Powrót

Zwolnij się sam, czyli o programie dobrowolnych odejść

Artykuł zgodny ze stanem prawnym na dzień: 2013-03-29

Pracodawcy coraz częściej korzystają z tzw. programu dobrowolnych odejść. Ma to zredukować negatywny wpływ zwolnień na funkcjonowanie firmy. Czy to się rzeczywiście sprawdza?

Programy dobrowolnych odejść od dawna są stosowane na Zachodzie. W Polsce także rośnie zainteresowanie tym rozwiązaniem, ponieważ jest ono korzystne zarówno z punktu widzenia pracodawcy, jak i pracowników. Program dobrowolnych odejść zastosowały m.in. takie firmy, jak PKN Orlen czy Poczta Polska. Chociaż nie jest możliwe wyeliminowanie w ten sposób wszystkich negatywnych konsekwencji procesu zwalniania, to dobrze przemyślany i wdrożony program dobrowolnych odejść może uchronić firmę od silnych napięć społecznych, charakterystycznych dla zwolnień grupowych.

Regulamin takiego programu musi opracować pracodawca, ponieważ nie istnieją na ten temat przepisy ogólne ani w Kodeksie pracy, ani w ustawie o zwolnieniach grupowych. Istotą programu dobrowolnych odejść jest zachęcenie pracowników do dobrowolnego rozwiązania stosunku pracy w firmie, która stoi przed koniecznością redukcji zatrudnienia. Zwykle umowy są rozwiązywane na mocy porozumienia stron z przyczyn leżących po stronie pracodawcy. Jest to szczególnie istotne w przypadku starania się o zasiłek dla bezrobotnych w urzędzie pracy. Rozwiązanie umowy o pracę na mocy porozumienia stron oznacza bowiem konieczność odczekania 90 dni na zasiłek. Co więcej, okres pobierania świadczenia skraca się o ów okres karencji. Co istotne jednak, nie dotyczy to porozumienia stron, które nastąpiło z przyczyn dotyczących pracodawcy: likwidacji, upadłości pracodawcy lub zmniejszenia zatrudnienia z przyczyn dotyczących zakładu pracy. W tym przypadku prawo do zasiłku przysługuje już po siedmiu dniach od rejestracji, o ile zostaną spełnione inne warunki do jego uzyskania (czytaj w artykule: http://zielonalinia.gov.pl/nabycie-prawa-do-zasilku-3587). Warto więc zadbać o odpowiedni zapis w świadectwie pracy, potwierdzający rozwiązanie umowy w tym trybie z przyczyn dotyczących zakładu pracy.

Dodatkowe bonusy

Program oznacza zazwyczaj dla firmy konieczność przewidzenia w budżecie środków na ponadstandardowe odprawy dla pracowników, którzy wykażą zainteresowanie programem. Idea programu zasadza się na tym, że jeśli pracownicy sami zrezygnują z pracy, to dostaną wyższą odprawę. Odprawa pieniężna będzie korzystniejsza dla pracowników od tej, którą by wypłacono w przypadku zwolnienia grupowego, składałaby się bowiem nie tylko z rekompensaty, która jest przewidziana w ustawie o zwolnieniach grupowych. Pracownicy mogliby też otrzymać nagrody jubileuszowe oraz dodatkowe bonusy (nagrody rzeczowe), na przykład sprzęt gospodarstwa domowego, wczasy dla całej rodziny itp.

Nieraz zdarza się, że pracodawca pomaga też zwolnionym pracownikom znaleźć nową pracę. Polega to na tym, że na przykład w prasie zamieszczane jest ogłoszenie, że firma poszukuje miejsc pracy dla byłych pracowników i wystawia im dobrą opinię. Takie ogłoszenia mają, ze zrozumiałych względów, większą skuteczność niż te zamieszczane przez samych pracowników.

Kto w pierwszej kolejności?

Konstruując regulamin wprowadzający taki program, warto pamiętać o tym, aby wnioski o skorzystanie z programu składane przez pracowników wymagały zgody przełożonego. W ten sposób firma może zabezpieczyć się przed sytuacją, w której odejdą najbardziej cenieni i wartościowi specjaliści czy menedżerowie. Często firmy szczególnie zachęcają niektóre grupy pracowników do odejścia. Są to zazwyczaj pracownicy, którzy mogliby spełniać warunki do otrzymania świadczenia przedemerytalnego bądź na przykład pracownicy likwidowanych i przekształcanych jednostek lub komórek organizacyjnych.

