Ustawa o warunkach dopuszczalności powierzania pracy cudzoziemcom na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej określa przepisy karne dotyczące zatrudniania cudzoziemców.

1. Kto nielegalnie powierza pracę cudzoziemcowi, podlega karze grzywny od 3000 zł do 50 000 zł.
2. Cudzoziemiec, który nielegalnie wykonuje pracę, podlega karze grzywny nie niższej niż 1000 zł.
3. Kto za pomocą wprowadzenia cudzoziemca w błąd, wyzyskania błędu, wykorzystania zależności służbowej lub niezdolności do należytego pojmowania przedsiębranego działania doprowadza cudzoziemca do nielegalnego wykonywania pracy, podlega karze grzywny od 6000 zł do 50 000 zł.
4. Kto żąda od cudzoziemca korzyści majątkowej w zamian za podjęcie działań zmierzających do uzyskania zezwolenia na pracę lub innego dokumentu uprawniającego do wykonywania pracy, podlega karze grzywny od 6000 zł do 50 000 zł.
5. Kto za pomocą wprowadzenia w błąd, wyzyskania błędu lub niezdolności do należytego pojmowania przedsiębranego działania doprowadza inną osobę do nielegalnego zatrudnienia cudzoziemca, podlega karze grzywny od 6000 zł do 50 000 zł.
6. Kto nie dopełnia obowiązku, o którym mowa: podlega karze grzywny od 1000 zł do 3000 zł.
   • w art. 5 ust. 2 – Jeżeli umowa z cudzoziemcem w formie pisemnej będzie sporządzona w języku polskim, a cudzoziemiec nie posługuje się językiem polskim, podmiot powierzający pracę cudzoziemcowi przed podpisaniem umowy przedstawia cudzoziemcowi treść tej umowy na piśmie w wersji dla niego zrozumiałej i przechowuje ją przez okres wykonywania pracy przez cudzoziemca, a także przez okres 2 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym stosunek prawny będący podstawą zatrudnienia cudzoziemca uległ rozwiązaniu lub wygasł, chyba że odrębne przepisy przewidują dłuższy okres przechowywania dokumentacji dotyczącej zatrudnienia;
   • w art. 5a ust. 1 lub 5 – Polski podmiot powierzający pracę cudzoziemcowi powiadamia powiatowy urząd pracy o powierzeniu pracy cudzoziemcowi korzystającemu z ochrony czasowej w Rzeczypospolitej Polskiej w ciągu 7 dni od dnia rozpoczęcia pracy przez cudzoziemca. Polski podmiot powierzający pracę cudzoziemcowi powiadamia ponownie powiatowy urząd pracy o powierzeniu pracy cudzoziemcowi w terminie 7 dni od wystąpienia następujących okoliczności:
     1. zmienił się rodzaj umowy pomiędzy podmiotem powierzającym pracę cudzoziemcowi a obywatelem Ukrainy lub
     2. zmieniło się stanowisko lub rodzaj wykonywanej pracy, lub
     3. zmniejszono wymiar czasu pracy lub liczbę godzin pracy w tygodniu lub miesiącu określoną w powiadomieniu, lub
     4. obniżono miesięczną lub godzinową stawkę wynagrodzenia określoną w powiadomieniu.
   • w art. 17 ust. 1 pkt 2 – Podmiot powierzający pracę cudzoziemcowi, któremu wydano zezwolenie na pracę przekazuje organowi, który wydał zezwolenie na pracę, kopię umowy z cudzoziemcem w języku polskim, za pomocą systemu teleinformatycznego praca.gov.pl przed powierzeniem pracy cudzoziemcowi, a w przypadku kiedy cudzoziemcowi powierzono pracę na podstawie umowy o pomocy przy zbiorach – w terminie 7 dni od dnia powierzenia pracy;
   • w art. 68 ust. 1 pkt 2 –  Polski podmiot powierzający pracę cudzoziemcowi, którego oświadczenie o powierzeniu pracy cudzoziemcowi zostało wpisane do ewidencji oświadczeń przekazuje organowi, który wpisał oświadczenie o powierzeniu pracy cudzoziemcowi do ewidencji oświadczeń, kopię umowy z cudzoziemcem w języku polskim, za pomocą systemu teleinformatycznego praca.gov.pl, przed powierzeniem pracy cudzoziemcowi,
7. Kto nie dopełnia obowiązku, o którym mowa:
   • w art. 18 ust. 2 – Podmiot powierzający pracę cudzoziemcowi powiadamia organ, który wydał zezwolenie na pracę, o okolicznościach:
     1. nastąpiła zmiana siedziby lub miejsca pobytu stałego, nazwy lub formy prawnej:
        1. podmiotu powierzającego pracę cudzoziemcowi,
        2. podmiotu, do którego pracownik jest delegowany przez podmiot zagraniczny,
        3. pracodawcy użytkownika;
     2. nastąpiło przejście zakładu pracy lub jego części na innego pracodawcę;
     3. nastąpiła zmiana nazwy stanowiska pracy bez zmiany zakresu obowiązków cudzoziemca.
   • lub art. 19 – Podmiot powierzający pracę cudzoziemcowi powiadamia organ, który wydał zezwolenie na pracę, jeżeli:
     1. cudzoziemiec nie podjął pracy w okresie 2 miesięcy od początkowej daty ważności zezwolenia na pracę;
     2. cudzoziemiec przerwał pracę na okres przekraczający 2 miesiące;
     3. cudzoziemiec zakończył pracę wcześniej niż 2 miesiące przed upływem okresu ważności zezwolenia na pracę,

