Jak pokazują statystyki, pracodawcy najchętniej podpisują z żakami umowy cywilnoprawne, czyli umowy zlecenia i umowy o dzieło. Dlaczego? Przedstawiamy zależności między rodzajem umowy, na podstawie której student świadczy pracę a obowiązkiem odprowadzania składek na ubezpieczenia społeczne.

Na początek umowa o dzieło

W tym przypadku to bez różnicy czy jest się studentem, czy nie. W Polsce od tego rodzaju umowy nie opłaca się składek na ubezpieczenia społeczne w ZUS. Jest jednak jedno „ale”. Jeśli student wykonuje umowę o dzieło na rzecz firmy, w której pracuje na umowę o pracę, bądź zawrze umowę o dzieło z innym podmiotem niż własny pracodawca, ale wykonuje ją na rzecz swojego pracodawcy, to pracodawca będzie musiał opłacić od umowy o dzieło wszystkie składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne (łącznie ze składkami od wynagrodzenia pracowniczego).

Składki do ZUS a umowa zlecenia

– Za studenta, który nie ukończył 26 lat nie trzeba opłacać składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne, stąd dla pracodawcy umowa w tej formie to ewidentne „oszczędności”. Dla studenta również. W tym układzie żadna ze stron nie ponosi kosztów, bo taka umowa nie jest obłożona obowiązkowymi składkami w ZUS, pod warunkiem że zatrudniona osoba posiada status studenta przez cały okres trwania umowy zlecenia – tłumaczy Sebastian Szczurek, regionalny rzecznik ZUS województwa opolskiego.

Czytaj także: Dokumentacja pracownicza a zlikwidowany zakład pracy

Ze zwolnienia w opłacaniu składek nie korzysta także student, który podpisuje umowę zlecenia z własnym pracodawcą (czyli tam gdzie ma już umowę o pracę). W takim przypadku umowa zlecenia, w zakresie ubezpieczeń, traktowana jest tak samo jak umowa o pracę.

Ta sama zasada dotyczy sytuacji, gdy student zawrze umowę zlecenia z innym podmiotem niż własny pracodawca i wykonuje ją na rzecz swojego pracodawcy. Pracodawca musi wówczas opłacić od umowy zlecenia wszystkie składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne (podstawę oskładkowania stanowi suma wynagrodzenia z umowy o pracę oraz umowy zlecenia).

Co z chorobowym? Jeśli chodzi o ubezpieczenie chorobowe to przy umowie zlecenia jest ono dobrowolne. Jeśli student zdecyduje, że chce się w ten sposób asekurować, to może samodzielnie zgłosić się do ubezpieczenia chorobowego w ZUS za pośrednictwem zleceniodawcy. Wtedy ma gwarancję, że czas na zwolnieniu lekarskim będzie płatny.

– Umowa zlecenia ze studentem, który ukończył 26. rok życia jest obłożona obowiązkowymi ubezpieczeniami społecznymi, czyli emerytalnym, rentowym, wypadkowym i składką zdrowotną. Ubezpieczenie chorobowe jest dobrowolne – dodaje Sebastian Szczurek.

Dla przedsiębiorców istotnym kryterium jest status studenta. Zwolnienie z opłacania składek jest zasadne tylko w przypadku, gdy potencjalny pracownik jest przyjęty w poczet studentów. To okres od momentu immatrykulacji, czyli  przyjęcia w poczet studentów i trwa do dnia złożenia egzaminu dyplomowego bądź skreślenia z listy studentów. Na zwolnienie z opłacania składek nie ma wpływu obywatelstwo ani narodowość. Na przykład studenci cudzoziemcy, którzy nie skończyli 26 lat, też będą zwolnieni z opłacania składek od umowy zlecenia.

Co z umową o pracę?

Podpisanie ze studentem umowy o pracę wiąże się z obowiązkowymi składkami na ubezpieczenia społeczne (emerytalne, rentowe, wypadkowe i chorobowe) i nie ma tu znaczenia wiek zatrudnionego. Tak samo jest ze składką na ubezpieczenie zdrowotne. Przedsiębiorca ma obowiązek w ciągu 7 dni od dnia rozpoczęcia pracy zgłosić pracownika w ZUS.

Czytaj także: Wypowiedzenie umowy pracownicy w ciąży

Jakie są zatem korzyści dla żaka z umowy o pracę? Konto emerytalne studenta w ZUS jest zasilane składkami, a wiec zbiera on kapitał, z którego będzie w przyszłości wyliczona emerytura. Ponadto zgłoszenie do ubezpieczeń społecznych przy zdarzeniach losowych, to gwarancja przyznania i wypłaty zasiłku chorobowego, macierzyńskiego czy opiekuńczego. Oprócz tego umowa o pracę to przywileje w postaci prawa do urlopu oraz wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych. 

Warto sprawdzić!

Każdy kto chce sprawdzić, czy pracodawca opłaca składki na ubezpieczenia społeczne, może to zrobić na kilka sposobów:

• Osobiście w placówce ZUS, po weryfikacji tożsamości (niezbędny będzie dowód osobisty lub paszport).
• Pisemnie na gotowym formularzu ZUS ZZU, dostępnym w każdej sali obsługi klientów i na stronie internetowej www.zus.pl. Wówczas odpowiedź zostanie przysłana listem.
• Przez Platformę Usług Elektronicznych ZUS (PUE). Po zalogowaniu się do portalu PUE, w profilu  ubezpieczonego, w zakładce „Ubezpieczenia i płatnicy” można sprawdzić, czy pracodawca zgłosił pracownika do ubezpieczeń.
• Korzystając z wideorozmowy z pracownikiem ZUS, czyli e-wizyty.

Opracowanie: Zespół Zielonej Linii

Źródło:

ZUS w Opolu.