1 października rozpocznie się kolejny rok akademicki. Wielu studentów będzie łączyć naukę z pracą. O czym powinni pamiętać pracodawcy zatrudniający studentów pochodzących z zagranicy?

• Sam status studenta nie wystarczy. Pracodawca powinien najpierw sprawdzić legalność pobytu cudzoziemca oraz jego prawo do wykonywania pracy w Polsce.
• Studenci studiów stacjonarnych mogą korzystać ze zwolnienia z obowiązku legalizacji pracy, jeżeli spełniają warunki określone w przepisach, w tym dotyczące uczelni, w której studiują.
• Studia niestacjonarne co do zasady nie dają takiego zwolnienia. Jeżeli nie zachodzi inna podstawa do wykonywania pracy bez dodatkowych formalności, pracodawca musi dopełnić odpowiednich obowiązków.

Przed zatrudnieniem cudzoziemca, pracodawca powinien zweryfikować legalność jego pobytu. Nie inaczej jest w przypadku studentów. Posiadanie przez cudzoziemca statusu studenta nie jest równoznaczne z legalnym pobytem.

Na podstawie jakiego dokumentu cudzoziemiec może przebywać w Polsce? W zależności od obywatelstwa, może być to m.in.:

• karta pobytu,
• wiza,
• ruch bezwizowy,
• ochrona czasowa (w tym status UKR).

Następnie trzeba ocenić, czy dany dokument umożliwia podjęcie pracy w Polsce.

Zachęcamy do zapoznania się z sekcją „Zatrudnianie cudzoziemców”, w której poruszamy kwestie z tym związane.

Jednocześnie warto pamiętać o kilku ogólnych kwestiach:

1.      W przypadku polskich kart pobytu czasowego, należy poprosić cudzoziemca również o decyzję, na podstawie której została wydana. Pozwoli to ustalić, z jakiego tytułu udzielono zezwolenia na pobyt i czy cudzoziemiec ma swobodny dostęp do rynku pracy, czy też należy spełnić dodatkowe warunki. Dodatkowo kopię tej decyzji należy przechowywać w aktach pracowniczych na wypadek ewentualnej kontroli.

2.      Nie każda wiza umożliwia podjęcie pracy w Polsce. Cudzoziemiec nie może jej podjąć, przebywając na wizie wydanej przez inne państwo. Dodatkowo nie uprawniają do tego także niektóre wizy krajowe. Więcej na ten temat w artykule: Wizy a praca w Polsce.

3.      Obywatelowi Ukrainy wystarczy sam legalny pobyt, aby móc podjąć pracę na powiadomieniu o powierzeniu pracy. Oznacza to, że nawet gdyby wjechał do Polski np. na krajowej wizie turystycznej, to i tak może pracować na podstawie powiadomienia o powierzeniu pracy.

4.      Jeśli cudzoziemiec posiada aktywny status UKR lub zaświadczenie o objęciu ochroną czasową, wówczas pracodawca powinien dokonać powiadomienia o powierzeniu pracy cudzoziemcowi (zgodnie z art. 5a ustawy o warunkach dopuszczalności powierzenia pracy cudzoziemcom).

5.      Przed zatrudnieniem studiującego cudzoziemca warto, aby przedstawił on aktualne zaświadczenie z uczelni. Zaświadczenie powinno pozwalać ustalić, czy cudzoziemiec posiada status studenta oraz w jakim trybie odbywa studia.

Swobodny dostęp do rynku pracy

Art. 3 ust. 1 ustawy o warunkach dopuszczalności powierzenia pracy cudzoziemcom na terytorium RP wymienia przypadki, gdy cudzoziemiec posiada swobodny dostęp do rynku pracy. Wśród nich znajdują się m.in. osoby posiadające decyzję wydaną na podstawie art. 144 ustawy o cudzoziemcach (w związku ze studiami stacjonarnymi na polskiej uczelni). Cudzoziemiec realizujący cel wydania tej decyzji może być więc zatrudniony bez zezwolenia na pracę.

