Powrót

Przygotowanie zawodowe młodzieży

Artykuł zgodny ze stanem prawnym na dzień: 2012-02-20

Nauka przez pracę...

Czy młodzież powinna pracować? Pytaliśmy o to w ostatniej sondzie. Jedni twierdzą, że im szybciej zacznie się pracować, tym lepiej. Zdaniem innych młodzież powinna raczej skupić się na nauce, a nie na pracy. Część osób jest zdania, iż młodzież powinna podejmować pracę, lecz tylko w celu przygotowania zawodowego. Kto ma rację?

Często słyszymy, że podstawowym (niektórzy twierdzą nawet, że jedynym) obowiązkiem młodzieży powinna być nauka. Nierzadko przywoływanym argumentem jest to, iż młodzi ludzie zdążą się jeszcze w życiu napracować. Wydaje się to logiczne, zwłaszcza
w kontekście stale podwyższanego wieku emerytalnego. Młodzież potrzebuje też więcej czasu na regenerację organizmu. Często też dorośli uznają, że młodzież jest jeszcze zbyt mało odpowiedzialna, by zacząć pracować. Młodzi ludzie często sami szukają sobie pracy, chcą poczuć się bardziej niezależni, nie tylko finansowo. Pieniądze zarobione własnym wysiłkiem dają poczucie satysfakcji i sprawstwa. Pozwalają bardziej realnie ocenić wartość pieniądza. Niewątpliwym atutem jest też zdobycie pierwszych doświadczeń zawodowych. Młodzież wręcz domaga się możliwości zarabiania na swoje potrzeby. Coraz bardziej popularne staje się podejmowanie pracy w okresie wakacyjnym: co roku przybywa nastolatków, którzy podejmują pracę latem. Z badań CBOS wynika jednak, że nawet wakacyjna praca młodzieży budzi zastrzeżenia wśród dorosłych: aż 90 proc. z nich uważa, że nie powinni jej wykonywać uczniowie szkół podstawowych, sprzeciw ponad 60 proc. budzi praca gimnazjalistów. Istnieje też grupa dorosłych (14 proc.), która uważa, że pracować nie powinni nawet uczniowie szkół średnich.

Co na to prawo?

Kodeks pracy definiuje, kim jest pracownik młodociany. Młodocianym w rozumieniu Kodeksu pracy jest osoba, która ukończyła 16 lat, a nie przekroczyła 18 lat. Zatrudnianie osoby, która nie ukończyła 16 lat, jest zabronione. Wolno zatrudniać tylko tych młodocianych, którzy ukończyli co najmniej gimnazjum i którzy przedstawią świadectwo lekarskie stwierdzające, że praca danego rodzaju nie zagraża ich zdrowiu. Kodeks zaznacza jednak, że młodociany nieposiadający kwalifikacji zawodowych może być zatrudniony tylko w celu przygotowania zawodowego. 

Umowa o pracę w celu przygotowania zawodowego dorosłych powinna określać rodzaj przygotowania zawodowego (czy jest to nauka zawodu, czy przyuczenie do wykonywania określonej pracy), czas trwania i miejsce jego odbywania, sposób dokształcania teoretycznego, a także wysokość wynagrodzenia. Trzeba pamiętać, że pracownik młodociany jest obowiązany dokształcać się do ukończenia 18. roku życia, w szczególności do dokształcania się
w zakresie szkoły podstawowej i gimnazjum, jeśli takiej szkoły nie ukończył oraz do dokształcania się w zakresie szkoły ponadgimnazjalnej lub w formach pozaszkolnych. Na czas potrzebny do wzięcia udziału w zajęciach szkoleniowych w związku
z dokształcaniem się pracodawca powinien zwolnić młodocianego od pracy.

Przygotowaniem zawodowym młodzieży w praktyce zajmują się Ochotnicze Hufce Pracy. Ochotnicze Hufce Pracy proponują dwie formy przygotowania zawodowego: przyuczenie do wykonywania określonej pracy oraz naukę zawodu.
 
Praktyczne przygotowanie zawodowe prowadzone jest u pracodawców na podstawie umów o pracę w celu przygotowania zawodowego. Młodzież odbywa przygotowanie zawodowe bezpośrednio na stanowiskach pracy u pracodawcy. Firmy te podpisują umowy z OHP. Na czas nauki zawierają z pracodawcą indywidualnie umowy o pracę. Rzemieślnicza forma nauki zawodu pozwala w dokładny sposób poznać specyfikę zakładu, a także tajniki zawodu i procesu produkcji. Warto pamiętać, że obecnie absolwenci form kształcenia zawodowego, którzy otrzymali odpowiednie zaświadczenie – świadectwo, dyplomy bądź certyfikaty, są poszukiwanymi pracownikami na rynku pracy.

