Urlop okolicznościowy to dodatkowy czas wolny od pracy dla wszystkich zatrudnionych, których obowiązują przepisy Kodeksu pracy, czyli na podstawie umowy o pracę, mianowania, powołania lub wyboru.

Wymiar urlopu

Liczba dni urlopu uzależniona jest od okoliczności oraz stopnia spokrewnienia. Zgodnie z przepisami wolne może być udzielane w związku ze ślubem, narodzinami lub zgonem.

Dwa dni urlopu otrzyma pracownik w przypadku ślubu lub urodzenia się jego dziecka. Taki sam czas wolny będzie mu przysługiwał również z powodu zgonu i pogrzebu małżonka lub jego dziecka, ojca, matki, ojczyma lub macochy.

Dzień urlopu przysługuje w przypadku ślubu dziecka. Z powodu zgonu i pogrzebu siostry, brata, teściowej, teścia, babki, dziadka, a także innej osoby pozostającej na utrzymaniu pracownika lub pod jego bezpośrednią opieką, podwładny otrzyma również dzień wolny.

Zasady udzielania – obowiązek potwierdzenia okoliczności

Warunkiem skorzystania z urlopu jest nie tylko wydarzenie wyżej wspomnianej okoliczności. Urlop nie jest udzielany na słowo pracownika. Wymaga potwierdzenia stosownym dokumentem. Dowodem usprawiedliwiającym nieobecność może być akt urodzenia, małżeństwa lub zgonu.

W przypadku uprawnienia do dwóch dni urlopu, nie trzeba wykorzystywać ich łącznie. Można je zaplanować w różnych terminach pod warunkiem, że zostanie wykazany związek między tymi dniami wolnymi a zdarzeniami, na jakie wnioskujemy o nie.

Należy również zaznaczyć, że urlop okolicznościowy z tytułu ślubu udzielany jest tylko w przypadku ślubu cywilnego lub konkordatowego, nie mają do niego prawa pracownicy biorący jedynie ślub kościelny.

Okoliczność uprawniająca jest, a urlopu nie ma

Nie zawsze, pomimo zachodzenia przesłanek do uzyskania urlopu okolicznościowego, można go faktycznie otrzymać. Pracodawca, w uzasadnionych przypadkach, może odmówić udzielenia wolnego. W piśmiennictwie wskazuje się jednak, że „w przypadku, gdy zdarzenie, które usprawiedliwiałoby nieobecność w pracy miało miejsce w okresie innej usprawiedliwionej nieobecności pracownika, dni wolne nie przysługują”. Przykład, jeśli pracownik bierze ślub lub uczestniczy w pogrzebie w trakcie urlopu wypoczynkowego, nie uzyska urlopu okolicznościowego.

Za czas urlopu pracownikowi przysługuje pełne wynagrodzenie za pracę, obliczone według zasad obowiązujących przy ustalaniu wynagrodzenia za urlop wypoczynkowy.

Joanna Kuzub (Zielona Linia 19524, Centrum Informacyjne Służb Zatrudnienia)

Źródło: Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 15 maja 1996 r. w sprawie sposobu usprawiedliwiania nieobecności w pracy oraz udzielania pracownikom zwolnień od pracy