Minimalne wynagrodzenie
Artykuł zgodny ze stanem prawnym na dzień: 2016-10-17
Płaca minimalna w wysokości… 500 zł? Poznaj historię minimalnego wynagrodzenia oraz jego wysokość w poszczególnych latach. Sprawdź też jego elementy składowe!
Minimalne wynagrodzenie to najniższe z możliwych wynagrodzeń, wypłacane pracownikowi zatrudnionemu w ramach umowy o pracę na pełny etat. Ustalane jest w celu wykluczenia szkodliwej dla pracowników konkurencji pracodawców w obniżaniu kosztów poprzez zaniżanie płac.
Krótka historia
Minimalne wynagrodzenie wprowadzono w 1956 roku, określało minimalny gwarantowany poziom całości lub części wynagrodzenia. W kolejnych latach minimalnego wynagrodzenia używano, a to w celu tworzenia tabel stawek wynagrodzenia, ustalanych jako minimalna stawka wynagrodzenia zasadniczego w najniższej kategorii zaszeregowania oraz poziom zarówno najniższego wynagrodzenia, jak i wysokość najniższej stawki wynagrodzenia zasadniczego w najniższej kategorii zaszeregowania.
Dopiero od 1 września 1990 r. została wprowadzona obowiązująca po dziś dzień zasada ustalania najniższego wynagrodzenia jako kwoty pełnego wynagrodzenia gwarantowanego pracownikom za pełny, miesięczny wymiar czasu pracy, niezależnie od posiadanych przez nich kwalifikacji i zaszeregowań osobistych, a także niezależnie od liczby i rodzaju stosowanych w zakładach pracy składników wynagrodzenia.
Proces określania najniższej krajowej
Ustalenie wysokości minimalnego wynagrodzenia składa się z kilku etapów. Najpierw Rada Ministrów, w terminie do 15 czerwca, zobowiązana jest przedstawić Trójstronnej Komisji m.in. propozycję wysokości wynagrodzenia, informację o wskaźniku cen i wydatkach gospodarstw domowych.
Następnie Komisja, po zapoznaniu się z uzyskanymi informacjami, do 15 lipca każdego roku uzgadnia wysokość minimalnego wynagrodzenia i ogłasza to w Dzienniku Urzędowym Rzeczpospolitej Polskiej „Monitor Polski” w terminie do 15 września. Jeśli Komisja nie jest w stanie uzgodnić wysokości minimalnego wynagrodzenia, zadanie to przechodzi na Radę Ministrów – ustalona kwota nie może jednak być niższa niż podana w propozycji.
Minimalne wynagrodzenie w ostatnich latach jest waloryzowane raz w roku, 1 stycznia. Ustawa przewiduje jednak dwa terminy waloryzacji, jeżeli prognozowany wskaźnik cen na następny rok wynosi co najmniej 105 proc. Drugi termin przypada na 1 lipca.
Wynagrodzenie i jego elementy składowe
Obliczając wysokość wynagrodzenia pracownika, należy uwzględnić przysługujące mu składniki wynagrodzenia i inne świadczenia wynikające ze stosunku pracy, zaliczone do wynagrodzeń osobowych. Ustalając więc ustawowe minimum, można uwzględnić: wynagrodzenie zasadnicze określone w stawce godzinowej lub miesięcznej bądź w formie prowizyjnej, dodatki za staż pracy lub funkcyjne, nagrody i premie, wynagrodzenie za urlop wypoczynkowy, odszkodowania za skrócenie okresu wypowiedzenia, dodatek wyrównawczy wypłacany pracownikom, których wynagrodzenie uległo obniżeniu wskutek wypadku przy pracy lub choroby zawodowej.
Ustalając wynagrodzenie, nie można doliczyć nagrody jubileuszowej, odprawy pieniężnej przysługującej pracownikowi w związku z przejściem na emeryturę lub rentę z tytułu niezdolności do pracy oraz wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych.
Wynagrodzenie pracownika zatrudnionego w niepełnym, miesięcznym wymiarze czasu pracy ustala się w kwocie proporcjonalnej do liczby godzin pracy, przypadającej do przepracowania w danym miesiącu, biorąc za podstawę wysokość minimalnego wynagrodzenia.
Joanna Kuzub (Zielona Linia 19524, Centrum Informacyjne Służb Zatrudnienia)
Źródło: Ustawa z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu
http://www.mpips.gov.pl/prawo-pracy/wynagrodzenia/#1.%20Historia%20minimalnego%20wynagrodzenia
Uwaga! Wszystkie treści i materiały zamieszczane na portalu zielonalinia.gov.pl,opracowywane przez grupę redakcyjną, mają charakter informacyjny. Redakcja portalu dokłada wszelkich starań, aby informacje w nim zawarte były rzetelne i wiarygodne. Nie stanowią one wiążącej interpretacji przepisów prawnych.
