Zgodnie z ustawą, urząd pracy ma obowiązek zaproponować zarejestrowanej osobie bezrobotnej odpowiednią pracę lub inną formę wsparcia, a osoba bezrobotna ma obowiązek przyjąć propozycję. Odmowa ze strony bezrobotnego wiąże się z określonymi konsekwencjami.

„Kara” za odmowę

Zarejestrowane osoby bezrobotne, które odmawiają przyjęcia pomocy ze strony urzędu lub przyjmując ją, decydują się na przerwanie, powinny liczyć się z konsekwencjami, które przewidział w takich sytuacjach ustawodawca.

Każda odmowa lub przerwanie formy pomocy wiąże się z utratą statusu bezrobotnego na określony czas. Okres karencji uzależniony jest od powtarzalności negatywnej postawy zarejestrowanego. Minimalny okres wyrejestrowania wynosi 120 dni – w przypadku pierwszej odmowy lub przerwania formy wsparcia. W przypadku, gdy sytuacja ma miejsce po raz drugi, wyrejestrowanie następuje na okres 180 dni, a każda kolejna odmowa wiąże się z utratą statusu na 270 dni.

Utrata statusu następuje od dnia odmowy lub od kolejnego dnia po dniu przerwania formy wsparcia. W przypadku niestawienia się na wyznaczoną wizytę, urząd czeka 7 dni na usprawiedliwienie, a następnie pozbawia statusu od dnia niestawiennictwa.

Nie zawsze odmowa oznacza karę

Ustawa dopuszcza możliwość odrzucenia propozycji pracy bez konsekwencji wyrejestrowania. Zgodnie z zapisem: urząd wystawia skierowanie do odpowiedniej pracy. Oznacza to zatrudnienie lub inną pracę zarobkową, które podlegają ubezpieczeniom społecznym i do wykonywania których bezrobotny ma wystarczające kwalifikacje lub doświadczenie zawodowe bądź może je wykonywać po uprzednim szkoleniu. Stan zdrowia kierowanego również jest brany pod uwagę. Jeśli zdrowie nie pozwala na wykonywanie określonych prac, należy przedstawić stosowne zaświadczenie od lekarza. Czas dojazdu również ma znaczenie. Łącznie nie może on przekraczać 3 godzin w obie strony, środkami transportu zbiorowego. I wreszcie wynagrodzenie – w wysokości co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy. Naruszenie któregoś z elementów definicji odpowiedniej pracy uprawnia do odmówienia udziału w rekrutacji.

Przerwanie formy wsparcia nie pociąga za sobą konsekwencji, jeśli wynika z podjęcia zatrudnienia. Przy czym warto rozważyć, czy nie lepiej np. pogodzić pracę ze szkoleniem – o ile to możliwe. Podjęcie pracy w trakcie kursu nie oznacza utraty prawa do jego ukończenia i pozwala na dalsze pobieranie stypendium.

Statusu osoby bezrobotnej ze względu na brak zdolności i gotowości do podjęcia zatrudnienia nie zostaną pozbawieni również matka lub ojciec dziecka w okresie, przez który przysługiwałby im zgodnie z odrębnymi przepisami zasiłek macierzyński w okresie urlopu macierzyńskiego oraz urlopu rodzicielskiego.

Joanna Kuzub (Zielona Linia 19524, Centrum Informacyjne Służb Zatrudnienia)

Źródło: Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 roku o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy