Dowiedz się, jak zatrudnić osobę skazaną. Sprawdź, kto może zatrudniać osadzonych, jakie są korzyści dla przedsiębiorców, procedura współpracy ze Służbą Więzienną oraz obowiązujące przepisy.

Zatrudnienie osób skazanych to rozwiązanie, które z roku na rok zyskuje na popularności wśród polskich przedsiębiorców. Współpraca ze Służbą Więzienną pozwala nie tylko uzupełnić braki kadrowe, ale również, dzięki ulgom finansowym, obniżyć koszty zatrudnienia. Jednocześnie jest to ważny element procesu resocjalizacji osób pozbawionych wolności.

Kto może zatrudnić osobę skazaną?

Przepisy przewidują możliwość zarówno odpłatnego, jak i nieodpłatnego zatrudnienia osadzonych.

Odpłatne zatrudnienie skazanych

Osoby pozbawione wolności mogą być zatrudniane przez:

• osoby prowadzące jednoosobową działalność gospodarczą,
• spółki cywilne,
• spółki jawne,
• spółki komandytowe,
• spółki komandytowo-akcyjne,
• spółki partnerskie,
• spółki z ograniczoną odpowiedzialnością,
• spółki akcyjne,
• spółdzielnie,
• przedsiębiorstwa państwowe.

Nieodpłatne zatrudnienie osób pozbawionych wolności

Nieodpłatna praca wykonywana jest przede wszystkim na rzecz:

• jednostek organizacyjnych Służby Więziennej,
• jednostek samorządu terytorialnego,
• państwowych i samorządowych jednostek organizacyjnych,
• spółek z wyłącznym udziałem Skarbu Państwa lub samorządu,
• organizacji pożytku publicznego.

Zakres takiego zatrudnienia regulują przepisy Kodeksu karnego wykonawczego.

Czytaj także: Prawo pracy – kontrola trzeźwości w pytaniach i odpowiedziach

Jak zatrudnić osobę skazaną? Instrukcja krok po kroku

Procedura zatrudnienia osoby odbywającej karę pozbawienia wolności jest znacznie prostsza, niż przypuszcza wielu przedsiębiorców.

Krok 1. Znajdź odpowiednią jednostkę penitencjarną

Pierwszym etapem jest wybór zakładu karnego lub aresztu śledczego znajdującego się najbliżej miejsca prowadzenia działalności. W tym celu lokalizacje jednostek penitencjarnych możesz znaleźć tutaj.

Krok 2. Prześlij ofertę współpracy

Oferta powinna zawierać:

• dane przedsiębiorstwa,
• liczbę potrzebnych pracowników,
• zakres obowiązków,
• miejsce wykonywania pracy,
• przewidywany okres zatrudnienia.

Krok 3. Ustal szczegóły ze Służbą Więzienną

Po analizie zgłoszenia przedsiębiorca kontaktuje się z właściwym Okręgowym Inspektoratem Służby Więziennej, który koordynuje proces zatrudnienia. Listę Okręgowych Inspektoratów Służby Więziennej znajdziesz tutaj.

Korzyści z zatrudniania skazanych dla przedsiębiorców

Jednym z głównych powodów, dla których firmy decydują się na zatrudnienie osadzonych, są wymierne oszczędności.

1. Ryczałt w wysokości 35% wynagrodzenia

Przedsiębiorca może otrzymać ryczałt wynoszący 35% wartości wypłaconych wynagrodzeń. Co istotne, środki te wypłacane są z Funduszu Aktywizacji Zawodowej Skazanych oraz Rozwoju Przywięziennych Zakładów Pracy, dzięki czemu stanowią rekompensatę zwiększonych kosztów zatrudnienia.

2. Mniej formalności

Przedsiębiorca korzysta również z wielu uproszczeń organizacyjnych:

• brak konieczności podpisywania indywidualnych umów ze skazanymi,
• zatrudniony skazany nie jest pracownikiem w rozumieniu Kodeksu pracy,
• większość przepisów prawa pracy nie znajduje zastosowania (z wyjątkiem czasu pracy oraz przepisów BHP),
• brak obowiązku odprowadzania składki zdrowotnej,
• możliwość szybkiej zmiany stanowiska lub zakończenia współpracy,
• możliwość uzyskania dofinansowania tworzenia nowych miejsc pracy.