Zobacz podobne artykuły:
Cudzoziemcy zwolnieni z obowiązku posiadania zezwolenia na pracę na podstawie rozporządzenia 1 czerwca 2025 r. zaczęła obowiązywać ustawa o warunkach dopuszczalności powierzania pracy cudzoziemcom na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Zawiera ona m.in. listę cudzoziemców, którzy mogą pracować w Polsce bez zezwolenia na pracę. Ponadto daje możliwość ministrowi właściwemu do spraw pracy określenia, w rozporządzeniu, dodatkowych przypadków, w których obcokrajowcy mogą skorzystać z przywileju pracy bez uzyskiwania dokumentu ją legalizującego. Co zawiera nowe rozporządzenie? Odpowiadamy.
Rozmowa o bieżących, i nie tylko, sprawach związanych z Urzędem do Spraw Cudzoziemców [WYWIAD] „Mieszkający w Polsce obywatele Białorusi mogą łatwiej uzyskać polskie dokumenty podróży dla cudzoziemca. Jest to instrument aktywnego wsparcia udzielanego przez polskie władze społeczeństwu białoruskiemu” – mówi Jakub Dudziak. Rzecznika prasowego Urzędu do Spraw Cudzoziemców zapytaliśmy też o kilka innych kwestii, w tym związanych z obywatelami Ukrainy, którzy przebywają w Polsce. Zachęcamy do lektury.
Wynagrodzenie minimalne w 2026 r. Wysokość minimalnego wynagrodzenia za pracę (najczęściej dotyczy umów o pracę) oraz minimalnej stawki godzinowej (najczęściej dotyczy umów zleceń) zmienia się zawsze 1 stycznia. W latach 2023 i 2024 kwoty aktualizowano dwa razy (1 stycznia i 1 lipca). W 2025 r. wysokość płacy minimalnej zmieniła się tylko raz. To samo zaplanowano w 2026 r., gdy minimalne wynagrodzenie zostanie wprowadzone jedynie 1 stycznia i będzie obowiązywać przez cały rok. Ile wyniesie? Odpowiadamy.
Niedziele handlowe w 2026 r Przepisy zakazują handlu oraz wykonywania czynności związanych z handlem oraz powierzania pracownikowi lub zatrudnionemu wykonywania pracy w handlu oraz wykonywania czynności związanych z handlem w niedziele i święta w placówkach handlowych. Od tej ustawowej zasady są jednak wyjątki. Wyłączają one z tego zakazu 8 niedziel. O które z nich w 2026 r. chodzi? Odpowiadamy.
Nasze wywiady w 2025 r. Zestawienie Koniec roku sprzyja podsumowaniom. Korzystając więc z okazji, prezentujemy wywiady, które mieliśmy przyjemność przeprowadzić w 2025 r. Zarówno jako Zielona Linia, jak i Powroty. Oto nasze rozmowy z 2025 r. w pigułce.
Wigilia Bożego Narodzenia dniem wolnym od pracy! Czy dla wszystkich? W 2025 roku Wigilia po raz pierwszy będzie dniem wolnym od pracy. Kodeks pracy przewiduje jednak sytuacje, w których praca w niedziele i święta, w tym w Wigilię, jest dozwolona. Sprawdź, kogo ten przepis dotyczy oraz jakim sankcjom podlega pracodawca, który go nie stosuje.
Wysoka wrażliwość na rynku pracy – wyzwanie czy ukryty atut? Współczesny rynek pracy stawia przed ludźmi coraz większe wymagania tj.: odporność na stres, wielozadaniowość czy umiejętność pracy w środowisku ciągłych zmian. W tym kontekście wiele osób wysoko wrażliwych (Highly Sensitive Person) zastanawia się, czy ich reaktywność, empatia i głęboka refleksyjność to atuty, czy raczej przeszkody w karierze zawodowej. Tymczasem badania psychologiczne zwracają uwagę, że wysoka wrażliwość, odpowiednio rozumiana i zarządzana, może stać się źródłem siły na rynku pracy.
Różne rodzaje spółek a status bezrobotnego Przepisów dotyczących warunków, które należy spełnić, by uzyskać status bezrobotnego należy szukać w ustawie o rynku pracy i służbach zatrudnienia. Znajdują się w niej m.in. zapisy dotyczące rejestracji w urzędzie pracy odnoszące się do różnego rodzaju spółek. W tym artykule przyjrzymy się im bliżej.