Program dobrowolnych odejść stosuje się najczęściej wtedy, gdy można pozwolić sobie na pewną „dowolność” w doborze osób, które zakończą pracę w danej firmie. Jeśli jednak redukcjami mają zostać objęci wszyscy pracownicy określonej jednostki organizacyjnej, proponowanie wybranym pracownikom „dobrowolnego” odejścia zwyczajnie traci sens i jest po prostu… nie na miejscu.

Agnieszka Szamreta (Zielona Linia 19524, Centrum Informacyjno-Konsultacyjne Służb Zatrudnienia)

Źródło: Albert Binda, Kiedy zastosować program dobrowolnych odejść, http://www.lgrant.com/Kiedy-zastosowac-Program-Dobrowolnych-Odejsc-
http://www.transition-talent.com/pl/aktualnosci/82


 


Uwaga! Wszystkie treści i materiały zamieszczane na portalu www.zielonalinia.gov.pl, opracowywane przez grupę redakcyjną, mają charakter informacyjny. Redakcja portalu dokłada wszelkich starań, aby informacje w nim zawarte były rzetelne i wiarygodne. Nie stanowią one wiążącej interpretacji przepisów prawnych.

Zobacz podobne artykuły:

  • Jak zatrudnić nianię i uzyskać finansowanie składek ZUS
    Chcesz zatrudnić opiekunkę do dziecka? Podpisz z nią umowę uaktywniającą! Składki może sfinansować budżet państwa, dzięki czemu niania zyska zabezpieczenie teraz i na przyszłość.

  • Szkolenia dla pracowników ze środków KFS w 2021 roku
    Krajowy Fundusz Szkoleniowy (KFS) to wydzielona część Funduszu Pracy przeznaczona na wsparcie pracodawców inwestujących w kształcenie ustawiczne pracowników i własne. Ze środków KFS mogą skorzystać pracodawcy zatrudniający pracowników na podstawie umowy o pracę.

  • Cudzoziemcy zwolnieni z obowiązku posiadania zezwolenia na pracę (cz. 1)
    Co do zasady, cudzoziemcy z państw spoza UE, EOG i Szwajcarii, którzy chcą legalnie pracować w Polsce, muszą mieć zezwolenie na pracę. Od tej zasady są jednak liczne wyjątki, wymienione w ustawie i rozporządzeniu. Których cudzoziemców obejmuje zwolnienie z obowiązku posiadania zezwolenia na pracę?

  • Cudzoziemcy zwolnieni z obowiązku posiadania zezwolenia na pracę (cz. 2)
    Co do zasady, cudzoziemcy z państw spoza UE, EOG i Szwajcarii, którzy chcą legalnie pracować w Polsce, muszą mieć zezwolenie na pracę. Od tej zasady są jednak liczne wyjątki, wymienione w ustawie i rozporządzeniu. Których cudzoziemców obejmuje zwolnienie z obowiązku posiadania zezwolenia na pracę?

  • Poland. Business Harbour - wsparcie dla Białorusi
    Pod hasłem „Poland. Business Harbour” kryje się program mający na celu ułatwienie wjazdu do Polski niektórym Białorusinom i rozpoczęcia przez nich działalności gospodarczej w naszym kraju. Jest on skierowany do innowatorów (startup), programistów i przedsiębiorców, którzy rozważają przyjazd do RP. Przybliżamy założenia programu Poland. Business Harbour i przedstawiamy jego najważniejsze zalety.

  • PIT dla zatrudnionego obcokrajowca
    Pracodawca zatrudniający pracownika na podstawie umowy o pracę czy też umowy cywilnoprawnej, po zakończeniu roku kalendarzowego wręcza mu PIT-11. Ma na to czas do końca lutego. Deklarację podatkową natomiast, pracodawca, powinien przesłać do urzędu skarbowego nie później, niż do 31 stycznia.

  • Czasowa niezdolność do pracy a świadczenia wypłacane przez pracodawcę
    Zastanawiasz się, ile wyniesie Twoje wynagrodzenie za okres czasowej niezdolności do pracy? Podpowiadamy, w jakich przypadkach świadczenia przysługujące pracownikowi w tym czasie wypłaca pracodawca.

  • Absolwenci szkół ponadgimnazjalnych a zezwolenie na pracę [Zatrudnianie cudzoziemców]
    Cudzoziemcy spoza UE, EOG i Szwajcarii, by móc legalnie pracować w Polsce powinni mieć zezwolenie na pracę lub inny dokument uprawniający do wykonywania pracy. Są jednak okoliczności, które zwalniają obcokrajowca z konieczności posiadania takiego zezwolenia. Jedną z nich jest dokument świadczący o byciu absolwentem polskiej szkoły ponadgimnazjalnej.

  • Potrzebujesz dostępu do starszych informacji? Skorzystaj z naszego Archiwum wiadomości.