Przepisy prawa pracy mają na celu stworzenie przejrzystych zasad, które obowiązują zarówno pracodawców, jak i pracowników. Wszystko po to, aby strony zawierające umowę o pracę wiedziały, co się z tym wiąże i na co mogą liczyć. Nie wszystkie zasady związane z wykonywaniem obowiązków służbowych są oczywiste i powszechnie wiadome. Wyjaśniamy mniej znane przepisy, dotyczące warunków, które powinny być spełnione w pracy w czasie upałów. Jak się okazuje, rozporządzenia regulują również tę kwestię.

Napoje i bieżąca woda

Gdy temperatura na stanowisku pracy przekracza 28⁰C, a na otwartej przestrzeni 25⁰C, pracodawca powinien zapewnić pracownikom darmowe napoje. Powinny być one stale dostępne w ilości, która zaspokaja potrzeby zatrudnionych. Warto dodać, że napoje powinny być odpowiednio zimne lub gorące w zależności od wykonywanej pracy.

Oprócz napojów pracodawcy są zobowiązani do zapewnienia pracownikom dostępu do bieżącej wody, wykorzystywanej do celów higienicznych. Jak czytamy na stronie internetowej Państwowej Inspekcji Pracy:

„Przy pracach brudzących, wykonywanych w wysokiej temperaturze lub wymagających zapewnienia odpowiedniej higieny procesów technologicznych, pracodawca zobowiązany jest zapewnić do celów higienicznych co najmniej 90 litrów wody dziennie na każdego pracownika.”

Klimatyzacja i wentylacja pomieszczeń

Jeżeli chodzi o klimatyzację i wentylację pomieszczeń, warto zacytować fragment rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. W paragrafie 35 czytamy:

• Powietrze doprowadzane do pomieszczeń pracy z zewnątrz przy zastosowaniu klimatyzacji lub wentylacji mechanicznej powinno być oczyszczone z pyłów i substancji szkodliwych dla zdrowia.
• Klimatyzacja lub wentylacja nie może powodować przeciągów, wyziębienia lub przegrzewania pomieszczeń pracy. Nie dotyczy to wentylacji awaryjnej.
• Strumień powietrza pochodzący z urządzeń wentylacji nawiewnej nie powinien być skierowany bezpośrednio na stanowisko pracy.

Okna i świetliki

W paragrafie 29 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy czytamy m.in., że okna i świetliki powinny być wyposażone w odpowiednie urządzenia eliminujące nadmierne operowanie promieni słonecznych padających na stanowiska pracy.

Oznacza to, że okna w pomieszczeniach pracowniczych powinny być wyposażone np. w żaluzje, rolety, markizy. 

Praca na zewnątrz

W art. 226 Kodeksu pracy czytamy:

„Pracodawca:

1) ocenia i dokumentuje ryzyko zawodowe związane z wykonywaną pracą oraz stosuje niezbędne środki profilaktyczne zmniejszające ryzyko;

2) informuje pracowników o ryzyku zawodowym, które wiąże się z wykonywaną pracą, oraz o zasadach ochrony przed zagrożeniami.”

W związku z tym przepisem, pracodawca, który dokonuje oceny ryzyka zawodowego związanego z wykonywaną pracą na zewnątrz, powinien uwzględnić narażenie pracownika na promieniowanie słoneczne i zapewnić mu odpowiednie środki profilaktyczne. Chodzi np. o ochronę głowy, odzież ochronną, przez którą przenika mniej promieni słonecznych oraz krem z filtrem zabezpieczający przed promieniowaniem UV.

Ponadto na stronie internetowej Państwowej Inspekcji Pracy czytamy:

„1. Przy pracy na otwartej przestrzeni pracownicy powinni mieć możliwość odpoczynku w miejscu zacienionym i zadaszonym.

2. Pracodawcy mogą wprowadzać rotację na stanowiskach pracy i dodatkowe przerwy, aby umożliwić pracownikom odpoczynek i regenerację sił.

3. Pracodawca może zadecydować o skróceniu czasu pracy podczas trwających upałów.

Skrócenie czasu pracy i dodatkowe przerwy nie mogą jednak powodować obniżenia należnego pracownikom wynagrodzenia.”

Szczegółowych informacji z zakresu BHP udzielają pracownicy Państwowej Inspekcji Pracy.

Wojciech Napora (Zielona Linia 19524, Centrum Informacyjne Służb Zatrudnienia)

Źródło:

Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy.

Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy.

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie profilaktycznych posiłków i napojów.

Państwowa Inspekcja Pracy.