Przyjęcie nowej ustawy o zawodzie psychologa oraz samorządzie zawodowym psychologów stanowi jedną z ważniejszych zmian w regulacji tego zawodu w Polsce. Jej celem jest uporządkowanie zasad wykonywania pracy psychologa, zwiększenie bezpieczeństwa osób korzystających z pomocy psychologicznej oraz wzmocnienie odpowiedzialności zawodowej specjalistów. Ustawa odpowiada na wieloletnie postulaty środowiska oraz na realne problemy pacjentów, którzy dotychczas mieli ograniczone możliwości weryfikowania kwalifikacji osób oferujących usługi psychologiczne.

Nowa ustawa precyzyjnie określa, kto może posługiwać się tytułem psychologa i kto może wykonywać ten zawód. Prawo to przysługuje osobom, które ukończyły studia psychologiczne na poziomie magisterskim lub jednolite studia magisterskie oraz spełniają określone wymogi formalne i etyczne. Istotne znaczenie ma również znajomość języka polskiego, pełna zdolność do czynności prawnych oraz niekaralność za przestępstwa umyślne. Ustawodawca przewidział także rozwiązania przejściowe. Umożliwiają one wpis do rejestru osobom, które rozpoczęły lub ukończyły studia psychologiczne przed wejściem w życie nowych regulacji.

Psychologowie cudzoziemcy. Kto będzie mógł wykonywać ten zawód w Polsce?

Nowa ustawa dopuszcza możliwość wykonywania zawodu psychologa w Polsce również przez cudzoziemców, pod warunkiem spełnienia ściśle określonych wymogów. Obywatele państw członkowskich Unii Europejskiej będą mogli ubiegać się o uznanie kwalifikacji zawodowych nabytych w innym kraju UE, zgodnie z przepisami o uznawaniu kwalifikacji zawodowych, a następnie uzyskać wpis do Rejestru Psychologów. Z kolei obywatele państw spoza Unii Europejskiej będą mogli wykonywać zawód psychologa w Polsce, jeśli ich dyplom ukończenia studiów psychologicznych zostanie uznany za równoważny z polskim dyplomem magistra psychologii, zgodnie z przepisami o szkolnictwie wyższym.

Dodatkowo osoby te muszą spełniać takie same warunki jak psychologowie polscy, w tym wykazać się znajomością języka polskiego, pełną zdolnością do czynności prawnych oraz niekaralnością za przestępstwa umyślne. W każdym przypadku niezbędny będzie wpis do Rejestru Psychologów.

Czytaj także: Projekt ustawy o zabezpieczeniu socjalnym artystów

Rejestr psychologów jako narzędzie transparentności

Jednym z kluczowych elementów ustawy jest utworzenie Rejestru Psychologów. Ma on pełnić funkcję oficjalnego i publicznego wykazu osób uprawnionych do wykonywania zawodu. Wpis do rejestru stanie się warunkiem legalnego świadczenia usług psychologicznych. Dla pacjentów oznacza to realną możliwość sprawdzenia, czy dana osoba posiada wymagane kwalifikacje i działa zgodnie z prawem. Dla samych psychologów rejestr będzie potwierdzeniem statusu zawodowego oraz podstawą do wykonywania praktyki w sposób samodzielny.

Wejście do zawodu i współpraca z opiekunem

Ustawa wprowadza nowe rozwiązania dotyczące początku drogi zawodowej psychologa. Zamiast klasycznego stażu, przewidziano model współpracy z opiekunem – doświadczonym psychologiem, który wspiera młodszego kolegę lub koleżankę w pierwszych latach praktyki. Współpraca ta ma charakter konsultacyjny i skupia się na rozwijaniu kompetencji praktycznych oraz przestrzeganiu zasad etyki zawodowej. Czas jej trwania oraz liczba godzin zostały określone w przepisach (150 godzin, w tym co najmniej 75 godzin w trybie stacjonarnym).