   podlega karze grzywny nie niższej niż 500 zł.

8. Kto nie dopełnia obowiązku zawarcia z cudzoziemcem odrębnej umowy w formie pisemnej określającej warunki najmu lub użyczenia kwatery mieszkalnej, jeżeli cudzoziemiec wjechał na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie wizy wydanej w celu wykonywania pracy sezonowej lub w ramach ruchu bezwizowego w związku z wnioskiem o wydanie zezwolenia na pracę sezonową wpisanym do ewidencji wniosków, a polski podmiot powierzający pracę cudzoziemcowi zapewnia mu zakwaterowanie, podlega karze grzywny od 500 zł do 2000 zł.
9. Kto, zawierając umowę najmu kwatery mieszkalnej (praca sezonowa), ustala czynsz z naruszeniem warunków wskazanych w przepisie art. 59 ust. 3 (Czynsz najmu kwatery mieszkalnej określony w umowie najmu nie może być wygórowany w stosunku do wynagrodzenia netto, które otrzymuje cudzoziemiec w okresie najmu, biorąc pod uwagę standard zakwaterowania i stawki rynkowe), podlega karze grzywny od 200 zł do 2000 zł.
10. Kto nie dopełnia obowiązku powiadomienia starosty o podjęciu lub niepodjęciu pracy lub przekazuje nieprawdziwe informacje o podjęciu, niepodjęciu lub zakończeniu pracy przez cudzoziemca na podstawie oświadczenia o powierzeniu pracy cudzoziemcowi, podlega karze grzywny od 500 do 5000 zł.
11. Kto powierza pracę cudzoziemcowi skierowanemu do wykonywania pracy przez podmiot niebędący agencją zatrudnienia, podlega karze grzywny nie niższej niż 6000 zł.
12. Kto, powierzając pracę cudzoziemcowi, kieruje go do wykonywania pracy na rzecz i pod kierownictwem innego podmiotu na innej podstawie niż umowa przewidująca wykonywanie pracy tymczasowej, podlega karze grzywny nie niższej niż 3000 zł.
13. Karę grzywny, o której mowa w punkcie 1, wymierza się w kwocie nie niższej niż 3000 zł za jednego cudzoziemca.
14. Karę grzywny, o której mowa w punktach 3–5 i 11, wymierza się w kwocie nie niższej niż 6000 zł za jednego cudzoziemca.

Podstawa prawna:

• Ustawa z dnia 20 marca 2025 r. o warunkach dopuszczalności powierzania pracy cudzoziemcom na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
• Ustawa z dnia 23 stycznia 2026 r. o wygaszeniu rozwiązań wynikających z ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz o zmianie niektórych innych ustaw