Przepisów dotyczących rozwiązania umowy o pracę przez pracownika bez wypowiedzenia należy szukać w Kodeksie pracy w art. 55. W § 1¹ tego artykułu czytamy, że pracownik może rozwiązać umowę o pracę bez wypowiedzenia, gdy pracodawca dopuścił się ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków wobec pracownika; w takim przypadku pracownikowi przysługuje odszkodowanie w wysokości wynagrodzenia za okres wypowiedzenia. W przypadku rozwiązania umowy o pracę zawartej na czas określony odszkodowanie przysługuje w wysokości wynagrodzenia za czas, do którego umowa miała trwać, nie więcej jednak niż za okres wypowiedzenia.

Czytaj także: Rodzaje wypowiedzenia umowy o pracę przez pracodawcę

Jak rozumieć „ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków”? Zdaniem Państwowej Inspekcji Pracy należy to rozumieć jako bezprawne działania lub zaniechania pracodawcy z winy umyślnej lub rażącego niedbalstwa, polegające na niedopełnieniu podstawowych obowiązków objętych treścią stosunku pracy i niosące zagrożenia dla istotnych interesów pracownika. Ocena sytuacji, czy pracodawca dopuścił się ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków należy do pracownika.

W tym miejscu warto przytoczyć art. 61¹ Kodeksu pracy:

„W razie nieuzasadnionego rozwiązania przez pracownika umowy o pracę bez wypowiedzenia na podstawie art. 55 § 1¹, pracodawcy przysługuje roszczenie o odszkodowanie. O odszkodowaniu orzeka sąd pracy”.

Prawo do tego odszkodowania przysługuje pracodawcy nawet jeśli w związku z rozwiązaniem umowy o pracę w trybie natychmiastowym nie poniósł żadnej szkody.

Tak więc pracownik powinien przeanalizować naruszenie pracodawcy pod kątem winy umyślnej i rażącego niedbalstwa. Zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 4 kwietnia 2000 r., sygn. akt I PKN 516/99 „Pracodawca, który nie wypłaca pracownikowi w terminie całości wynagrodzenia, ciężko narusza swój podstawowy obowiązek z winy umyślnej, choćby z przyczyn niezawinionych nie uzyskał środków finansowych na wynagrodzenia.”

Czytaj także: Urlop w okresie wypowiedzenia

Z tego wynika, że niewypłacanie w całości wynagrodzenia w ustalonym terminie jest ciężkim naruszeniem podstawowych obowiązków pracodawcy i może być powodem rozwiązania przez pracownika umowy o pracę bez wypowiedzenia.

Oświadczenie o rozwiązaniu umowy

Pracownik, który zdecyduje się na rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia powinien złożyć oświadczenie o rozwiązaniu umowy wraz z podaniem przyczyny uzasadniającej jej rozwiązanie. Jeżeli pracownik nie poda przyczyny uzasadniającej rozwiązanie umowy, wówczas mimo wszystko nie powoduje to nieważności rozwiązania umowy.

Szczegółowych informacji na temat rozwiązywania umów o pracę udziela Państwowa Inspekcja Pracy.

Wojciech Napora (Zielona Linia 19524, Centrum Informacyjne Służb Zatrudnienia)

Źródło:

Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (art. 55 i 611).

Państwowa Inspekcja Pracy.