Zakres działalności zawodowej psychologa

Nowa ustawa wprowadza jasne określenie zakresu czynności zawodowych psychologa. Obejmuje on w szczególności udzielanie świadczeń psychologicznych, takich jak diagnoza psychologiczna, opiniowanie oraz – w przypadkach przewidzianych odrębnymi przepisami – orzekanie psychologiczne. Psychologowie będą również uprawnieni do udzielania pomocy psychologicznej osobom doświadczającym trudności emocjonalnych, życiowych lub kryzysów psychicznych.

Za wykonywanie zawodu psychologa uznaje się także prowadzenie działalności naukowej w dziedzinie psychologii oraz działalności dydaktycznej i szkoleniowej związanej z tą dziedziną. Ustawa nie przyznaje psychologom wyłączności na prowadzenie psychoterapii. Psychologowie posiadający dodatkowe kwalifikacje będą mogli ją wykonywać na zasadach określonych w odrębnych przepisach.

Czytaj także: Okresy ubezpieczenia zaliczane do stażu pracy. Co warto wiedzieć? Jak i jaki wniosek złożyć?

Samorząd zawodowy i odpowiedzialność dyscyplinarna

Nowe przepisy powołują samorząd zawodowy psychologów. Ma on reprezentować środowisko, dbać o standardy wykonywania zawodu oraz sprawować nadzór nad przestrzeganiem zasad etycznych. Samorząd otrzyma uprawnienia do prowadzenia postępowań dyscyplinarnych wobec psychologów, którzy naruszają prawo lub standardy zawodowe. Jednocześnie jego działalność będzie nadzorowana przez właściwego ministra, co ma zapewnić równowagę między autonomią zawodu a interesem publicznym.

Tajemnica zawodowa i prawa pacjenta

Ustawa wzmacnia znaczenie tajemnicy zawodowej, traktując ją jako jeden z fundamentów relacji psychologa z pacjentem. Obowiązek zachowania poufności obejmuje wszystkie informacje uzyskane w trakcie wykonywania czynności zawodowych. Wyjątek stanowią sytuacje ściśle określonych w przepisach, takich jak zagrożenie życia lub zdrowia. Jednocześnie przepisy regulują dostęp do dokumentacji psychologicznej, w tym w przypadku dzieci, kładąc nacisk na ochronę ich dobra i możliwość rozstrzygania sporów przez sąd.

Psychologia a psychoterapia – granice regulacji

Nowa ustawa nie wprowadza monopolu psychologów na prowadzenie psychoterapii. Zachowane zostają dotychczasowe rozwiązania. Zgodnie z nimi psychoterapia może być wykonywana również przez przedstawicieli innych zawodów, o ile spełniają oni określone wymagania. Regulacje dotyczące świadczeń psychoterapeutycznych w systemie publicznym pozostają przedmiotem odrębnych przepisów, co pozwala uniknąć nadmiernego zawężenia dostępu do pomocy.

Podsumowanie

Ustawa o zawodzie psychologa oraz samorządzie zawodowym psychologów stanowi istotny krok w kierunku profesjonalizacji i uporządkowania rynku usług psychologicznych w Polsce. Wprowadzenie jasnych zasad dostępu do zawodu, rejestru psychologów oraz odpowiedzialności dyscyplinarnej ma zwiększyć bezpieczeństwo pacjentów i wzmocnić zaufanie do specjalistów. Jednocześnie nowe regulacje podnoszą rangę zawodu psychologa, nadając mu wyraźne ramy prawne i etyczne, które odpowiadają współczesnym wyzwaniom społecznym.

Źródło:

Ustawa z dnia 23 stycznia 2026 r. o zawodzie psychologa oraz samorządzie zawodowym psychologów.

https://www.gov.pl/web/rodzina/pytania-i-odpowiedzi–ustawa-o-zawodzie-psychologa-oraz-samorzadzie-zawodowym-psychologow