Czas pracy

W trakcie roku szkolnego młodociany nie może pracować dłużej niż
12 godzin w tygodniu. W dniu uczestniczenia w zajęciach szkolnych wymiar czasu pracy młodocianego nie może przekraczać dwóch godzin, a w czasie ferii – 7 godzin na dobę i 35 godzin w tygodniu. Jeśli ma więcej niż 16 lat, może maksymalnie przepracować 8 godzin na dobę, jeśli nie ma jeszcze 16 lat – 6 godzin. Jeżeli młodociany pracuje dłużej niż 4,5 godziny, przysługuje mu trzydziestominutowa przerwa wliczana do czasu pracy. Młodociany nie może również wykonywać swoich obowiązków w godzinach nadliczbowych ani
w nocy. Praca młodocianych jest więc szczególnie chroniona przez prawo. Na szerszą skalę na zatrudnianie osób między 16. a 18. rokiem życia decyduje się restauracja Mc Donald’s w ramach programu „Zarób na wakacje”, który okazał się na tyle popularny, że wielu nastolatków chciało kontynuować pracę po zakończeniu wakacji. Obostrzenia co do zatrudniania młodocianych sprawiają jednak, że jeśli już pracodawca zdecyduje się na zatrudnienie młodocianego, to zwykle tylko w okresie wakacyjnym. Później mu się to zwyczajnie nie opłaca: zgodnie z prawem młodociani podczas wakacji mogą pracować 35 godzin tygodniowo, a w  roku szkolnym – 12 i trzeba im zapłacić tyle samo, co dorosłemu pracującemu w pełnym wymiarze, czyli 40 godzin w tygodniu.

Zatrudnianie młodocianych w innym celu niż przygotowanie zawodowe

Przepisy dotyczące pracy dzieci są surowe: jeśli nie ukończyły 14 lat, nie wolno ich w ogóle zatrudniać. Między 14. a 16. rokiem życia mogą zajmować się pracą jedynie w firmach zajmujących się działalnością sportową, kulturalną, artystyczną i reklamową. Zatrudnienie dziecka w tej formie wymaga wyrażenia zgody przez przedstawiciela ustawowego lub opiekuna tego dziecka, a także zezwolenia właściwego inspektora pracy. Kodeks pracy mówi, że pracownicy młodociani mogą pracować tylko przy wykonywaniu „lekkich prac”, czyli takich, które nie mogą zagrozić ich życiu, zdrowiu i rozwojowi. Wykonywanie tego rodzaju prac nie może też utrudniać młodocianemu wypełniania obowiązku szkolnego.

Zatrudnianie nieletnich niezgodnie z prawem niesie za sobą poważne konsekwencje, zarówno dla pracodawcy, jak i samej młodzieży.
W przypadku skierowania wniosku do sądu firma może zostać ukarana grzywną od 2 do 30 tys. zł. Dzieci pracujące nielegalnie są praktycznie pozbawione wszelkiej ochrony prawnej, więc gdyby doszło do wypadku, nie są ubezpieczone. Umowa jest też zabezpieczeniem wypłaty wynagrodzenia, więc w razie jej braku trudniej byłoby to wynagrodzenie wyegzekwować od pracodawcy.


Agnieszka Jastrzębska (Zielona Linia)

 

Źródło: Kodeks pracy (art. 190-204)

http://www.uczdziecko.pl/starszy-uczen/artykuly/artykul/zobacz/mlodziez-chce-pracowac.html


 


Uwaga! Wszystkie treści i materiały zamieszczane na portalu www.zielonalinia.gov.pl, opracowywane przez grupę redakcyjną, mają charakter informacyjny. Redakcja portalu dokłada wszelkich starań, aby informacje w nim zawarte były rzetelne i wiarygodne. Nie stanowią one wiążącej interpretacji przepisów prawnych.

Zobacz podobne artykuły:

  • Czy chętnie angażujemy się w wykonywaną pracę?
    Najbardziej zaangażowani pracownicy dostosowują warunki pracy do swoich predyspozycji - tłumaczy Konrad Kulikowski, specjalista ds. badań, na co dzień pracujący w Sedlak&Sedlak.

  • Jak przedsiębiorczy są Polacy?
    Przypominamy rozmowę z dr Aliną Warzechą.

  • Jak osiągnąć sukces w życiu zawodowym?
    Rozmowa z Sylwią Kociszewską – coachem, psychologiem, doradcą w karierze - część I

  • Dobra kawa w pracy to nie jest wyzwanie [WYWIAD]
    - Generalnie najlepszym tropem jest po prostu nasz gust – tłumaczy Marcin Rzońca, pasjonat kawy, fotograf i twórca popularnego bloga. Nie krytykuje ludzi za to, jaką kawę piją, ale chętnie podpowiada im, jak delektować się wybornym trunkiem za nieduże pieniądze. Nam zdradził, jakie metody parzenia kawy najlepiej sprawdzą się w pracy!

  • PUP Dębica - Nabór wniosków na staże w połączeniu z wyposażeniem stanowiska pracy
    Powiatowy Urząd Pracy w Dębicy ogłasza nabór wniosków o zorganizowanie stażu w połączeniu z wyposażeniem lub doposażeniem stanowiska pracy dla osób bezrobotnych powyżej 29. roku życia w ramach projektu konkursowego „Szansa na pracę".

  • PUP Dębica - Nabór wniosków na szkolenia w ramach KFS
    Powiatowy Urząd Pracy w Dębicy ogłasza nabór wniosków o przyznanie środków Krajowego Funduszu Szkoleniowego na sfinansowanie kosztów kształcenia ustawicznego.

  • PUP Dębica - Nabór wniosków na wyposażenie stanowiska pracy
    Powiatowy Urząd Pracy w Dębicy ogłasza nabór wniosków o refundację kosztów wyposażenia lub doposażenia stanowiska pracy w ramach projektu „Aktywizacja osób młodych pozostających bez pracy w powiecie dębickim (IV)".

  • WUP Toruń - Targi TRAKO w Gdańsku
    Informujemy, iż w dniach 24-27 września 2019 r. odbędą się Targi TRAKO w Gdańsku.

  • Potrzebujesz dostępu do starszych informacji? Skorzystaj z naszego Archiwum wiadomości.