Pomoc przy zbiorach nie jest formą zatrudnienia w rozumieniu przepisów Kodeksu pracy. Umowa zawierana jest pomiędzy pomocnikiem a rolnikiem, który prowadzi uprawę chmielu, owoców, warzyw, tytoniu, ziół i roślin zielarskich, określonych w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE).

Warto przy tym pamiętać, że umowę o pomocy przy zbiorach będą mogli zawrzeć tylko ci rolnicy, którzy prowadzą uprawę produktów rolnych określonych w przepisach. Wykaz zawarty w Rozporządzeniu zawiera listę owoców i warzyw, co do których możliwe jest zawarcie umowy o pomocy przy zbiorach.

Obowiązki rolnika i pomocnika

Każda ze stron umowy zobowiązuje się do wykonywania określonych świadczeń w ramach jej postanowień.

Do obowiązków rolnika należy:

• zapłata ustalonego przez strony wynagrodzenia;
• zapewnienie pomocnikowi narzędzi niezbędnych do prawidłowego świadczenia pomocy przy zbiorach;
• dokonanie zgłoszenia pomocnika w KRUS-ie w terminie 7 dni od daty zawarcia umowy oraz uiszczenie należnej składki (w maju i czerwcu 2021 r. jest to 170 zł ubezpieczenia zdrowotnego oraz 42 zł ubezpieczenia wypadkowego za miesiąc).

Obowiązki pomocnika rolnika polegają na świadczeniu pomocy przy zbiorach w określonym miejscu w gospodarstwie i przez określony czas. Pomoc ta powinna być świadczona osobiście. Do obowiązków pomocnika należy:

• zbieranie chmielu, owoców, warzyw, tytoniu, ziół lub roślin zielarskich;
• usuwanie zbędnych części roślin;
• klasyfikowanie lub sortowanie zebranych plonów lub wykonywanie innych czynności mających na celu przygotowanie ich do transportu, przechowywania lub sprzedaży bądź związanych z pielęgnowaniem i poprawą jakości plonów.

Warunki umowy

Pomoc przy zbiorach może być świadczona przez jednego pomocnika maksymalnie przez 180 dni w ciągu roku kalendarzowego. Nawet w przypadku zawarcia kilku umów na rzecz różnych rolników, łączny czas pomocy nie może przekroczyć tego wymiaru.

Strony umowy mogą określić wynagrodzenie należne pomocnikowi w różny sposób, np. poprzez określenie stawki godzinowej, stawki dziennej albo wynagrodzenia za cały okres świadczenia pomocy przy zbiorach. Należy pamiętać, że w przypadku umowy o pomocy przy zbiorach nie obowiązuje minimalna stawka godzinowa. Strony ustalają tę stawkę indywidualnie.

Forma umowy

Umowa o pomocy przy zbiorach powinna zostać zawarta w formie pisemnej. Powinna ona jasno określać strony umowy, tj. rolnika oraz pomocnika, miejsca i daty jej zawarcia oraz podpisy stron umowy. Ponadto powinna zawierać postanowienia mówiące o obowiązkach pomocnika rolnika (do jakiego zbioru został on zatrudniony oraz w jakim miejscu i w jakich terminach ma pomagać przy zbiorach) oraz o obowiązkach rolnika (przede wszystkim w zakresie wysokości wynagrodzenia należnego pomocnikowi oraz sposobu jego wypłaty).

Łączny czas świadczenia pomocy przy zbiorach przez jedną osobę nie może przekroczyć 180 dni w ciągu roku kalendarzowego, dlatego Ustawodawca nakłada na pomocnika obowiązek złożenia oświadczenia przed zawarciem umowy co do liczby przepracowanych w ciągu roku dni. Oświadczenie to powinno stanowić załącznik do umowy o pomocy przy zbiorach lub być złożone w treści umowy.

Katarzyna Sędziak (Zielona Linia 19524, Centrum Informacyjne Służb Zatrudnienia)

Źródło:

Ubezpieczenie społeczne rolników, rozdział 7a.

Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólną organizację rynków produktów rolnych oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 922/72, (EWG) nr 234/79, (WE) nr 1037/2001 i (WE) nr 1234/2007 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 671, z późn. zm.)