Dodatkowe korzyści

Firmy prowadzące działalność na terenie jednostek penitencjarnych mogą korzystać również z bezpłatnej ochrony obiektów produkcyjnych.

Czytaj także: Czy przebranżowienie się opłaca? Jakie wsparcie oferuje urząd pracy przy zmianie kwalifikacji?

Wynagrodzenie osoby skazanej

Przy zatrudnieniu w pełnym wymiarze czasu pracy skazany otrzymuje co najmniej minimalne wynagrodzenie za pracę. W przypadku zatrudnienia w niepełnym wymiarze czasu pracy wynagrodzenie ustalane jest natomiast proporcjonalnie do czasu pracy. Należy również pamiętać, że od wynagrodzenia dokonywane są ustawowe potrącenia, dlatego osoba pozbawiona wolności nie otrzymuje całej kwoty brutto.

Jakie składki ZUS opłaca pracodawca?

Od wynagrodzenia odprowadzane są składki na:

• ubezpieczenie emerytalne,
• ubezpieczenie rentowe,
• ubezpieczenie wypadkowe.

Przedsiębiorca jest natomiast zwolniony z obowiązku opłacania składki na ubezpieczenie zdrowotne.

Badania lekarskie i BHP

Podobnie jak przy zatrudnianiu innych osób, pracownik kierowany jest na:

• Badania wstępne – przeprowadzane przed rozpoczęciem pracy.
• Badania okresowe – wykonywane zgodnie z terminami wynikającymi z przepisów.
• Badania kontrolne – realizowane po dłuższej nieobecności pracownika.

Koszt wszystkich badań ponosi przedsiębiorca.

Pracodawca odpowiada również za zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków pracy.

Transport osadzonych

Jeżeli miejsce wykonywania pracy znajduje się poza jednostką penitencjarną, organizacja transportu oraz pokrycie jego kosztów należy do przedsiębiorcy.

Podsumowanie

Zatrudnienie osoby skazanej to rozwiązanie, które pozwala przedsiębiorcom ograniczyć koszty, uprościć formalności i pozyskać zmotywowanych pracowników. Co więcej, może ono stanowić skuteczne narzędzie wspierające proces resocjalizacji i przygotowujące osoby pozbawione wolności do powrotu na rynek pracy. Jednocześnie warto podkreślić, że w obliczu niedoboru pracowników w wielu branżach współpraca ze Służbą Więzienną staje się coraz bardziej atrakcyjną alternatywą dla tradycyjnych form rekrutacji.

Najczęściej zadawane pytania (FAQ)

Czy każda firma może zatrudnić osobę skazaną?

Tak, jeśli prowadzi działalność gospodarczą w jednej z dopuszczalnych form i spełni wymagania określone przez Służbę Więzienną.

Czy zatrudnienie skazanego oznacza podpisanie umowy o pracę?

Nie zawsze. Osoba pozbawiona wolności może wykonywać pracę na podstawie skierowania do pracy lub innej dopuszczalnej podstawy prawnej.

Czy przedsiębiorca otrzymuje dofinansowanie?

Tak. Jedną z najważniejszych korzyści jest ryczałt w wysokości 35% wypłaconych wynagrodzeń oraz możliwość uzyskania dodatkowego wsparcia z Funduszu Aktywizacji Zawodowej Skazanych.

Źródło:

https://sw.gov.pl/strona/Jak-zatrudnic-skazanego

Ustawa z dnia 28 sierpnia 1997 r. o zatrudnieniu osób pozbawionych wolności.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 9 lutego 2004 r. w sprawie szczegółowych zasad zatrudniania skazanych.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 12 czerwca 2024 r. dotyczące Funduszu Aktywizacji Zawodowej Skazanych oraz Rozwoju Przywięziennych Zakładów Pracy.