Zgodnie z Kodeksem pracy, pracodawca może zlecić pracownikowi wykonywanie pracy w godzinach nadliczbowych tylko w przypadku zaistnienia szczególnych potrzeb pracodawcy. Praca w godzinach nadliczbowych, ze względu na szczególne potrzeby pracodawcy, nie może jednak przekroczyć 150 godzin w ciągu roku.

Zmiana limitu nadgodzin

Ustalenie innej liczby godzin nadliczbowych w roku kalendarzowym niż wynika to z Kodeksu pracy może nastąpić w układzie zbiorowym pracy lub w regulaminie pracy albo w umowie o pracę, jeżeli pracodawca nie jest objęty układem zbiorowym pracy lub nie jest zobowiązany do ustalenia regulaminu pracy.

W związku z tym, że pracownik może mieć w tygodniu maksymalnie 8 godzin nadliczbowych, limit godzin nadliczbowych jaki można wprowadzić w regulaminie pracy, układzie zbiorowym lub umowie o pracę, może wynosić maksymalnie 416 nadgodzin w ciągu roku. Wynika ona z zsumowania 52 tygodni w roku kalendarzowym i 8 nadgodzin, jakie może mieć pracownik w ciągu tygodnia. Warto przy tym wziąć pod uwagę, że limit pracy w nadgodzinach musi zostać pomniejszony o przysługujący pracownikowi urlop wypoczynkowy w wymiarze 20 lub 26 dni. Maksymalny limit może zatem zostać wskazany w wysokości 384 godzin (od 52 tygodni w roku odejmuje się 4 tygodnie urlopu, co daje 48 tygodni, które należy pomnożyć przez dopuszczalną maksymalną liczbę godzin nadliczbowych przeciętnie w tygodniu, czyli 8). Natomiast u pracowników korzystających z 26-dniowego urlopu wypoczynkowego maksymalny limit wynosi 376 godzin (od 52 tygodni odejmujemy 5 tygodni urlopu, co daje 47 tygodni, które mnoży się przez 8 godzin nadliczbowych).

Czytaj także: Praca w godzinach nadliczbowych

Konsekwencje dla pracodawcy

Za przekroczenie tego ograniczenia, pracodawcy grozi mandat nałożony przez Państwową Inspekcję Pracy w wysokości od 1000 do 30 000 zł. Natomiast systematyczne przekraczanie limitów oraz niewypłacanie dodatków za nadgodziny, powoduje odpowiedzialność karną zagrożoną karą grzywny lub nawet więzienia. Art. 218 § 1 Kodeksu karnego stanowi, że „kto, wykonując czynności w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych, złośliwie lub uporczywie narusza prawa pracownika wynikające ze stosunku pracy lub ubezpieczenia społecznego, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2”.

Katarzyna Sędziak (Zielona Linia 19524, Centrum Informacyjne Służb Zatrudnienia)

Źródło:

Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy.