Wielu emerytów, pomimo uzyskania prawa do świadczenia, nadal pracuje – z powodów finansowych, zawodowych lub społecznych. Powstaje jednak pytanie: ile można dorobić do emerytury, aby nie stracić „wypłaty” z ZUS? Równie ważna jest kwestia, czy odprowadzanie składek po przejściu na emeryturę może zwiększyć wysokość już pobieranego świadczenia?

Dla większości emerytów, którzy osiągnęli ustawowy wiek emerytalny, dorabianie jest dziś praktycznie nieograniczone i nie powoduje utraty emerytury. Limity dotyczą głównie wcześniejszych emerytów oraz części rencistów. Jednocześnie dodatkowa praca może przełożyć się na wyższą emeryturę.

Kto może dorabiać bez ograniczeń?

Najważniejsza zasada jest prosta: emeryci, którzy osiągnęli powszechny wiek emerytalny (60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn), mogą co do zasady dorabiać bez limitów. Oznacza to, że wysokość ich zarobków nie powoduje zmniejszenia ani zawieszenia emerytury.

Wyjątek dotyczy osób, którym ZUS podwyższył emeryturę do poziomu emerytury minimalnej. W takim przypadku, jeśli emeryt zarobi więcej niż wynosi dopłata do minimum, ZUS wypłaci emeryturę bez podwyższenia.

Bez ograniczeń mogą dorabiać także:

• renciści pobierający rentę wojskową lub wojenną, których niezdolność do pracy pozostaje w związku ze służbą wojskową,
• osoby otrzymujące rentę rodzinną po takich inwalidach,
• świadczeniobiorcy, których renta rodzinna jest korzystniejsza od ustalonej emerytury z tytułu ukończenia powszechnego wieku emerytalnego.

Czytaj także: Jak zatrudnić małżonka w firmie?

Kiedy obowiązują limity dorabiania?

Ograniczenia dotyczą przede wszystkim osób, które nie osiągnęły jeszcze powszechnego wieku emerytalnego, a pobierają wcześniejsze emerytury lub renty.

Od 1 marca 2026 r. bezpieczny limit dorabiania, który nie wpływa na wysokość świadczenia, wynosi 6438,50 zł brutto miesięcznie (70% przeciętnego wynagrodzenia). Z kolei po przekroczeniu 130% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia, czyli 11 957,20 zł brutto, ZUS zawiesi wypłatę wcześniejszej emerytury lub renty.

Zarobki od 6438,50 zł do 11 957,20 zł brutto spowodują zmniejszenie wypłaty o kwotę przekroczenia. Od 1 marca 2026 r. zmniejszenie nie może jednak być wyższe niż:

• 989,41 zł – dla emerytur oraz rent z tytułu całkowitej niezdolności do pracy,
• 742,10 zł – dla rent z tytułu częściowej niezdolności do pracy,
• 841,05 zł – dla rent rodzinnych, do których uprawniona jest jedna osoba.

Limity są aktualizowane co trzy miesiące na podstawie danych GUS o przeciętnym wynagrodzeniu. Dlatego osoby pobierające wcześniejsze emerytury lub renty powinny regularnie sprawdzać aktualne wartości publikowane przez ZUS.

Czy dorabianie zwiększa emeryturę?

Jeżeli emeryt po przyznaniu świadczenia nadal pracuje i od jego wynagrodzenia odprowadzane są składki emerytalne oraz rentowe, może wystąpić do ZUS o ponowne przeliczenie emerytury. ZUS uwzględni składki zgromadzone po przejściu na emeryturę, co może skutkować podwyższeniem świadczenia.

W praktyce oznacza to, że:

• każda odprowadzona składka trafia na konto emerytalne w ZUS,
• składki podlegają waloryzacji,
• po złożeniu odpowiedniego wniosku mogą zostać doliczone do emerytury.

Warto pamiętać, że ZUS nie dokonuje takiego przeliczenia automatycznie. Emeryt musi złożyć wniosek o ponowne ustalenie wysokości świadczenia.

Czytaj także: Pracujesz na podstawie umowy o pracę? Sprawdź swoje wynagrodzenie na rękę!

Czy emeryt musi zgłaszać dodatkowe przychody?

Osoby, które obowiązują limity dorabiania, muszą poinformować ZUS o podjęciu pracy oraz o przewidywanej wysokości zarobków. Można to zrobić, składając formularz EROP, który jest dostępny w placówkach ZUS lub na portalu eZUS. Co roku, najpóźniej do końca lutego, należy dostarczyć zaświadczenie płatnika składek lub oświadczenie o wysokości przychodów osiągniętych w poprzednim roku kalendarzowym. Na tej podstawie ZUS ustala, czy świadczenie było wypłacane w prawidłowej wysokości.

Emeryci, którzy nie poinformowali ZUS o dodatkowych przychodach, mogą dostać zobowiązane do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń nawet za trzy lata wstecz. Jeśli przychód został zgłoszony, ewentualny zwrot obejmuje wyłącznie ostatni rok.

Szczegółowych informacji w zakresie emerytur i rent udzielają pracownicy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych: 22 560 16 00.

Najczęściej zadawane pytania (FAQ):

1. Ile można dorobić do emerytury bez utraty świadczenia?

Osoby, które osiągnęły powszechny wiek emerytalny, mogą dorabiać bez ograniczeń. Limity dotyczą przede wszystkim wcześniejszych emerytów oraz części rencistów.

2. Jaki jest limit dorabiania do wcześniejszej emerytury w 2026 r.?

Od 1 marca 2026 r. świadczenie nie jest zmniejszane, jeśli miesięczny przychód nie przekracza 6438,50 zł brutto. Po przekroczeniu tej kwoty emerytura lub renta może zostać zmniejszona.

3. Czy dorabianie na emeryturze zwiększa wysokość świadczenia?

Tak. Jeśli od wynagrodzenia odprowadzane są składki emerytalne i rentowe, emeryt może wystąpić do ZUS o ponowne przeliczenie emerytury, co może skutkować jej podwyższeniem.

4. Czy trzeba zgłaszać dodatkowe zarobki do ZUS?

Tak, jeśli emeryta lub rencistę obowiązują limity dorabiania.

5. Co grozi za niezgłoszenie dodatkowych przychodów do ZUS?

ZUS może zażądać zwrotu nienależnie pobranych świadczeń. W niektórych przypadkach obowiązek zwrotu może obejmować nawet trzy lata wstecz.

6. Jak często zmieniają się limity dorabiania do emerytury?

Limity są aktualizowane co trzy miesiące na podstawie danych Głównego Urzędu Statystycznego dotyczących przeciętnego wynagrodzenia.

Źródło:

www.zus.pl

Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.