Zwolnienie z legalizacji pracy na podstawie rozporządzenia

Nie jest to wyłączna okoliczność związana ze studiami, która uprawnia cudzoziemca do wykonywania pracy bez zezwolenia.

Aktem prawnym, który określa przypadki, w których cudzoziemcowi można powierzyć pracę bez jej legalizacji, jest rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 20 listopada 2025 r.

Cudzoziemiec uprawniony do pobytu w Polsce może wykonywać pracę bez zezwolenia na pracę lub oświadczenia o powierzeniu pracy cudzoziemcowi:

(zgodnie z §1 pkt 12) – w przypadku, gdy jest studentem studiów stacjonarnych, które odbywa w Rzeczypospolitej Polskiej w jednostce prowadzącej studia:

a)      zatwierdzonej przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych na potrzeby przyjmowania cudzoziemców w celu podjęcia lub kontynuacji studiów zgodnie z art. 144 ust. 4 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2025 r. poz. 1079), chyba że ta jednostka nie podlega obowiązkowi zatwierdzenia, albo

b)      która nie podlega obowiązkowi zatwierdzenia zgodnie z art. 144 ust. 5 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach i w stosunku do której nie została wydana decyzja o zakazie przyjmowania cudzoziemców, o której mowa w art. 144a ust. 1 tej ustawy.

Więcej na ten temat: Cudzoziemcy studenci a zezwolenie na pracę

Rozporządzenie zawiera też kolejne punkty, które mogą mieć zastosowanie w przypadku studentów. W ich brzmieniu, praca może być powierzona bez zezwolenia na pracę/oświadczenia cudzoziemcowi, który:

13. jest studentem i wykonuje pracę w ramach praktyki zawodowej przewidzianej w programie studiów w uczelni należącej do polskiego systemu szkolnictwa wyższego i nauki;

17. wykonuje pracę w ramach praktyki lub stażu zawodowego, które są organizowane we współpracy z międzynarodową organizacją studencką.

Studenci studiów niestacjonarnych

Cudzoziemcy odbywający studia na polskiej uczelni w trybie niestacjonarnym nie są z tego powodu zwolnieni z obowiązku legalizacji pracy. Jeśli nie zachodzi inna przesłanka zwolnienia, pracodawca powinien dopełnić odpowiednich formalności. W przypadku obywatela Ukrainy może być to powiadomienie o powierzeniu pracy, natomiast w przypadku innych cudzoziemców – w zależności od ich sytuacji i obywatelstwa – zezwolenie na pracę albo oświadczenie o powierzeniu pracy.

FAQ

Czy cudzoziemiec studiujący niestacjonarnie jest zwolniony z formalności związanych z legalizacją pracy?

Nie (a przynajmniej nie na podstawie tej okoliczności). Warto jednak sprawdzić, czy posiada on dyplom ukończenia studiów na polskiej uczelni (np. licencjackich) – w takim przypadku z tego obowiązku jest zwolniony jako absolwent.

Czy cudzoziemiec studiujący stacjonarnie na zagranicznej uczelni jest zwolniony z formalności związanych z legalizacją pracy w Polsce?

Nie, taka okoliczność nie zwalnia z obowiązku legalizacji pracy.

Cudzoziemiec przedstawił mi wyłącznie legitymację studencką. Czy na tej podstawie mogę uznać, że pobyt tej osoby w Polsce jest legalny?

Legitymacja studencka nie jest dokumentem pobytowym. Cudzoziemiec powinien określić, na jakiej podstawie przebywa w naszym kraju. Może być to np. status UKR, wiza, karta pobytu czy ruch bezwizowy.

Źródło:

• Ustawa z dnia 20 marca 2025 r. o warunkach dopuszczalności powierzania pracy cudzoziemcom na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
• Ustawa z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
• Rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 20 listopada 2025 r. w sprawie szczególnych przypadków, w których cudzoziemiec uprawniony do pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej może wykonywać pracę bez zezwolenia na pracę lub oświadczenia o powierzeniu pracy cudzoziemcowi.