Pracodawca ma obowiązek traktować zatrudnionych w jednakowy sposób. Oznacza to, że nie ma prawa dyskryminować pracowników ze względu na: płeć, wiek, niepełnosprawność, rasę, religię, narodowość, przekonania polityczne, przynależność związkową, pochodzenie etniczne, wyznanie, orientację seksualną, zatrudnienie na czas określony lub nieokreślony albo w pełnym lub w niepełnym wymiarze godzin.

Przepisy regulujące równouprawnienie

Zasada równości kobiet i mężczyzn gwarantowana jest przez Konstytucję Rzeczypospolitej Polskiej. Mówi o tym art. 33 Konstytucji: „Kobieta i mężczyzna mają w szczególności równe prawo do kształcenia, zatrudnienia i awansów, do jednakowego wynagradzania za pracę jednakowej wartości, do zabezpieczenia społecznego oraz do zajmowania stanowisk, pełnienia funkcji oraz uzyskiwania godności publicznych i odznaczeń”.

Art. 18 Kodeksu pracy gwarantuje równe traktowanie w przebiegu całego stosunku pracy:

• w zakresie nawiązania stosunku pracy,
• jego trwania (w tym w zakresie warunków zatrudnienia, awansowania, dostępu do szkoleń w celu podnoszenia kwalifikacji zawodowych),
• w zakresie rozwiązania stosunku pracy.

Za naruszenie zasady równego traktowania w zatrudnieniu uważa się różnicowanie przez pracodawcę sytuacji pracownika z jednej lub kilku przyczyn, którego skutkiem jest w szczególności:

• odmowa nawiązania lub rozwiązanie stosunku pracy,
• niekorzystne ukształtowanie wynagrodzenia za pracę lub innych warunków zatrudnienia albo pominięcie przy awansowaniu lub przyznawaniu innych świadczeń związanych z praca,
• pominięcie przy typowaniu do udziału w szkoleniach podnoszących kwalifikacje zawodowe.

Luka płacowa

Różnica między przeciętnym wynagrodzeniem brutto mężczyzn i kobiet wynosi w Polsce średnio 19,9 proc. na niekorzyść kobiet – wynika z ostatnich danych Głównego Urzędu Statystycznego, przeprowadzanych co 2 lata. W porównaniu z poprzednimi latami nie widać zasadniczych zmian. W wielu firmach da się zauważyć, że większość stanowisk kierowniczych i wysokowyspecjalizowanych zajmują mężczyźni, kobiety natomiast często są pomijane przy awansach, mimo że mają takie same, a nawet wyższe kwalifikacje lub dłuższe doświadczenie zawodowe. To właśnie w obszarze tych stanowisk można zaobserwować największą lukę płacową, według danych GUS. Niższe wynagrodzenie kobiet może też wynikać z faktu, że już na etapie rozmowy kwalifikacyjnej kobiety podają niżesz kwoty, jeśli chodzi o oczekiwane wynagrodzenie. Oprócz tego przy ubieganiu się o podwyżkę, kobiety są zwykle bardziej powściągliwe.

Walka z luką płacową jest bardzo trudna. W Polsce oraz w Unii Europejskiej podejmowanych jest szereg działań, mających na celu poprawę sytuacji kobiet na rynku pracy. Jednym z nich jest program „Prawa, równość i obywatelstwo”, który finansuje przedsięwzięcia służące wspieraniu równego traktowania obu płci, wyeliminowaniu dyskryminacji i przemocy wobec kobiet. Mimo iż równouprawnienie jest jednym z ważnych celów w polityce Unii Europejskiej, to do pełnej równości wciąż mamy daleką drogę.

Katarzyna Sędziak (Zielona Linia 19524, Centrum Informacyjne Służb Zatrudnienia)

Źródło:

https://stat.gov.pl/files/gfx/portalinformacyjny/pl/defaultaktualnosci/5821/1/7/1/kobiety_i_mezczyzni_na_rynku_pracy_2018.pdf

https://www.lexlege.pl/kp/rozdzial-iia-rowne-traktowanie-w-zatrudnieniu/5685/

https://www.rp.pl/Wynagrodzenia/303089949-Luka-placowa-Wysokosc-wynagrodzenia-nie-moze-zalezec-od-plci.html