykorzystać. Jeśli pracodawca wyśle go na urlop, w tym przypadku nie może on odmówić. W przypadku gdy, z uzasadnionych przyczyn, pracodawca nie jest w stanie udzielić urlopu do upłynięcia okresu wypowiedzenia, zobowiązany jest wypłacić podwładnemu ekwiwalent pieniężny.

 

Zwolnienie z obowiązku świadczenia pracy

 

Pracodawca może zwolnić pracownika z obowiązku świadczenia pracy w okresie wypowiedzenia. Decyzja należy jedynie do pracodawcy i nie wymaga zgody podwładnego.

Zwolnienie może dotyczyć całego okresu wypowiedzenia lub jego części. Jeśli strony nie ustalą możliwości odwołania ze zwolnienia, pracodawca nie może żądać powrotu pracownika do pracy. Nie ma prawa również z tego tytułu wyciągać konsekwencji. Za ten okres pracownikowi przysługuje wynagrodzenie.

 

Odszkodowanie

 

Pracodawca wypłaca odszkodowanie tylko w przypadku, gdy skorzysta z prawa do skrócenia okresu wypowiedzenia. Kodeks pracy dopuszcza tę możliwość w przypadku trzymiesięcznego okresu wypowiedzenia, jeśli rozwiązanie następuje z powodu ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy bądź z innych przyczyn niedotyczących pracownika. Okres wypowiedzenia może ulec skróceniu do miesiąca. Odszkodowanie wypłaca się w wysokości wynagrodzenia za pozostałą część wypowiedzenia.

 

Odprawa

 

W przypadku zwolnienia z przyczyn leżących po stronie pracodawcy przysługuje odprawa. Wysokość świadczenia wynosi od jednej do trzech pensji pracownika. O tym, na jak wysoką kwotę może liczyć podwładny, decyduje jego staż pracy.

Odprawa z mocy aktu prawnego przysługuje, jeśli pracodawca zatrudnia powyżej 20 pracowników. W przypadku mniejszej kadry, prawo do odprawy może regulować wewnętrzny regulamin.

Po rozwiązaniu umowy bezrobotnemu przysługuje prawo do rejestracji w urzędzie pracy oraz możliwość pobierania zasiłku dla bezrobotnych.

 

Joanna Kuzub (Zielona Linia 19524, Centrum Informacyjne Służb Zatrudnienia)

Źródło: Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy

 


Uwaga! Wszystkie treści i materiały zamieszczane na portalu www.zielonalinia.gov.pl, opracowywane przez grupę redakcyjną, mają charakter informacyjny. Redakcja portalu dokłada wszelkich starań, aby informacje w nim zawarte były rzetelne i wiarygodne. Nie stanowią one wiążącej interpretacji przepisów prawnych.

Zobacz podobne artykuły:

  • Adaptacja odpowiedzią na automatyzację rynku pracy
    Postępujący rozwój technologii wywiera znaczący wpływ na rynek pracy oraz jego wymagania pod względem zapotrzebowania kadrowego. Zmiany te zachodzą na tyle szybko, że nie sposób przewidzieć jakie zawody oraz kwalifikacje staną się najbardziej pożądane w kolejnej dekadzie.

  • Co warto wiedzieć o urlopie okolicznościowym?
    Poza chorobą mogą zdarzyć się inne ważne wydarzenia w życiu rodzinnym, uniemożliwiające pracownikowi przyjście do pracy, w związku z którymi pracodawca jest zobowiązany udzielić urlopu.

  • Krwiodawstwo a nieobecność w pracy
    Oddawanie krwi to szlachetny gest, który nie wymaga zbyt wiele wysiłku, a może uratować komuś życie. Z tą dobroczynnością związane są pewne przywileje, między innymi ulgi podatkowe, czas wolny od zajęć szkolnych czy obowiązków zawodowych.

  • Pracownicze Plany Kapitałowe
    Od lipca największe firmy mają obowiązek wdrożenia programu PPK. Systematycznie, w określonych terminach, dołączą do nich pozostali powierzający pracę. Przedstawiamy, kogo dotyczy ten obowiązek, w jakim terminie powinien przystąpić do programu oraz na czym polega program.

  • Minimalne wynagrodzenie wzrasta o kilkaset złotych
    Rada Ministrów przyjęła rozporządzenie w sprawie minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2020 roku. Pracowników z minimalnym wynagrodzeniem czeka podwyżka. O ile wzrośnie wynagrodzenie?

  • Coraz mniej czasu na wykorzystanie zaległego urlopu
    Jeszcze tylko tydzień pozostał na wykorzystanie zaległego urlopu wypoczynkowego z 2018 r. Co w sytuacji, gdy pracownik nie zdąży go wykorzystać? Kiedy niewykorzystany urlop przepada?

  • Rozwiązanie umowy o pracę a ciąża pracownicy
    Przepisy prawa pracy zapewniają kobietom w ciąży szczególną ochronę przed zwolnieniem, dzięki czemu pracodawcy zobligowani są do stworzenia im odpowiednich warunków zatrudnienia. Skala tej ochrony zależy w głównej mierze od rodzaju umowy o pracę, na podstawie której przyszła matka jest zatrudniona.

  • Zmiana czasu z letniego na zimowy
    Po raz kolejny, ale jeszcze nie ostatni, w najbliższy weekend przestawimy zegarki na czas zimowy. Co to oznacza dla pracujących tej nocy?

  • Potrzebujesz dostępu do starszych informacji? Skorzystaj z naszego Archiwum wiadomości.