Karta Polaka jest dokumentem, który potwierdza przynależność do Narodu Polskiego. Jej posiadacz ma w związku z tym przywileje na polskim rynku pracy. Co warto wiedzieć o Karcie Polaka? Odpowiadamy.

Karta Polaka jest dokumentem wydawanym (co do zasady na 10 lat) cudzoziemcom, którzy:

• wykazali swój związek z polskością poprzez przynajmniej podstawową znajomość języka polskiego oraz znajomość i kultywowanie polskich tradycji i zwyczajów;
• w obecności konsula złożyli pisemną deklarację przynależności do Narodu Polskiego;
• wykazali, że są narodowości polskiej lub co najmniej jedno z rodziców lub dziadków albo dwoje pradziadków było narodowości polskiej albo przedstawili zaświadczenie upoważnionej organizacji polskiej lub polonijnej potwierdzające aktywne zaangażowanie w działalność na rzecz języka i kultury polskiej lub polskiej mniejszości narodowej przez okres co najmniej ostatnich trzech lat;
• złożyli oświadczenie, że oni lub ich wstępni nie repatriowali się z terytorium RP na podstawie umów zawartych przez Polskę w latach 1944-1957 z:
  • Białoruską Socjalistyczną Republiką Radziecką,
  • Ukraińską Socjalistyczną Republiką Radziecką,
  • Litewską Socjalistyczną Republiką Radziecką,
  • Związkiem Socjalistycznych Republik Radzieckich,
• mają polskie pochodzenie, które zostało potwierdzone zgodnie z przepisami ustawy o repatriacji pod warunkiem wykazania się znajomością języka polskiego w stopniu przynajmniej podstawowym.

Czytaj także: Cudzoziemcy – nielegalne powierzanie i wykonywanie pracy

Ważne! Karta Polaka nie oznacza posiadania obywatelstwa polskiego. Nie jest też dokumentem uprawniającym do przekraczania granicy. Cudzoziemiec, który ma Kartę Polaka, aby wjechać do Polski musi uzyskać wizę. Jest specjalny cel wydania wizy, oznaczony numerem 23, gdy wiza jest wydawana w celu korzystania z uprawnień wynikających z posiadania Karty Polaka.

Praca w Polsce

W art. 3 ust. 5 ustawy o warunkach dopuszczalności powierzania pracy cudzoziemcom na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej czytamy, że cudzoziemiec, który jest uprawniony do pobytu (ma tytuł pobytowy, który umożliwia mu podjęcie pracy) na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej może wykonywać pracę bez zezwolenia na pracę lub oświadczenia o powierzeniu pracy cudzoziemcowi, jeżeli m.in. posiada ważną Kartę Polaka.

Oznacza to, że cudzoziemiec, który ma, np. wizę 23 i Kartę Polaka może być zatrudniony bez zezwolenia na pracę czy oświadczenia o powierzeniu pracy.

Warto dodać, że posiadacz Karty Polaka może podejmować i wykonywać działalność gospodarczą na takich samych zasadach jak obywatele polscy.

Inne korzyści

Posiadacz Karty Polaka ma ponadto prawo do:

• kształcenia w szkole doktorskiej, podejmowania i odbywania studiów oraz innych form kształcenia, a także uczestniczenia w działalności naukowej na zasadach określonych w ustawie – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce;
• korzystania z form kształcenia na zasadach określonych w ustawie – Prawo oświatowe oraz ustawie o systemie oświaty;
• korzystania ze świadczeń opieki zdrowotnej w stanach nagłych. Zakres określonym jest w ustawie o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, chyba że umowa międzynarodowa, której Rzeczpospolita Polska jest stroną, przewiduje zasady bardziej korzystne;
• ulgi 37% przy przejazdach środkami publicznego transportu zbiorowego kolejowego w pociągach osobowych, pospiesznych i ekspresowych. Ulga dotyczy biletów jednorazowych, na zasadach określonych w ustawie o uprawnieniach do ulgowych przejazdów środkami publicznego transportu zbiorowego;
• bezpłatnego wstępu do muzeów państwowych;
• pomocy konsula, w ramach jego kompetencji i z zastosowaniem i poszanowaniem zwyczajów i prawa międzynarodowego, w sytuacji zagrożenia życia lub bezpieczeństwa.

Czytaj także: Zatrudnianie cudzoziemców, absolwentów szkół ponadpodstawowych

Źródło:

Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o Karcie Polaka.

Ustawa z dnia 20 marca 2025 r. o warunkach dopuszczalności powierzania pracy cudzoziemcom na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.