Rozmowa kwalifikacyjna ma za zadanie wyłonienie najlepszego kandydata na dane stanowisko. Jego atrakcyjność ma opierać się na wykształceniu i doświadczeniu zawodowym, a nie życiu prywatnym i poglądach. Dlatego prawo pracy określa, o co pracodawca pytać może, a jakie pytania paść nie powinny.

Zgodnie z Kodeksem pracy, pracodawca może zapytać o: imię i nazwisko, adres zamieszkania, datę urodzenia, wykształcenie oraz przebieg dotychczasowego zatrudnienia. Kandydat chwalący się swoją karierą zawodową ma obowiązek poinformowania pracodawcy tylko o tych miejscach pracy, gdzie miał podpisaną umowę o pracę. O pracach dorywczych może wspomnieć, jeśli uważa to za istotne lub pominąć. Kariera zawodowa naszych bliskich, nawet ta na etacie, jest już tematem niedozwolonym na rozmowie kwalifikacyjnej.

Do kandydata należy również decyzja, czy poda numer prywatnego telefonu lub adres mailowy. Kodeks nie wspomina o takich danych. Warto jednak mieć na uwadze, że podanie kontaktu do siebie znacznie usprawni proces rekrutacyjny.  

O co nie można pytać na rozmowie kwalifikacyjnej?

Życie prywatne kandydata nie powinno mieć wpływu na decyzję o zatrudnieniu. Posiadanie dzieci lub odmiennych poglądów politycznych nie oznacza, że kandydat będzie gorszym pracownikiem. Dlatego wśród pytań zakazanych na rozmowie kwalifikacyjnej znajdują się te wszystkie, które dotyczą strefy prywatnej. Są wśród nich: bardzo popularne pytanie wśród kobiet o aktualne lub planowane macierzyństwo, pytania o stan zdrowia, wyznanie, poglądy polityczne, orientację seksualną czy też przynależność związkową.

W przypadku, gdy w trakcie rekrutacji padnie niedopuszczalne pytanie, kolejny krok zależy od kandydata. Do niego bowiem należy decyzja, czy odpowie. Opierając się o przepisy prawa, może odmówić udzielenia odpowiedzi. Dobrym rozwiązaniem może okazać się neutralna odpowiedź, która pozwoli uniknąć wywołania wrażenia sprzeciwu wobec przyszłego szefa.

Pytanie o niekaralność

Coraz częściej pracodawcy pytają kandydatów o konflikt z prawem. O ile aplikujemy na stanowisko w służbach mundurowych bądź służbie cywilnej, to pytanie nie budzi sprzeciwu. Pracodawcy nie naruszają także przepisów, wymagając zaświadczenia.

Wymóg niekaralności obejmuje także przedstawicieli profesji związanych z bezpieczeństwem, członków zarządów i rad nadzorczych, doradców finansowych, przedstawicieli handlowych oraz właścicieli firm biorących udział w przetargach.

W przypadku zawodów, dla których prawo pracy nie nakłada wymogu niekaralności, pracodawcy nie mogą pytać o zatargi z prawem.

Pracodawcy, który narusza przepisy i zadaje kandydatom niedozwolone pytania, grozi odpowiedzialność karna.

Joanna Kuzub (Zielona Linia 19524, Centrum Informacyjne Służb Zatrudnienia)